Τις τελευταίες ημέρες έχει διαδοθεί ευρέως ο ισχυρισμός ότι «από το 2026 στη Σουηδία είναι παράνομο να αφήνεις τη γάτα σου μόνη για ολόκληρη ημέρα». Η πληροφορία αυτή, αν και βασίζεται σε πραγματικές διατάξεις για την ευζωία των ζώων, παρουσιάζεται συχνά με υπερβολικό ή απλουστευμένο τρόπο. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και συνδέεται με το γενικότερο αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ζώων που ισχύει στη σκανδιναβική χώρα.
Σύμφωνα με τους κανονισμούς της αρμόδιας κρατικής αρχής Jordbruksverket (Σουηδικό Συμβούλιο Γεωργίας), οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων — συμπεριλαμβανομένων των γατών — έχουν υποχρέωση να διασφαλίζουν ότι τα ζώα τους λαμβάνουν όχι μόνο βασική φροντίδα, αλλά και ότι καλύπτονται οι κοινωνικές και συμπεριφορικές τους ανάγκες.
Υποχρεωτικός έλεγχος δύο φορές την ημέρα
Η βασική νομική απαίτηση είναι σαφής: οι γάτες πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον δύο φορές ημερησίως. Αυτό σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης οφείλει να βεβαιώνεται πως το ζώο έχει επαρκή τροφή και καθαρό νερό, ότι δεν παρουσιάζει ενδείξεις ασθένειας ή τραυματισμού και ότι ζει σε κατάλληλες συνθήκες υγιεινής.
Παράλληλα, η νομοθεσία δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις ανάγκες για κοινωνική επαφή και ερεθίσματα. Οι γάτες, παρά τη φήμη τους ως ανεξάρτητα ζώα, έχουν ανάγκη από σταθερό περιβάλλον, αλληλεπίδραση και πνευματική διέγερση.
Δεν υπάρχει «απαγόρευση 8 ωρών»
Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζονται σε ορισμένα δημοσιεύματα ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η σουηδική νομοθεσία δεν καθορίζει ένα συγκεκριμένο χρονικό όριο μοναξιάς — για παράδειγμα ότι η γάτα δεν μπορεί να μείνει μόνη για 8 ή 10 ώρες.
Στην πράξη, ένας εργαζόμενος που φεύγει το πρωί και επιστρέφει το απόγευμα θεωρείται ότι συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του, εφόσον ελέγχει το ζώο πριν φύγει και μετά την επιστροφή του.
Ωστόσο, αν κάποιος σκοπεύει να απουσιάσει για ένα ολόκληρο 24ωρο ή περισσότερο, τότε είναι υποχρεωμένος να μεριμνήσει για τη φροντίδα του ζώου. Αυτό μπορεί να γίνει με επίσκεψη από φίλο ή συγγενή, με επαγγελματία pet sitter ή με φιλοξενία της γάτας σε κατάλληλο χώρο. Η πλήρης εγκατάλειψη χωρίς καμία επίβλεψη μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση της νομοθεσίας περί ευζωίας ζώων.
Η Σουηδία είναι γνωστή για το προοδευτικό της πλαίσιο προστασίας των ζώων. Η φιλοσοφία της νομοθεσίας δεν είναι κυρίως τιμωρητική, αλλά προληπτική. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι τα κατοικίδια αντιμετωπίζονται ως έμβια όντα με ανάγκες και δικαιώματα και όχι απλώς ως αντικείμενα ιδιοκτησίας.
Η αναφορά στις κοινωνικές και συναισθηματικές ανάγκες των ζώων αντανακλά τη σύγχρονη επιστημονική γνώση γύρω από τη συμπεριφορά και την ευζωία τους. Η φροντίδα ενός κατοικίδιου δεν περιορίζεται μόνο στη σίτιση και τη στέγαση, αλλά περιλαμβάνει και την ψυχολογική του ισορροπία.
Ο ισχυρισμός ότι «απαγορεύεται να αφήσεις τη γάτα μόνη όλη μέρα» δεν είναι ακριβής. Αυτό που πράγματι ισχύει είναι ότι οι ιδιοκτήτες έχουν υποχρέωση τακτικής επίβλεψης και συνολικής φροντίδας του ζώου.
Η γάτα πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα, οι βασικές και κοινωνικές της ανάγκες να καλύπτονται και η απουσία χωρίς καμία μέριμνα για μεγάλο χρονικό διάστημα να αποφεύγεται.
Σε μια εποχή όπου η ευζωία των ζώων απασχολεί ολοένα και περισσότερο τις κοινωνίες, το σουηδικό μοντέλο αναδεικνύει μια τάση που ενισχύεται διεθνώς: περισσότερη υπευθυνότητα και συνειδητή φροντίδα από όσους επιλέγουν να συμβιώσουν με ένα κατοικίδιο
