Το «ροτβάιλερ» του BBC

Παραμονές των βρετανικών εκλογών, ο Μπόρις Τζόνσον επισκέφθηκε την ψαραγορά του Γκρίμπσμπαϊ, στο Βόρειο Λίνκολνσαϊρ, προκειμένου να μιλήσει για τις «θετικές» συνέπειες που θα έχει η συμφωνία του για το Brexit στον κλάδο της αλιείας. Τον υποδέχθηκαν διαδηλωτές, μέλη της τοπικής οργάνωσης των Εργατικών, που φορούσαν μάσκες του Αντριου Νιλ, κρατώντας παράλληλα μικρόφωνα και φωτογραφίες από κότες. Ηταν ο τρόπος τους να στηλιτεύσουν τον ηγέτη των Τόρις για την άρνησή του να υποστεί την ανάκριση του Νιλ στο BBC, όπως είχαν κάνει όλοι οι υπόλοιποι ηγέτες των μεγαλύτερων βρετανικών κομμάτων. Την εκδίκησή του, βέβαια, ο Τζόνσον την πήρε τη βραδιά των εκλογών: το Γκρίμπσπαϊ πέρασε για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στα χέρια των Συντηρητικών, όπως και τόσα άλλα παραδοσιακά οχυρά του Εργατικού Κόμματος στον Βορρά και τα Μίντλαντς. Καταπώς δείχνουν όμως τα πράγματα, αυτό δεν ήταν αρκετό για τον βρετανό πρωθυπουργό.

«Εξοργισμένος» με την τρίλεπτη προσωπική επίθεση που εξαπέλυσε εναντίον του από την τηλεόραση ο Αντριου Νιλ – ο σκληρότερος και καλύτερος, κατά γενική ομολογία, βρετανός παρουσιαστής σε ό,τι αφορά τις πολιτικές συνεντεύξεις – απείλησε προεκλογικά να κόψει την επιχορήγηση του BBC. Και απειλεί μετεκλογικά να μετατρέψει από αδίκημα σε πταίσμα, με πολύ μικρότερα πρόστιμα, τη μη καταβολή του προβλεπόμενου για κάθε νοικοκυριό που διαθέτει τηλεόραση ανταποδοτικού τέλους των 154,50 ετησίως – με απώτερο στόχο να μειώσει το ύψος του κατά την επόμενη προγραμματισμένη επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας με το BBC, το 2022, και αν περνάει ακόμα από το χέρι του να το καταργήσει μια και καλή το 2027, αφού μέχρι τότε είναι νομικά εγγυημένο.

O βρετανικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας βέβαια, που διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο οπτικοακουστικών και διαδικτυακών μεταδόσεων στον κόσμο, και απασχολεί περισσότερους από 2.000 δημοσιογράφους παγκοσμίως, παραμένει ένας από τους θεσμούς που εμπιστεύονται περισσότερο οι βρετανοί πολίτες. Μπορεί πρόσφατη δημοσκόπηση να έδειξε, εν μέσω ακραίας πόλωσης στη Βρετανία, ενός διακομματικού μπαράζ επιθέσεων στα μίντια και κάποιων αναπόφευκτων ενδεχομένως αστοχιών του BBC μέσα σε χιλιάδες χώρες ζωντανού προγράμματος, ότι ένα 20% των πολιτών θεωρούν πως οι δημοσιογράφοι του BBC δεν λένε την αλήθεια, τις ειδήσεις του ωστόσο τις εμπιστεύονται πέντε φορές περισσότεροι από όσους εμπιστεύονται τις ειδήσεις του μεγαλύτερου ανταγωνιστή του, του ITV. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη φορά το BBC δέχεται κατηγορίες για μεροληπτική κάλυψη της προεκλογικής εκστρατείας και από τους νικητές των εκλογών, και από τους βαριά ηττημένους Εργατικούς. Που σημαίνει ότι, ενώ αντιμετωπίζει μια σοβαρότατη απειλή από την κυβέρνηση, διαθέτει υπερβολικά λίγους υπερασπιστές.

