Πολλοί θεωρούν το Bitcoin ως παιχνίδι νικητών και ηττημένων που παίζεται μεταξύ των hedge funds, ερασιτεχνών επενδυτών, των φίλων της τεχνολογίας και των εγκληματιών.
Η μεγάλη αλλά παγκοσμίως κατακερματισμένη λειτουργία του συστήματος εμβασμάτων βασίζεται σε ηλεκτρονικές μεταφορές μέσω συστημάτων πληρωμών εμπορικών τραπεζών και οι τράπεζες χρεώνουν τεράστια ποσά για τη χρήση αυτής της υποδομής και το όφελος ενός ασφαλούς και αξιόπιστου διεθνούς δικτύου. Αλλά τα υψηλά τέλη δεν είναι το μόνο ζήτημα. Πολλοί μετανάστες δεν έχουν τραπεζικό λογαριασμό στη χώρα στην οποία εργάζονται και οι οικογένειές τους στην πατρίδα τους μπορεί επίσης να συγκαταλέγονται μεταξύ των 1,7 δισεκατομμυρίων μη τραπεζικών χρηστών παγκοσμίως. Επιπλέον, ορισμένοι μετανάστες μπορεί να χρειαστεί να μεταφέρουν χρήματα σε χώρες που είτε δεν είναι ενσωματωμένες στο διεθνές σύστημα πληρωμών είτε έχουν περιορισμένη ικανότητα να λαμβάνουν διασυνοριακές μεταφορές – για παράδειγμα, τη Συρία ή την Κούβα. Δικαιολογείται η ανάγκη να αμφισβητηθεί αυτό το σύστημα, συμπεριλαμβανομένης της παροχής εναλλακτικών λύσεων χαμηλού κόστους και χαμηλού κινδύνου. Αλλά το Bitcoin είναι το λάθος εργαλείο. Ναι, επιτρέπει στους χρήστες να μεταφέρουν αξία απευθείας και παγκοσμίως, χωρίς τη δαπανηρή διαμεσολάβηση τρίτων. Αλλά η μεταβλητότητά του το καθιστά στην καλύτερη περίπτωση ένα στοιχείο ενεργητικού – και ένα εξαιρετικά επικίνδυνο απόθεμα αξίας – παρά ένα μέσο ανταλλαγής. Ο κίνδυνος ξαφνικής πτώσης της τιμής του σημαίνει ότι οι μετανάστες και οι οικογένειές τους στο σπίτι δεν μπορούν ποτέ να είναι σίγουροι για το ποσό που μεταφέρεται.
Αντί να απορρίψουμε την υιοθέτηση Bitcoin του Ελ Σαλβαδόρ ως ένα ακόμη παράδειγμα της τρέλας στα κρυπρονομίσματα, θα πρέπει να σκεφτούμε γιατί πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι πρόθυμοι να αγκαλιάσουν κρυπτονομίσματα για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς. Ισως η απάντηση έγκειται στο γεγονός ότι το τρέχον διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα τους εξυπηρετεί είτε με κακό τρόπο είτε καθόλου. Πρέπει να γίνουν περισσότερα για την παροχή της υποδομής και των κανονιστικών πλαισίων για την υποστήριξη του ψηφιακού χρήματος. Απαιτούνται επειγόντως συντονισμένες διασυνοριακές πολιτικές για να διασφαλιστεί ότι το Bitcoin και οι παραλλαγές του δεν θα κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό στις αναπτυσσόμενες χώρες. Εκτός και αν τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας υιοθετήσουν κρίσιμες μεταρρυθμίσεις και καταστήσουν τις βασικές τραπεζικές υπηρεσίες διαθέσιμες σε όλους με χαμηλό κόστος. Αλλιώς οι άνθρωποι και οι κυβερνήσεις θα προσελκύονται όλο και περισσότερο από το Bitcoin και άλλες εναλλακτικές λύσεις χαμηλού κόστους, υψηλού κινδύνου και σκοτεινού χαρακτήρα απέναντι στην παραδοσιακή τραπεζική.
* Η Πάολα Σουμπάτσι είναι καθηγήτρια διεθνών οικονομικών στο Queen Mary Global Policy Institute του University of London
