Επικίνδυνη πορεία

To τέλος του Ψυχρού Πολέμου και των ιδεολογικών συνασπισμών δημιούργησε την ψευδαίσθηση καθολικής επικράτησης του μοντέλου της Δύσης και των αξιών της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Ταυτόχρονα και καθώς η παγκοσμιοποίηση ενδυναμωνόταν, δημιουργήθηκε και η ψευδαίσθηση πως οι αυξανόμενες αλληλεξαρτήσεις των εθνικών κρατών οικοδομούν ένα ασφαλέστερο μέλλον, με τα κράτη μάλιστα να φθίνουν υπέρ των υπερεθνικών περιφερειακών και παγκόσμιων οργανισμών, του ατομισμού και του συγκρητισμού. Οπως και η ουτοπία του διεθνισμού και της αταξικής κοινωνίας και αυτή η θεώρηση περί του τέλους της Ιστορίας απέτυχε παταγωδώς.

Ο πολυπολικός κόσμος που αναδύεται αποδεικνύεται πιο σύνθετος και τρομακτικός. Η οικονομία δεν προηγείται της πολιτικής, οι συγκρούσεις δεν εξαλείφονται, η φτώχεια και οι ανισότητες παραμένουν, οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές οξύνονται. Στην ομογενοποίηση και την ολοκλήρωση – δυτική αυταρέσκεια – αντιτάσσονται η ετερότητα, ο κατακερματισμός, η άνοδος του εθνικισμού, των ολοκληρωτικών καθεστώτων, ο ισλαμιστικός φονταμενταλισμός και ο αντιδυτικισμός. Ο κόσμος παραμένει άναρχος, οι δρώντες είναι τα κράτη και το κλασικό δίλημμα ασφαλείας για την αποτροπή πολέμου αναζητά την απάντηση στη χαμένη ισορροπία ισχύος.

Η Δύση υποχωρεί, παρακολουθεί αμήχανα την ασιατική άνοδο και φλερτάρει με τον απομονωτισμό προσφέροντας ζωτικό χώρο στους αντιπάλους της. Ειδικά η Ευρώπη, σκιά του εαυτού της και αδύναμη ακολουθεί μια αυτοκαταστροφική πορεία, οικονομικά εξαρτώμενη, δημογραφικά γερασμένη, πολιτικά ανίσχυρη, και κυρίως παραιτημένη από την προσπάθεια να διεκδικήσει ένα δημιουργικό και ενεργό ρόλο στη νέα κατανομή ισχύος.

Ο τρόπος που αντιμετωπίζει τη μεταναστευτική και προσφυγική πίεση που απειλεί τη βιωσιμότητά της είναι ενδεικτικός της παρακμής της. Φοβική και παθητική αδυνατεί να προστατεύσει τα σύνορά της, να παρέμβει αμβλύνοντας τις αιτίες των μεταναστευτικών μετακινήσεων, να επιβάλει λύσεις και να προτάξει τις κατακτήσεις του δικού της μοντέλου που έφεραν πρωτόγνωρη ειρήνη και ευμάρεια στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αντιθέτως, κλείνει διαδρόμους, επαιτεί ανέφικτες λύσεις και μετακυλίει προσωρινά το πρόβλημα σε χώρες όπως η Ελλάδα. Τροφοδοτεί με αυτόν τον τρόπο τον φόβο, αναβιώνει τις εσωτερικές της διαιρέσεις και ενισχύει τις  ακραίες φωνές πορευόμενη σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία διάλυσης.

Και η Ελλάδα, σχεδόν μόνη, με τις γνωστές της αδυναμίες, καλείται να σηκώσει ένα βάρος πέραν των δυνατοτήτων της. Ετσι οι αντιπαραθέσεις περί αριστερών, δεξιών ή κεντρώων λύσεων είναι επικίνδυνες και εγκληματικά αφελείς, στερώντας από τη χώρα και τις ελάχιστες δυνάμεις που διαθέτει για την αναζήτηση οργανωμένων παρεμβάσεων, χρόνου και συμμαχιών για την αντιμετώπιση ενός ζητήματος εθνικής επιβίωσης.

Καταλυόμενο το οργανωμένο κράτος, ούτε τον νόμο, ούτε την ασφάλεια, ούτε τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορεί να διασφαλίσει. Τα όρια αντοχών δεν είναι ιδεολογικό εφεύρημα, ούτε είναι θέμα ανθρωπισμού ή ρατσισμού, οριοθετούν το πλαίσιο λειτουργίας μιας ευνομούμενης πολιτείας, που εγγυάται την ασφάλεια και την πρόοδο των πολιτών της, εφαρμόζει το δημοκρατικό ιδεώδες και προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η κυβέρνηση που ως αντιπολίτευση δεν απέφυγε λαϊκιστικές ευκολίες, επιβάλλεται να λειτουργήσει το κράτος αποφασιστικά και συντεταγμένα σε μια μακρά και δύσκολη πορεία και ο ΣΥΡΙΖΑ να απαλλαγεί από τις επικίνδυνες εθνομηδενιστικές αντιλήψεις του. Αυτές οι αυταπάτες θα του στοιχίσουν περισσότερο από τη φθορά της ΝΔ και θα τον φέρουν αντίθετο και με τον κόσμο που τον ψήφισε. Χωρίς εθνική συνεννόηση η Ιστορία θα μας εκδικηθεί…

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy