Μετάλλιο… ελευθερίας

Το ξεχωριστό συναίσθημα που νιώθει η Κίμια Αλιζαντέχ κάθε φορά που κρεμάει ένα ακόμα μετάλλιο στον λαιμό της σε κάποια διοργάνωση εκπροσωπώντας την πατρίδα της δεν συγκρίνεται με τίποτε με αυτό που ένιωσε με την τελευταία της απόφαση. Που δεν της απέφερε κάποιο μετάλλιο αλλά την έκανε – επιτέλους – να νιώσει για πρώτη φορά ελεύθερη. Κάτι που η πρώτη (και μοναδική ως τώρα) γυναίκα από το Ιράν που κατέκτησε μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες δεν είχε ζήσει ποτέ στη χώρα της εδώ και 21 χρόνια που βρίσκεται στη ζωή. Η νεαρή πρωταθλήτρια του τάε κβον ντο (χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016, ασημένιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2017 οι μεγαλύτερες επιτυχίες της) σκεφτόταν εδώ και αρκετό καιρό να κάνει το μεγάλο βήμα στη ζωή της και να φύγει από το Ιράν, από μια χώρα που όχι απλά την καταπίεζε (ως γυναίκα αλλά και ως πολίτη) αλλά την «έπνιγε» στην καθημερινότητά της.

Η παραδοχή του Ιράν ότι ο στρατός κατέρριψε «από ολέθριο λάθος» ένα ουκρανικό αεροσκάφος, οδηγώντας στον θάνατο 176 αθώους ανθρώπους ήταν απλά η σπίθα που άναψε το φυτίλι, με τη νεαρή αθλήτρια να κάνει το μεγάλο βήμα και να φεύγει από την πατρίδα της.

«Να ξεκινήσω με καλησπέρα, αντίο ή συλλυπητήρια;» έγραψε αρχικά η ολυμπιονίκης στον λογαριασμό της στο Instagram, με αφορμή το τραγικό αεροπορικό δυστύχημα από τη συντριβή του αεροσκάφους Boeing 737 της Ukraine International Airlines που καταρρίφθηκε κατά λάθος από έναν ιρανικό πύραυλο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 176 επιβαίνοντες, κυρίως Ιρανοί και Καναδοί.

Για να συνεχίσει αμέσως μετά: «Είμαι μία από τα εκατομμύρια των καταπιεσμένων γυναικών στο Ιράν τις οποίες εμπαίζουν εδώ και χρόνια. Φορούσα ό,τι μου έλεγαν να φορέσω» τονίζει, αναφερόμενη στην ισλαμική μαντίλα που φορούν υποχρεωτικά όλες οι γυναίκες σε δημόσιους χώρους στο Ιράν, ειδικά σε αθλητικές εκδηλώσεις, αλλά δεν σταματάει εκεί: «Επαναλάμβανα όλα όσα με διέταζαν να λέω και πιστώθηκαν τα μετάλλιά μου για τον σεβασμό της υποχρεωτικής μαντίλας. Κανείς από εμάς δεν έχει σημασία για αυτούς. Η υποκρισία, το ψέμα, η αδικία και η κολακεία βασιλεύουν στην καρδιά του ιρανικού πολιτικού συστήματος. Προσωπικά διαβεβαιώνω ότι δεν θέλω τίποτα άλλο στον κόσμο εκτός από το τάε κβον ντο, ασφάλεια και μια ευτυχισμένη και υγιή ζωή» αναφέρει η 21χρονη αθλήτρια που κλείνοντας στέλνει και το μήνυμα στους συμπατριώτες της.

«Διαβεβαιώνω τον αγαπητό ιρανικό λαό ότι θα παραμένω ένα παιδί του Ιράν όπου και αν βρίσκομαι».

Οι κοπέλες στο Ιράν υποκύπτουν εδώ και χρόνια σε μορφές καταπίεσης και περιορισμών. Η ενδοοικογενειακή βία αυξάνεται και οι γυναίκες έχουν λιγότερα δικαιώματα κληρονομίας, στον γάμο, στα διαζύγια και στην κηδεμονία των παιδιών τους.

