Γίνεται vegan {LF}και πρωταθλητής;

^«Το 2004 ήμουν η μόνη vegan στη δρομική κοινότητα», λέει η Φιόνα Οουκς, μαραθωνοδρόμος με πολλά παγκόσμια ρεκόρ, «μα τώρα βλέπεις vegan δρομείς παντού». Φιλόζωη, με το δικό της καταφύγιο ζώων, η Οουκς ίδρυσε τη δρομική ομάδα Vegan Runners το 2004. Η ιδέα της ήρθε όταν είδε στην τηλεόραση την Πόλα Ράντκλιφ· η ίδια ήταν καλή δρομέας και σκέφτηκε πως αν γίνει καλύτερη, ίσως μια μέρα να κατάφερνε να σταθεί δίπλα στη βρετανίδα πρωταθλήτρια στην εκκίνηση του Μαραθωνίου του Λονδίνου, ζωντανά στην τηλεόραση, με τις λέξεις Vegan Runners στο στήθος της.

«Ηταν ένας τρόπος να αναδείξω το θέμα του βιγκανισμού», λέει. «Είμαι αυστηρά χορτοφάγος από έξι ετών. Είχα χάσει την επιγονατίδα μου από μια ασθένεια στα 17 μου και μου είπαν ότι δεν θα ξαναέτρεχα ποτέ. Αν μπορούσα να το κάνω αυτό ως vegan, θα έδειχνε ότι όλα είναι δυνατά».

Τότε ήταν μία μοναχική σταυροφόρος που προσπαθούσε να πείσει τον κόσμο ότι η λέξη «vegan» δεν ήταν κάτι αρνητικό. «Αντί να προκαλώ καβγάδες και να τη λέω συνεχώς στους ανθρώπους, με το τρέξιμο, έδινα το καλό παράδειγμα και προκαλούσα το ενδιαφέρον με θετικό τρόπο», αναφέρει.

Τερμάτισε δυο φορές στην πρώτη εικοσάδα σε κορυφαίους Μαραθωνίους, με ατομικό ρεκόρ 2.38, ενώ κέρδισε τον Μαραθώνιο του Βόρειου Πόλου. Το παράδειγμά της έκανε τους Vegan Runners να πληθαίνουν χρόνο με τον χρόνο. Ομως, με το ενδιαφέρον για τον βιγκανισμό να μεγαλώνει, εν μέρει ως αντίδραση στην παγκόσμια κλιματική κρίση, ο αριθμός των μελών τους έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία τρία χρόνια· σχεδόν 4.000 επίσημοι Vegan Runners τρέχουν, ενώ έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 40 τοπικές ομάδες σε ολόκληρη τη Βρετανία και με αξιοσημείωτες επιτυχίες σε αγώνες.

Οι δραστηριότητες των Vegan Runners ποικίλλουν σε κάθε παράρτημα, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν τακτικές εβδομαδιαίες προπονήσεις και ομαδικές συμμετοχές σε μικρούς και μεγάλους αγώνες – που συχνά ολοκληρώνονται με επισκέψεις σε χορτοφαγικά εστιατόρια και καφέ. Τα μέλη είναι vegan όχι μόνο στη διατροφή τους αλλά ακόμη και στα ρούχα τους. Η Οουκς λέει πως τα μέλη πρέπει να έχουν «φυτικό» προσανατολισμό στον τρόπο ζωής τους.

Ο Μάικ Εξτον από το Σέφιλντ εντάχθηκε στους Vegan Runners τον Ιούνιο. «Παλιά ένιωθα ότι οι δρομείς με αντιμετώπιζαν ως “περίεργο”», λέει. «Ομως αισθάνομαι πλέον άνετα φορώντας τη φανέλα των Vegan Runners. Από πολλές απόψεις είναι μία ακόμη δρομική ομάδα. Παρότι όλοι τείνουμε να κουβεντιάζουμε πολύ για φαγητό, για συνταγές και για διατροφικές συμβουλές».

