Το καφενείο του Δημητράκη

Ηταν συγκινημένος εκείνο το βράδυ. Και χαρούμενος, και περήφανος, μα πιο πολύ συγκινημένος. Τόση χαρά στη θυγατέρα του δεν είχε ξαναδεί.

Ο γάμος θα γινόταν τον επόμενο μήνα και τα ‘χε όλα επιτέλους τακτοποιήσει. Τα χωράφια συμφωνήθηκαν και τα μετρητά βρέθηκαν – λίγα ένας κουμπάρος, λίγα ο γεροτοκογλύφος -, το προικοσύμφωνο έκλεισε. Υφασμα για το νυφικό παρήγγειλε, και κοστούμι για να την πάει στην εκκλησία βρήκε δανεικό. Δανεικό θα φόραγε κι η μάνα της, όσο για τον αδελφό της, που του ‘γραψαν να γυρίσει άρον άρον απ’ τη Στουτγάρδη, του ‘κοψε και ψώνισε πριν έρθει.

Χόρευε εκεί στη μέση, στο καφενείο του, κι οι χωριανοί του – οι μισοί δηλαδή, γιατί οι άλλοι μισοί πήγαιναν σ’ αυτουνού του ταγματασφαλίτη του Γκέκα – όλο του εύχονταν, κι όλο σήκωναν το ποτήρι στην υγειά του – «μπράβο σου ρε Δημητράκ’, ποτέ δεν το ‘σκυψες το κεφάλ’, να τα χαίρεσαι τα παιδιά σ’», «η ώρα η καλή, σύντροφε, να ζήσ’ το κορίτσ’», «γεια σου, ρε Δημητράκ’ λεβεντιά».

Και λίγο λίγο, του ‘φευγε κάνα δάκρυ. Λίγο που χόρευε με τα παιδιά του και τα δύσκολα έδειχναν μακριά, λίγο που οι φίλοι κι οι σύντροφοί του, όσοι απέμειναν δηλαδή, χαίρονταν μαζί του, λίγο ίσως και το καινούργιο το γιοματάρι της τζωρτζίνας που είχε ανοίξει και κέρναγε και κερνιότανε – η συγκίνηση φούντωνε.

Ηταν κι εκείνη η κουβέντα, «λεβεντιά», σαν παράσημο του το φόραγαν τα συντρόφια. Και τ’ άξιζε είν’ αλήθεια. Παλικάρι στον πόλεμο, παλικάρι και στο βουνό. Δεν πρόδωσε ποτές, μήτε την πατρίδα, μήτε το κόμμα. Στα βουνά τα μεγάλωσε τα δυο παιδιά του – χώρια ένα που έχασε η κυρά στην κοιλιά, που δεν τον άφηνε να κατεβεί στο χωριό να ζητήσει γιατρό, μην τον τουφεκίσουνε. Ποτέ δεν πρόδωσε, ποτέ δεν υπέγραψε. Ποτέ δεν έκανε ανακωχή με τα φασισταριά του χωριού. Κατάφερε και κράτησε το καφενείο κι έζησε την οικογένεια όπως ήξερε – στενόχωρα αλλά με αξίες. Να τα σπουδάσει τα παιδιά δεν γινότανε – με τι φρονήματα, αλλά βρήκε ο ένας τη τύχη του στη Γερμανία, και να τώρα κι η μικρή θα καλοπαντρευότανε!

Βέβαια, πιο χαρούμενος θα ήταν άμα δεν έπαιρνε καραβανά – ήξερε δα τι ψήφιζαν όλοι αυτοί. Αφού όμως γνωρίστηκαν τα παιδιά και αγαπήθηκαν, πώς να ‘κανε; Τόση αδυναμία της είχε, αυτό το χατίρι θα της χάλαγε; Ο γαμπρός έμοιαζε καλό παιδί, άβγαλτο κι ευγενικό, πατέρα δεν γνώρισε κι η μάνα του ζορίστηκε πολύ να τα φέρει βόλτα. Αμα του είπε για το προικοσύμφωνο, στα μάτια δεν τόνε κοίταζε, «η υπηρεσία, κύριε, όχι εγώ… εγώ την παίρνω και ξεβράκωτη».

