Ο Λουδίτης μέσα μου

Οπως όλες οι ανθεκτικές ιστορικές μορφές στη φθορά του χρόνου, έτσι και ο «Βασιλιάς Λουντ» ή «Στρατηγός Λουντ» ήταν εν μέρει ή εξ ολοκλήρου μυθικό πρόσωπο. Σίγουρα δεν ήταν ούτε βασιλιάς ούτε στρατηγός – ούτε καν λεγόταν Λουντ. Ακόμη και ο μύθος του ήταν ξεπατικωτούρα από έναν προγενέστερο, τον μύθο του Ρομπέν των Δασών. Ομοια με τον Ρομπέν, ο Βασιλιάς/Στρατηγός Λουντ υποτίθεται ότι ζούσε στο δάσος του Σέργουντ στο Νότιγχαμ και καθοδηγούσε την εξέγερση των Λουδιτών (1811 – 1813). Στην πραγματικότητα ήταν κάποιος δύσμοιρος ονόματι Εντουαρντ Λούντλαμ και σε μια έκρηξη οργής, τρεις δεκαετίες νωρίτερα (1779), είχε σπάσει με μια βαριοπούλα δύο μηχανές γνεσίματος. Αυτό και μόνο ήταν υπεραρκετό. Το κίνημα των Λουδιτών (πρωτίστως εργατών χαμηλής κατάρτισης που κατέστρεφαν συστηματικά ηλεκτροκίνητους αργαλειούς, μηχανές ραψίματος, γνεσίματος ή όποια άλλη «εφεύρεση του διαβόλου» απειλούσε τη θέση εργασίας τους και, κατά συνέπεια, το ψωμί της οικογένειάς τους) δεν χρειαζόταν μεγαλύτερη δοσολογία αλήθειας προκειμένου να θεριέψει σε όλη τη Βρετανία, να καταπνιγεί σχετικά γρήγορα από τον στρατό, αλλά και να κερδίσει μια ακλόνητη θέση στο βασίλειο των μύθων που παράγουν χειροπιαστά αποτελέσματα. Εκτοτε το προσωνύμιο «Λουδίτης» ακολουθεί κάθε εχθρό της τεχνολογίας.

Ενας εν υπνώσει Λουδίτης ελλοχεύει στα σωθικά, όχι μονάχα όποιου δεν είναι εξαρχής εξοικειωμένος με την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά κι εκείνου που ήταν εξοικειωμένος έως χτες για να διαπιστώσει έντρομος ότι δεν είναι εξοικειωμένος… σήμερα. Σε καμία άλλη περίοδο της ιστορίας η τεχνολογία δεν μετέθετε με ταχύτερους ρυθμούς εκατομμύρια συνανθρώπων μας από την κατηγορία των ειδικευμένων στην κατηγορία των ανειδίκευτων. Ως συγγραφέας προκαλούσα τη θυμηδία πολλών συναδέλφων μου επειδή μέχρι και τα σαράντα μου, προ εικοσαετίας, επέμενα να βαράω τα πλήκτρα της γραφομηχανής αντί να κάνω τη ζωή μου ασυγκρίτως ευκολότερη με τη χρήση ενός υπολογιστή. Ο φίλος μου ο Απόστολος Δοξιάδης από τότε περιπαιχτικά με αποκαλούσε «Λουδίτη». Προσαρμόστηκα με τον αργό και σκληρό τρόπο στην τεχνολογική πρόοδο, μόνο και μόνο για να πάρω πρέφα ότι η τεχνολογική πρόοδος – όπως στο Παράδοξο του Ζήνωνα – πάντοτε θα προηγείται από την όποια δική μου προσαρμογή και θα απαιτεί ανελέητα την ισόβια μετεκπαίδευσή μου – μετεκπαίδευση και από τη μετεκπαίδευση, μετεκπαίδευση και από τη μετεκπαίδευση της μετεκπαίδευσης… Εν τω μεταξύ γερνάω. Οι υποδοχείς νέων πληροφοριών στον εγκέφαλό μου ολοένα και φρακάρουν. Γίνομαι όλο και πιο δυσκίνητος, όλο και πιο βραδύνους. Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν, ναι, αλλά τι γίνεται όταν τα σκοτώνουν και πριν γεράσουν; Θέλω να πω, ελάχιστα μπορεί να σε συγκινούν αυτές οι κλάψες – εκτός και αν είσαι εσύ το άλογο.

Λένε πως ο Λουδίτης είναι ένα πλάσμα που κατακλύζεται από νοσταλγία για μια εποχή που δεν υπήρξε ποτέ. Εξιδανικεύει το κοινό παρελθόν και, στον βωμό του, καταστρέφει το δικό του παρόν και θυσιάζει το μέλλον των παιδιών του. Δεν διαφωνώ – τουλάχιστον δεν διαφωνεί ο ισχυρός αντίλογος που εξακολουθώ να εγείρω στον Λουδίτη μέσα μου. Μήπως όμως είναι κάτι παραπάνω από νοσταλγία; Χρειάζομαι πραγματικά τη νοσταλγία όταν μαθαίνω πως ολοένα και σε περισσότερες κλινικές εγκαινιάζονται τμήματα απεξάρτησης παιδιών κι εφήβων από τα κινητά τους τηλέφωνα; Οταν στο μετρό αντικρίζω στρατιές αποβλακωμένων που σκιαμαχούν με emoticons; Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός (η ανικανότητά μας να κατανοήσουμε το νόημα μιας στοιχειώδους πρότασης, μολονότι τυπικά γνωρίζουμε να διαβάζουμε) προελαύνει σε παγκόσμια κλίμακα και, αυτή τη φορά, με την τεχνολογία στο πλευρό του, όχι φραγμό στο διάβα του. Ο νέος Λουδίτης έρχεται καβάλα στο τάμπλετ.