Η Λίζα Γκόθορν γράφτηκε στους Vegan Runners το 2018. Λέει ότι είναι υπέροχο να περιβάλλεται από ομοϊδεάτες και ότι η ομάδα αποτελεί μια πραγματικά ευγενική και συμπονετική κοινότητα. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό να περιβάλλεσαι από ανθρώπους που περνούν παρόμοια πράγματα με σένα και να μοιράζονται εμπειρίες», σχολιάζει. «Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει συμβουλές για τη διατροφή ή τα καλύτερα vegan παπούτσια». Τα περισσότερα παπούτσια που δεν χρησιμοποιούν δέρμα ή σουέτ είναι vegan, αλλά μερικές φορές οι κόλλες που χρησιμοποιούνται στα παπούτσια μπορεί να παρασκευάζονται από ζωικά προϊόντα. Η ιστοσελίδα του Vegan Runners έχει έναν χρήσιμο οδηγό στον οποίο τα εμπορικά σήματα είναι εξ ολοκλήρου vegan.

Η Γκόθορν είναι vegan επί 16 χρόνια και έχει διεθνείς συμμετοχές σε αγώνες δρόμου και δίαθλα. Πιστεύει ότι η αυστηρή χορτοφαγία τη βοηθά να πετυχαίνει υψηλές επιδόσεις. «Βελτιώνει τον χρόνο αποκατάστασης, είναι σούπερ για το πεπτικό σύστημα και βελτιώνει τον ύπνο», λέει. «Ποτέ δεν είχα τόσο μεγάλη ενέργεια από όση έχω μετά την αλλαγή της διατροφής μου σε αυστηρά χορτοφαγική».

Η αντίθετη άποψη

«Χρειάζονται τα ζωικά θρεπτικά συστατικά»

Δεν μοιράζονται όλοι την άποψη των Vegan Runners. Ο Τιμ Νόουκς, νοτιοαφρικανός επιστήμονας του αθλητισμού που έγινε διάσημος για τη διατροφική του πρόταση μιας δίαιτας πλούσιας σε κρέας με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, λέει ότι μια vegan διατροφή είναι ατελής με πολλούς τρόπους. «Με την πάροδο του χρόνου, ένας αληθινά vegan αθλητής θα αντιμετωπίσει προβλήματα αν δεν προμηθεύεται από κάπου αλλού ζωικά θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Β12, ο σίδηρος, η χολίνη και πιθανώς πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας», λέει.

Η διαιτολόγος Ρενέ ΜακΓκρέγκορ, που δουλεύει με υπερμαραθωνοδρόμους από όλο τον κόσμο, πιστεύει πως ενώ είναι δυνατό να είναι κανείς ταυτόχρονα vegan και καλός δρομέας, χρειάζεται πολύ προσεκτικό σχεδιασμό. «Στην κλινική μου, πολλοί από τους αθλητές που έρχονται με σχετική έλλειψη ενέργειας έχουν γίνει vegan», λέει, προσθέτοντας ότι η υψηλή πρόσληψη ινών που είναι κοινή σε μια vegan διατροφή μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών όπως ο σίδηρος και το ασβέστιο, καθώς και να μετατοπίσει την πρόσληψη ενέργειας.

Η ΚΟΝΤΡΑ

Πεδίο μάχης ανεπιβεβαίωτων στοιχείων

Δεν έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μακροχρόνιες μελέτες για να δείξουμε πώς οι αυστηρά χορτοφαγικές δίαιτες επηρεάζουν τις αθλητικές επιδόσεις, γεγονός που μας αφήνει έρμαια μέσα σε ένα πεδίο μάχης ανεπιβεβαίωτων στοιχείων. Μερικοί από τους κορυφαίους δρομείς μεγάλων αποστάσεων του κόσμου ορκίζονται στη διατροφή που προωθείται από τον Νόουκς, ενώ άλλοι είναι vegan, με τον θρυλικό υπερμαραθωνοδρόμο Σκοτ Τζούρκεκ, ο οποίος με τις επτά διαδοχικές νίκες στο Western States 100-mile Endurance Run, τον πλέον ανταγωνιστικό υπεραραθώνιο στις ΗΠΑ, στοιχειοθετεί την άποψη ότι μια vegan διατροφή είναι ασυμβίβαστη με το τρέξιμο και τον πρωταθλητισμό σε αυτό. Για την Οουκς, η ανάγκη να το αποδείξει αυτό στον κόσμο είναι εκείνη που τη σηκώνει από το κρεβάτι μέσα στο άγριο χάραμα. «Μου δίνει έναν λόγο να σηκωθώ και να προπονηθώ», καταλήγει. «Να δείξω ότι είναι πράγματι εφικτό και να προωθήσω αυτό που πιστεύω».

Ο Αντχάραναντ Φιν είναι δρομέας, δημοσιογράφος και συγγραφέας του δημοφιλούς βιβλίου «Running with the Kenyans» (Τρέχοντας με τους Κενυάτες)