Γκρέμισε τις ταμπέλες

Αν πληκτρολογήσεις στη μηχανή αναζήτησης του Ιντερνετ το όνομα «Σπύρος», το πρώτο λήμμα που θα βγει είναι «Σπύρος Μπιμπίλας». Και μάλιστα σε πολλές εκδοχές. «Σπύρος Μπιμπίλας, ηθοποιός», «Σπύρος Μπιμπίλας, ΣΕΗ», «Σπύρος Μπιμπίλας, ηλικία». Πριν από λίγους μήνες, κανείς από τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ των καλλιτεχνικών δεν θα μπορούσε να το φανταστεί. Μέσα σε αυτό το διάστημα όμως ο 65χρονος ηθοποιός διήνυσε μία απόσταση που τον έφερε στην επικαιρότητα με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό από την έως τότε «ταυτότητά» του στη δημοσιότητα. Στην πραγματικότητα βέβαια, αυτή την απόσταση την έχει διανύσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Το μεγάλο κοινό όμως μοιράζει ρόλους και αναγνωρίζει φιγούρες ανάλογα με τα πιο προφανή στερεότυπα. Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος, ο κοντός, ο ψηλός και ο χοντρός, ο γκέι, ο μάτσο και ο διανοούμενος.

Τον Σπύρο Μπιμπίλα τον είχε κατατάξει στον χώρο της ευρύτερης γραφικότητας. Εκεί όπου υπαγόρευε ο ρόλος του Λάκη Φουρτουνάκη στο «Κωνσταντίνου και Ελένης» ή κάποια άλλη συμπαθής καρικατούρα από τα δεκάδες σίριαλ στα όποια έχει συμμετάσχει. Ηταν ο τύπος με τα παρδαλά πουκάμισα και τα γιλέκα που φωτογραφιζόταν συνήθως δίπλα στη Ζωζώ Σαπουντζάκη και σε άλλες παλιές δόξες του κινηματογράφου και της επιθεώρησης. Κάπως έτσι τον έβλεπαν και όσοι τον καλούσαν σε εκπομπές. Η «εύθυμη» παρουσία, ενίοτε και με τη διάσταση της αγγλικής μετάφρασης, η gay νότα. Εως του σημείου να κάνει, πριν από τρία χρόνια, ο Γιώργος Λιάγκας τηλεφωνική φάρσα, σε ζωντανή μετάδοση, μιμούμενος τον Μπιμπίλα και με σαφή υπονοούμενα περί ομοφυλοφιλίας – ο ηθοποιός έκανε μήνυση και αποζημιώθηκε με 27.000 ευρώ.

Και όμως, ο μικρόσωμος αυτός άνθρωπος με τη φυσιογνωμία που παραπέμπει στην κομέντια ντελ άρτε διατρέχει, εδώ και πάνω από σαράντα χρόνια, διαδρομές εκ διαμέτρου αντίθετες. Εχει παίξει σε 150 παραστάσεις μιας γκάμας που αρχίζει από την απόλυτη προχειράντζα και φτάνει έως την Επίδαυρο. Αφελείς επιθεωρήσεις και 17 χρόνια στο Ανοιχτό Θέατρο του Γιώργου Μιχαηλίδη. Κωμωδιούλες και μεγάλοι κλασικοί συγγραφείς, γραφικοί ρόλοι από τη μία και συνεργασίες με τον Ντασσέν και τον Κακλέα από την άλλη. Και με τον Χατζιδάκι στην «Πορνογραφία». Εχει συμμετάσχει σε 60 ταινίες από τύπου «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα» έως τους «Απέναντι» του Πανουσόπουλου, τη «Γλυκιά Συμμορία» του Νικολαΐδη, τις «Κρυστάλλινες νύχτες» της Μαρκετάκη. Εχει συμβεί να έχει την ίδια μέρα γύρισμα το πρωί με τον Νίκο Κούνδουρο για το «Μπορντέλο» και το βράδυ με τον Ομηρο Ευστρατιάδη για κάποια βιντεοταινία. Οι εμφανίσεις του στην τηλεόραση ξεκινούν το 1977 από τους θρυλικούς «Πανθέους» και μετρούν 135 σίριαλ. Κωμωδίες κυρίως, αλλά και ο «Ζητιάνος» παλαιότερα ή ο «Καρυωτάκης» πριν από περίπου δέκα χρόνια. Και ανάμεσα σε αυτά, δεκάδες μεταγλωττίσεις, είναι η πιο γνωστή καρτουνίστικη φωνή στην Ελλάδα. Γιατί και πώς τα συνδυάζει όλα αυτά; Να παίζει, για παράδειγμα, στο «Λούγκερ» σε σκηνοθεσία Κώστα Χαραλάμπους και στο «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα 5» – οι δύο πιο πρόσφατες κινηματογραφικές συμμετοχές του. Ο Σπύρος Μπιμπίλας μοιάζει να πιστεύει στη σοφή εκείνη άποψη που λέει ότι αν σβήσεις ο ίδιος την τιμή σου, δεν μπορεί κανείς να σε υποτιμήσει.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Πασαλιμάνι όπου στην ακτίνα της γειτονιάς του υπήρχαν οκτώ κινηματογράφοι. Τριγυρνώντας από τον έναν στον άλλον, αποφάσισε, από πιτσιρίκι, να γίνει ηθοποιός. Ο θάνατος του πατέρα του, όταν ήταν δώδεκα ετών, άλλαξε τα δεδομένα της οικογένειας. Η μητέρα του είχε να μεγαλώσει τρία παιδιά και ο ίδιος έπρεπε να δουλέψει από τα δεκαπέντε του. Πέρασε και φοίτησε στη Νομική της Αθήνας για να κάνει το χατίρι των δικών του, αλλά γράφτηκε και στη Δραματική Σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου, με την οποία έκανε και την πρώτη του εμφάνιση στο Δημοτικό Πειραιά.