Φταίει ο Αντριου Νιλ, ο παρουσιαστής των πολιτικών εκπομπών «This Week» στο BBC One και «Politics Live» στο BBC Two, για όλα αυτά; Οχι βέβαια, απλώς έχει γίνει το «πρόσωπο» της κρίσης. Για να παρουσιάσουμε λεπτομερώς το βιογραφικό του 70χρονου Σκωτσέζου θα χρειάζονταν δυο-τρεις σελίδες ακόμα. Συνοπτικά λοιπόν και μόνο: γεννήθηκε στο Πέισλι της Σκωτίας το 1949, σπούδασε πολιτική οικονομία και πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, εργάστηκε για λίγο για τους Τόρις και έπειτα, το 1973, εντάχθηκε στο δυναμικό του «The Economist», αρχικά ως ανταποκριτής και τελικά ως διευθυντής του. Το 1983 διορίστηκε από τον Ρούπερτ Μέρντοχ διευθυντής των «Sunday Times», παρέμεινε στη θέση αυτή έως το 1994. Κατόπιν συνεργάστηκε με την «Daily Mail», έγινε αρχισυντάκτης του ομίλου Press Holdings (στον οποίο ανήκαν μεταξύ άλλων οι εφημερίδες «The Scotsman», «The Business» και «The European»), και από το 2008 είναι πρόεδρος του Press Holdings Media Group – ιδιοκτήτη, μεταξύ άλλων, του περιοδικού «The Spectator» και του ομίλου ITP. Παράλληλα με όλα αυτά, ο Νιλ έγινε το 1988, στο πλευρό για μία ακόμα φορά του Μέρντοχ, ιδρυτικό στέλεχος και πρόεδρος του Sky TV. Υπήρξε πολιτικός σχολιαστής του BBC ήδη από τη δεκαετία του 1980, κατόπιν ανέλαβε μια σειρά συνεντεύξεων στο Channel 4 και το 2003 επέστρεψε στο BBC ως εκπομπάρχης.

Συντηρητικός στα οικονομικά ζητήματα, φιλελεύθερος στα κοινωνικά, «ευρωπαϊστής και ατλαντιστής στην εξωτερική πολιτική», ο Νιλ έχει αρκετά αμφιλεγόμενα κομμάτια στις αποσκευές του – από το σθένος με το οποίο υπερασπίστηκε την εισβολή του 2003 στο Ιράκ μέχρι τη ροπή του προς τον κλιματοσκεπτικισμό. Nonetheless, που θα έλεγαν και οι συμπατριώτες του, θεωρείται από χρόνια ο πιο δίκαιος ιεροεξεταστής της βρετανικής τηλεόρασης – «ροτβάιλερ» είναι ένας χαρακτηρισμός που του επιφυλάσσουν συχνά συνάδελφοί του δημοσιογράφοι – και μια υποχρεωτική προεκλογική στάση για κάθε κομματικό ηγέτη που (θέλει να δείξει ότι) σέβεται τους πολίτες.

Οταν λοιπόν αφιέρωσε τρία λεπτά πολύτιμου τηλεοπτικού χρόνου, στις 5 Δεκεμβρίου, προ(σ)καλώντας τον Μπόρις Τζόνσον να πάψει να υπεκφεύγει, να καθίσει απέναντί του και να απαντήσει σε μια σειρά ερωτήσεων με κεντρικό θέμα την «εμπιστοσύνη, και το γιατί τόσες πολλές φορές στην καριέρα του στην πολιτική και τη δημοσιογραφία, οι επικριτές του, ενίοτε ακόμη και εκείνοι που βρίσκονται κοντά του, τον έκριναν ως αναξιόπιστο», ξέσπασε μια θύελλα που απειλεί τώρα να κοστίσει ακριβά στο BBC. Στον χορό εναντίον του τελευταίου έχουν μπει σύσσωμες οι εφημερίδες που στηρίζουν τους Τόρις – είναι πολλά τα συμφέροντα. Η Πόλι Τόινμπι έχει δίκιο, πάντως, όταν επισημαίνει στον «Guardian» πως «όποιον και αν ψήφισαν οι πολίτες, σίγουρα δεν ήταν για να καταστρέψει ένα από τα καυχήματα της Βρετανίας».