«Τα γλέντια μού δίνουν δύναμη»

Οι ιστορικοί γράφουν ότι η Κρήτη είναι χωνευτήρι λαών. Σίγουρα όσο περνούν τα χρόνια υπάρχουν αλλαγές, όμως ο Αντώνης Μαρτσάκης διαπιστώνει, γυρίζοντας από χωριό σε χωριό, ότι ο τόπος και οι άνθρωποι δεν αλλάζουν. Μόνο εξωτερικά, στη ενδυμασία ίσως. Η ψυχή μένει ίδια, λέει ο ιδιαίτερος μουσικός. «Οσο υπάρχει η μυρωδιά του θυμαριού, της μαντζουράνας και της μαλωτήρας, μαζί με την παραδοσιακή φιλοξενία που απλώνεται φανερά στα χωριά, αλλά βρίσκεται και στις πόλεις, λίγο πιο κρυμμένη, όμως το ίδιο γνήσια. Ετσι η παράδοση παραμένει ζωντανή και βρίσκεται παντού».

Στη διαπίστωση ότι η κρητική μουσική είναι η μοναδική ελληνική τοπική μουσική που δείχνει ακμαία ακόμα και σήμερα, η απάντησή του φωτίζει με έναν λοξό τρόπο το γνήσιο αίσθημα που τον συνδέει με τη ρίζα της τέχνης του: «Να με συγχωρέσετε, αλλά πιστεύω πως υπάρχουν αρκετές τοπικές ελληνικές μουσικές, και στη στεριανή και στη νησιωτική Ελλάδα, που παραμένουν ακμαίες. Ομως μπορώ να μιλήσω καλύτερα για την κρητική μουσική την οποία υπηρετώ. Οι μελωδίες της κρητικής μουσικής εκφράζουν και δημιουργούν έντονα συναισθήματα, το ίδιο και οι μαντινάδες. Ετσι λοιπόν διατηρούν ζωντανή την έκφραση του κρητικού λαού μέχρι τις μέρες μας».

Η μουσική ιδιοσυγκρασία του Αντώνη Μαρτσάκη δεν καταγράφεται μόνο στον τρόπο που προσεγγίζει και επικοινωνεί την τέχνη του. Επιλέγει να ντύνεται με την παλιά φορεσιά του τόπου του, την οποία θαύμαζε από παιδί: «Ξεκίνησα να ντύνομαι έτσι από τότε, σαν χορευτής. Στα εφηβικά μου χρόνια, σε ένα ταξίδι συναντώ έναν φίλο μου και μου λέει: “Την άλλη φορά που θα έρθεις να πάμε σε γάμο, να είσαι στολισμένος”. “Δηλαδή;” τόνε ρωτώ. “Με τη δική σου φορεσιά” μου απαντά. Εραψα λοιπόν την πρώτη μου παραδοσιακή φορεσιά και αισθάνθηκα αυτή την περηφάνια του τόπου μου. Ο τόπος που ζω, η Κρήτη, έχει μια όμορφη και παράξενη συνάμα ενέργεια. Το τοπίο αλλάζει συνεχώς, τα γλέντια μού δίνουν δύναμη, η μουσική με ανανεώνει, η συναναστροφή με τους ανθρώπους της υπαίθρου με γεμίζει γνώσεις».

– Εχετε μια προτίμηση στα ριζίτικα τραγούδια. Τι τα ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα κρητικά τραγούδια;

Αν βρεθείτε ποτέ σε κάποιο τραπέζι στα Χανιά, που να υπάρχουν τραγουδιστές που αποδίδουν το ριζίτικο τραγούδι, θα ζήσετε μια ιεροτελεστία. Μόλις ακουστεί ο σολίστας, τα μαχαιροπίρουνα σταματούν, όλοι «αφρουκάζονται» (ακούνε με προσοχή) και περιμένουν να απαντήσουν. Το ριζίτικο με γαληνεύει, με γυρίζει από κορφή σε κορφή των Λευκών Ορέων, στη γενέτειρα του ριζίτικου.

– Από τραπεζικός υπάλληλος στην Αθήνα, βιολιστής και μουσικός στην Κρήτη. Πόσο σας άλλαξε η απόφασή σας να μετακομίσετε στο νησί;

Τα τελευταία επτά χρόνια – πριν από την οριστική εγκατάσταση – ανεβοκατέβαινα στην Κρήτη κάθε Σαββατοκύριακο ανελλιπώς. Κάποια στιγμή ωρίμασε όλο αυτό, η αγάπη μου για τη μουσική, τα σχέδιά μου, οι φιλίες μου, έτσι μετακόμισα και ηρέμησα.

– Φημίζεστε για τις πολύωρες εμφανίσεις σας. Πόσο κράτησε η μεγαλύτερη εμφάνισή σας;

Σε μια βάπτιση στη Χρυσοσκαλίτισσα Κισσάμου έπαιζα από τις 10 το βράδυ μέχρι τις 12 το μεσημέρι της επόμενης μέρας. Μετά πήγαμε στο χωριό του πατέρα και συνεχίσαμε το γλέντι μέχρι το βράδυ.

– Τι ρεπερτόριο θα παρουσιάσετε στη συναυλία στο Θέατρο Βράχων;

Εχω επιλέξει κομμάτια από τις προσωπικές μου δουλειές και διαχρονικά τραγούδια από όλη την Κρήτη, από παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες του νησιού.

– Πείτε μας μια μαντινάδα που σας περιγράφει. 

Πολλοί καιροί με δέρνουνε, μα οι κλώνοι μου δε σπούνε / γιατί έχω ρίζες δυνατές, γερά και με βαστούνε.

info

Ο Αντώνης Μαρτσάκης θα εμφανιστεί στις 4/9 στο Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη.