Περί φόρων

Οι απαντήσεις στην ερώτηση προς επαγγελματία «τι σας χρωστάω;» είναι του τύπου «100 ευρώ συν ΦΠΑ, αν χρειάζεστε απόδειξη». Στον χώρο της υγείας, για να μην μπερδεύονται με κέρματα, συνήθως η απάντηση  είναι «60 ευρώ με απόδειξη, 50 ευρώ χωρίς» – ήτοι, γλιτώνεις 10 ευρώ.

Τι πρότεινε χθες το υπουργείο Οικονομικών; Να πληρώσεις τα 60 ευρώ με κάρτα και το 30%, δηλαδή 18 ευρώ,  θα αφαιρεθεί από το φορολογητέο εισόδημα του χρόνου. Οπότε, στην κλίμακα φόρος + εισφορά αλληλεγγύης= 20%, γλιτώνεις 3,6 ευρώ. Αν φόρος + εισφορά αλληλεγγύης  φθάνουν το 50%, θα γλιτώσεις, 9 ευρώ – βλάκας είσαι να δεχθείς την προσφορά των 3,6 ή 9 ευρώ του χρόνου και όχι των 10 στο χέρι; Αν μάλιστα ο επαγγελματίας υγείας ζητούσε 50+12 = 62 ευρώ ( γιατί 12 ευρώ είναι ο ΦΠΑ των 50), η προσφορά του κράτους είναι ακόμα λιγότερο ανταγωνιστική.

Η συμφωνία μεταξύ των δύο μερών είναι απολύτως έντιμη: ο πελάτης γλιτώνει τον ΦΠΑ, ο επαγγελματίας γλιτώνει τον φόρο εισοδήματος, που κατά κανόνα είναι μεγαλύτερος από τον ΦΠΑ που γλιτώνει ο πελάτης.  Η μόνη περίπτωση να ανταγωνιστεί τους επαγγελματίες το κράτος, θα ήταν να προτείνει «στείλτε μας την απόδειξη και θα έχετε αμέσως επιστροφή του ΦΠΑ και 10% επιπλέον» – ή 20%, 30%, 40% επιπλέον: όσο μεγαλύτερο το ύψος της απόδειξης τόσο μεγαλύτερη και η επιστροφή. Ήτοι, να παραιτηθεί το κράτος από τον ΦΠΑ των πελατών προκειμένου να εισπράξει μέρος του φόρου εισοδήματος των επαγγελματιών.

Δεν αποκλείεται στην απελπισία τους να μαζέψουν φόρους, να φθάσουν ως εκεί οι κυβερνήσεις – γιατί μου φαίνεται πως όσα συνέβησαν την περίοδο 2010-19 διέρρηξαν και τους τελευταίους ηθικούς δεσμούς μεταξύ φορολογουμένων και κράτους, εκείνους τους δεσμούς που έκαναν την πληρωμή φόρων  κατανοητή ως «καθήκον του καλού πολίτη»: όσο καλύτερος είναι ο πολίτης, όσο συνεπέστερος ήταν πριν την κρίση στις φορολογικές του υποχρεώσεις, τόσο λιγότερο είναι πλέον διατεθειμένος να πληρώσει φόρους για να εξοφληθούν χρέη που συσσωρεύθηκαν λόγω ανικανότητας και διαφθοράς του πολιτικού συστήματος. Καταλαβαίνει ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια δίκιο είχαν οι φοροφυγάδες – και αυτό θα χρειαστεί πολλά χρόνια καλής διακυβέρνησης για να αλλάξει.

Οι ελεύθεροι πολίτες, Αθηναίοι ή Ρωμαίοι, δεν πλήρωναν προσωπικούς φόρους, όπως δεν πλήρωναν οι ευγενείς και οι κληρικοί κατά τον μεσαίωνα, γιατί αυτοί ήσαν τότε οι μόνοι ελεύθεροι. Αν μείνουμε στην κατάσταση η φοροδιαφυγή να αποτελεί απόδειξη ότι είμαστε ευφυείς ελεύθεροι πολίτες και όχι ηλίθιοι πάροικοι ή υπήκοοι, δεν θα είναι λαμπρό το μέλλον της Ελληνικής Δημοκρατίας.