Η Eurostat προβλέπει ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης δημογραφικής συρρίκνωσης και γήρανσης, η οποία αναμένεται να μετασχηματίσει βαθιά το κοινωνικό και οικονομικό της μοντέλο έως το τέλος του αιώνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο συνολικός πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται ότι θα μειωθεί από περίπου 451 εκατομμύρια σήμερα σε περίπου 398 εκατομμύρια μέχρι το 2100. Παράλληλα, η ηλικιακή σύνθεση αλλάζει αισθητά: το ποσοστό των παιδιών και νέων (0–19 ετών), που σήμερα βρίσκεται γύρω στο 20%, προβλέπεται να υποχωρήσει στο 17%, ενώ ο πληθυσμός μεγαλύτερης ηλικίας θα αυξηθεί σημαντικά, εντείνοντας το φαινόμενο της γήρανσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μείωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας (20–64 ετών), ο οποίος από 58% σήμερα αναμένεται να πέσει περίπου στο 50% έως το 2100. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει μικρότερη βάση εργατικού δυναμικού και μεγαλύτερη πίεση στα ασφαλιστικά και κοινωνικά συστήματα, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα κληθούν να στηρίζουν περισσότερους συνταξιούχους.
Η βασική αιτία της τάσης αυτής εντοπίζεται στη συνεχιζόμενη δημογραφική ανισορροπία μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Για την περίοδο 2025–2099, οι θάνατοι εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν σημαντικά τις γεννήσεις, δημιουργώντας έλλειμμα περίπου 5 εκατομμυρίων ανθρώπων, το οποίο η μετανάστευση δεν φαίνεται ικανή να καλύψει πλήρως.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και η Ελλάδα ακολουθεί παρόμοια πορεία έντονης γήρανσης και μείωσης πληθυσμού. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι έως το 2100 ο πληθυσμός της χώρας θα περιοριστεί περίπου στα 7,2 εκατομμύρια κατοίκους, επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο της δεκαετίας του 1940.
