Κέρδος: από ανάθεμα… αρετή

Υπήρχε ένα διάστημα στην Ελλάδα που διήρκεσε πάνω από μια δεκαετία που οι επιχειρήσεις έπαψαν να στοχεύουν στον λόγο για τον οποίο είναι φτιαγμένες: στην επίτευξη κέρδους. Με τον εταιρικό συντελεστή στο 29% και τον φόρο μερισμάτων στο 15%, ξεκινούσε μια επιχείρηση μια κρατική αφαίμαξη μεσοσταθμικά της τάξης του 42-43%. Μάλιστα τον φόρο αυτό έπρεπε να τον πληρώνει η επιχείρηση προκαταβολικά σε ποσοστό 100% και για την επόμενη χρονιά. Σχεδόν σαν συνέταιρος. Με τη διαφορά ότι το κράτος δεν είχε βάλει ούτε λεφτά, ούτε αναλάμβανε μέρος του ρίσκου σε περίπτωση αποτυχίας.

Την ίδια περίοδο, μια επιχείρηση που ήθελε να προσλάβει έναν καλό εργαζόμενο και να του δώσει έναν μισθό της τάξης των 1.000 ευρώ, έπρεπε να βγάζει από το ταμείο της επιχείρησης κάθε μήνα, περί τα 1.660 ευρώ. Τόσο ήταν το κόστος της επιχείρησης με όλες τις εισφορές και τους διπλούς και τριπλούς φόρους και τις παρακρατήσεις. Αν ο εργαζόμενος τώρα αποδεικνύονταν καλός και η επιχείρηση ήθελε να τον ανταμείψει για την εργατικότητα και την αποδοτικότητά του, τότε το μεγαλύτερο μέρος της «επιβράβευσης» κατέληγε επίσης στο κράτος. Πήγαινε καλά ο εργαζόμενος στην καριέρα του, εκεί ήταν και το κράτος – συνεταίρος.

Ολη αυτή η στρέβλωση, ήταν μεν αποτέλεσμα της χρεωκοπίας του κράτους αλλά δεν έβγαινε και πουθενά. Επιπλέον οι υψηλοί εταιρικοί φόροι και το υπέρογκο μη μισθολογικό κόστος υπήρχε και πριν από την κρίση. Σε αυτό το περιβάλλον, το μοντέλο λειτουργίας των επιχειρήσεων ήταν αυτό της συντήρησης. Στους εργαζομένους αυτό της επιβίωσης. Κανένα κίνητρο για καμία από τις δύο πλευράς των συντελεστών παραγωγής για κάτι παραπάνω. Τα δε κυβερνητικά έσοδα από τη φορολόγηση της εταιρικής κερδοφορίας κινούνταν σε υποπολλαπλάσιο επίπεδο σε σχέση με πριν από την κρίση. Ξεκάθαρα δεν απέφεραν τίποτα στα δημόσια ταμεία. Η δε υψηλή φορολόγηση της εργασίας δημιουργούσε συνθήκες διατήρησης των υψηλών ποσοστών ανεργίας, αλλά ευνοούσε και την ανάπτυξη ευέλικτων μορφών απασχόλησης που κατά κανόνα φορολογούνται λιγότερο.

Η αλλαγή αυτού του μοντέλου, μπορεί να ήταν ανάγκη, αλλά χρειάστηκε να αλλάξει και η οικονομική πολιτική της χώρας για να αρχίσει η ελάφρυνση του κρατικού βάρους στον ιδιωτικό τομέα. Πολλοί θεωρούν ότι απλά χαλάρωσε η οικονομική πολιτική. Λάθος. Αν ίσχυε τότε όλα αυτά που ανακοίνωσε χθες ο Πρωθυπουργός θα είχαν ξεκινήσει επί ΣΥΡΙΖΑ. Η διαφορά η μεγάλη είναι ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη, από το καλοκαίρι του 2019 εφαρμόζει ένα πρόγραμμα υπέρ της επιχειρηματικότητας, υπέρ των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Πρόγραμμα που δεν ανακόπηκε ακόμα και στην περίοδο της πανδημίας. Δεν το κάνει για ιδεοληπτικούς λόγους, αλλά γιατί γνωρίζει ότι η χώρα έχει μεγάλη ανάγκη να βελτιώσει τον παρονομαστή όλων των βασικών οικονομικών μεγεθών. Αν αυξηθεί το ΑΕΠ τότε τα δημόσια οικονομικά θα γίνουν βιώσιμα, το συνταξιοδοτικό το ίδιο. Αυτή η ανάπτυξη μπορεί να έρθει μόνο από τον ιδιωτικό τομέα.

Αυτό είναι και το στοίχημα του υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα. Και κάπως έτσι καταλήξαμε σε αυτή τη χώρα, το κέρδος να μην αποτελεί πλέον… ανάθεμα, αλλά αρετή.