Και δώσ’ του και πήδαγε στον αέρα, και δώσ’ του κι έστριβε το μαντίλι, και δώσ’ του κι άδειαζε τα ποτήρια· και τα όργανα βαρούσαν, και τα ποτήρια τσούγκριζαν, και τα παιδιά του ήταν όμορφα, και το στήθος του όλο φούσκωνε, από συγκίνηση, από χαρά, από περηφάνια, και νόμιζε θα σκάσει.

Την επαύριο ήταν που του ‘πεσαν τα μούτρα.

Ηρθε αυτό το παλιοτόμαρο, ο χωροφύλακας, και του μήνυσε να πάει στην κοινότητα «πάραυτα!».

Άφησε στο πόδι του έναν παραγιό κι έβγαλε την ποδιά του. Η κοινότητα ήταν δυο βήματα και δεν πρόλαβε να κάνει πολλές σκέψεις, μόνο να βρίσει.

Ο κοινοτάρχης τον περίμενε καθιστός και χαμογελαστός. Ανοιξε ένα συρτάρι κι έβγαλε το γνωστό χαρτί. «Σάμπως να ήρθε η ώρα να το υπογράψεις, Δημητράκη. Μου το ζητήσανε κι εμένα, ξέρεις… για να γίνει ο γάμος».

Ο χωροφύλακας στην πόρτα χαμογελούσε κι αυτός.

«Χωρίς πιστοποιητικό νομιμοφροσύνης, το κορίτσι δεν παίρνει αξιωματικό. Χάρη σου κάνω, το καταλαβαίνεις αυτό, ε;». Του πήρε λίγο να το γυρίσει στο μυαλό του και δεν μίλαγε. Οσο έβλεπε αυτά τα χαμογελαστά μούτρα όμως, τόσο το ‘παιρνε απόφαση. Εφτυσε στο πάτωμα και βγήκε.

Θα καταλάβαινε το Λενάκι. Δεν ήταν τέτοιος ο πατέρας της, άλλα να λέει κι άλλα να κάνει. Θα ‘βρισκε άλλον, καλύτερο να πάρει.

Τα μαντάτα έφτασαν σπίτι του πριν απ’ αυτόν. Η θυγατέρα του έκλαιγε στο δωμάτιο κι η μάνα της τον κοίταγε με τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος. «Είναι γκαστρωμένο το κορίτσι».

Οι ώμοι του έγειραν και στον λαιμό του ο κόμπος δεν τον άφηνε να πάρει αέρα. Εψαξε στις τσέπες του και βρήκε 3-4 τσιγάρα χύμα και τα άναψε το ένα πίσω απ’ τ’ άλλο.

Μπουκιά φαΐ δεν έβαλε στο στόμα του και σαν νύχτωσε στο κρεβάτι δεν έπεσε, μόνο γύρναγε στο σπίτι, από δωμάτιο σε δωμάτιο, και λίγο πριν από την αυγή έκατσε στη βεράντα να περιμένει τον ήλιο. Χίλιες ώρες κράτησε αυτή η νύχτα…

Στις 7.30 που έφτασε στο γραφείο του ο κοινοτάρχης τον βρήκε να περιμένει απέξω.

Δεν θέλησε να διαβάσει τι έγραφε το χαρτί, μόνο τη λέξη «αποκηρύσσω» πήρε κατά λάθος το μάτι του, κι απλά έβαλε τη μεγάλη, καλλιγραφική υπογραφή του στο κάτω μέρος.

Βγήκε έξω πιο γέρος. Πέταξε το στιλό και πέρασε απ’ το περίπτερο να πάρει καμιά δεκαριά τσιγάρα. Μετά πήρε το στενό πίσω απ’ την πλατεία και ανηφόρισε προς το σπίτι.

Το καφενείο δεν τ’ άνοιξε για μέρες.