Η οικογένειά του ήταν συντηρητικών πολιτικών πεποιθήσεων, αλλά την περίοδο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ο μεγαλύτερος αδελφός του, που ήταν ήδη φοιτητής, «γύρισε τον διακόπτη». Ο ίδιος δεν εντάχθηκε ποτέ σε κόμμα (η συμμετοχή του στις εκλογές του 2019 ως υποψήφιου βουλευτή με την Πλεύση Ελευθερίας δεν καταγράφεται ως «κομματίλα»), πάντα όμως η αλληλεγγύη ήταν βασικό μέλημά του. Οι άνθρωποι του χώρου τον θυμούνται να είναι παρών όταν ένας ηλικιωμένος ή αναξιοπαθών ηθοποιός είχε ανάγκη, να προσφέρει με όποιον τρόπο μπορούσε, στο Σπίτι του Ηθοποιού ή σε άλλες εκδηλώσεις. Το καλοκαίρι, εν μέσω της δραματικής κατάστασης, λόγω πανδημίας, στο θέατρο, έβαλε, πρώτη φορά, υποψηφιότητα για πρόεδρος του ΣΕΗ. Κέρδισε σπάζοντας μάλιστα μια μακρά παράδοση, πλην ελαχίστων διαλειμμάτων, των εκπροσώπων του ΚΚΕ σε αυτή τη θέση. Πρώτη του έγνοια να συνδράμει τους ηθοποιούς που πένονται. Πέρασε τις μέρες των Χριστουγέννων μοιράζοντας τρόφιμα, αξιοποιώντας στο έπακρο τα κονδύλια που τού έδωσε γι’ αυτό τον σκοπό το υπουργείο, τηλεφωνούσε σε συναδέλφους του να ρωτήσει μήπως είχαν κάποια ανάγκη.

Το τσουνάμι των καταγγελιών που ξέσπασε τις τελευταίες εβδομάδες και που καλείται, ως πρόεδρος του ΣΕΗ, να διαχειριστεί και να επικοινωνήσει ο Σπύρος Μπιμπίλας τον έκαναν περιζήτητο στα μέσα ενημέρωσης. Αυτοί που μέχρι πέρυσι τον σνομπάριζαν (για να τα λέμε με το όνομά τους) σήμερα τον κυνηγούν. Και ο ίδιος χειρίζεται το θέμα με ψυχραιμία και σύνεση που πολλοί δεν «του την είχαν». Το «Είδες ο Μπιμπίλας!» ακούγεται ως κοινή διαπίστωση. Και από αυτή την άποψη μοιάζει σαν την εκδίκηση του Τρουφαλδίνου στον «Υπηρέτη δύο αφεντάδων» του Γκολντόνι. Εργο στο οποίο επίσης έχει παίξει.