Η 21χρονη Αλιζαντέχ δεν προήλθε από μια προνομιούχα οικογένεια. Η μητέρα της ήταν νοικοκυρά και ο πατέρας της ράφτης σε κατάστημα για κεντήματα. Μάλιστα, είναι εκείνος που ράβει τα σήματα στη ζώνη της κόρης του για το τάε κβον ντο. Σε ηλικία επτά ετών πήγε στο μοναδικό γυμναστήριο της γενέτειράς της, Καράι. Θέλησε να διαλέξει με τι να ασχοληθεί, αλλά της πρόσφεραν μόνο μαθήματα τάε κβον ντο, παρότι οι μαχητικές τέχνες δεν ήταν πάθος της. Εναν χρόνο αργότερα ήταν ήδη πρωταθλήτρια της χώρας στην κατηγορία της. Ο – τότε – προπονητής της Μαχρού Κομρανί την έπεισε να συνεχίσει και παραμένει ως τις μέρες μας ο καθοδηγητής και προπονητής της.

Για χρόνια, το Ιράν απαγόρευε τη συμμετοχή γυναικών σε διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις. Αυτό άλλαξε το 1990, στους Ασιατικούς αγώνες στο Πεκίνο έπειτα από πίεση του κόσμου. Η χώρα το επέτρεψε, με την απαραίτητη προϋπόθεση να καλύπτουν τα μαλλιά και το σώμα τους. Αρχικά επετράπη μόνο η σκοποβολή, όμως τα επόμενα χρόνια γυναίκες συμμετείχαν σε 20 αθλήματα διεθνών αγώνων. Η υποχρεωτική μαντίλα περιορίζει, πάντως, τις επιλογές των νέων γυναικών.

Οπως και οι αντιρρήσεις των γονέων, αν και η Κίμια Αλιζαντέχ δεν αντιμετώπισε ανάλογες δυσκολίες από την οικογένειά της, το αντίθετο μάλιστα (πάντα στο μέτρο του δυνατού βέβαια).

«Συχνά σκέφτηκα να τα παρατήσω. Οι προσδοκίες ήταν πολύ υψηλές, το βάρος μεγάλο και η ευθύνη με άγχωνε. Μια μέρα, στο τέλος μιας προπόνησης στο ολυμπιακό τουρνουά του Ρίο, έβαλα την πετσέτα στο κεφάλι μου και είπα ότι δεν θέλω πια να το κάνω. Δεν άντεχα την πίεση. Επειτα από κάθε νίκη, όμως, έλεγα στον εαυτό μου ότι σήμερα είναι μια άλλη μέρα» εξομολογήθηκε κάποια στιγμή μετά τη μεγάλη διάκριση στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Κάθε φορά που αγωνιζόταν, είχε κρεμασμένο στον λαιμό της ένα μικρό πορτοφόλι, μέσα στο οποίο ο πατέρας της είχε ράψει έναν στίχο από το Κοράνι και μερικές χειρόγραφες ευχές από συγγενείς και φίλους. «Οι ευχές μου σε εκείνο το κομμάτι ύφασμα για νίκες και μετάλλια έγιναν πραγματικότητα. Ηταν κάτι εφικτό. Από μικρή ήθελα να ταξιδέψω στο Διάστημα και μία μέρα θα φτάσω ως τον Αρη» είχε πει μετά το Ρίο και πράγματι τώρα νιώθει ότι έφτασε στο Διάστημα!

Η απόφαση της Κίμια Αλιζαντέχ να εγκαταλείψει τη πατρίδα της προκάλεσε σοκ και αναταραχή στο Ιράν. Δεν ήταν όμως η πρώτη (ούτε φυσικά η τελευταία) από τον χώρο του αθλητισμού που έφυγε από τη χώρα αυτή. Πλέον (στην Ολλανδία ή κάπου αλλού) νιώθει πραγματικά ελεύθερη.