Τέλος στο ατελείωτο scrolling: Στο στόχαστρο της ΕΕ το TikTok λόγω του «εθιστικού σχεδιασμού» του

Το TikTok ενδέχεται να υποχρεωθεί να προχωρήσει σε αλλαγές στη λειτουργία του, μετά την προκαταρκτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι η δημοφιλής εφαρμογή παραβίασε τους ευρωπαϊκούς κανόνες ψηφιακής ασφάλειας.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η πλατφόρμα παραβίασε τον Κανονισμό Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Act – DSA), εξαιτίας του «εθιστικού σχεδιασμού» της. Το TikTok, που αριθμεί πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρήστες παγκοσμίως, δεν αξιολόγησε επαρκώς πώς η αρχιτεκτονική του μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σωματική και ψυχική υγεία των χρηστών, ιδιαίτερα παιδιών και ευάλωτων ενηλίκων.

Η Επιτροπή επεσήμανε ότι η συνεχή «ανταμοιβή» των χρηστών με νέο περιεχόμενο οδηγεί σε αδιάκοπο κύλιση και βάζει τον εγκέφαλο σε «λειτουργία αυτόματου πιλότου», προκαλώντας καταναγκαστική συμπεριφορά και απώλεια αυτοελέγχου.

Προτεινόμενες αλλαγές στο σχεδιασμό

Η προκαταρκτική απόφαση κατηγορεί το TikTok ότι αγνόησε ενδείξεις υπερβολικής χρήσης, όπως ο χρόνος που περνούν τα παιδιά στην εφαρμογή τη νύχτα. Η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει αλλαγές στον σχεδιασμό της εφαρμογής, μεταξύ άλλων και στο ισχυρό αλγοριθμικό σύστημα προτάσεων περιεχομένου.

«Σε αυτό το στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το TikTok πρέπει να αλλάξει τον βασικό σχεδιασμό της υπηρεσίας του», αναφέρει η ανακοίνωση. «Για παράδειγμα, απενεργοποιώντας βασικά εθιστικά χαρακτηριστικά, όπως το infinite scroll, εφαρμόζοντας αποτελεσματικά screen time breaks – ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας – και προσαρμόζοντας το σύστημα συστάσεων».

Ανεπαρκή μέτρα προστασίας

Η Επιτροπή σημείωσε πως το υπάρχον πλαίσιο ασφάλειας του TikTok είναι ανεπαρκές. Τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου οθόνης και οι γονικοί έλεγχοι κρίθηκαν αναποτελεσματικά, είτε επειδή παρακάμπτονται εύκολα είτε επειδή απαιτούν χρονοβόρα εγκατάσταση.

Ωστόσο, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι οι προκαταρκτικές της εκτιμήσεις δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας και ότι η εταιρεία θα έχει τη δυνατότητα να αντικρούσει τα ευρήματα.

Πιθανές κυρώσεις

Οι παραβάσεις του DSA μπορούν να επιφέρουν πρόστιμα έως 6% του ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας, καθώς και υποχρεωτικές διορθωτικές ενέργειες, όπως επανασχεδιασμό της εφαρμογής. Αν και το TikTok δεν δημοσιεύει τα οικονομικά του στοιχεία, εκτιμάται ότι τα έσοδά του φέτος θα φτάσουν τα 35 δισ. δολάρια.

Πέρυσι, η πλατφόρμα X του Έλον Μασκ τιμωρήθηκε με πρόστιμο 120 εκατ. ευρώ για παραβίαση του DSA, στην πρώτη απόφαση αυτού του είδους, εξαιτίας «παραπλανητικών» πρακτικών επαλήθευσης λογαριασμών και παρεμπόδισης ερευνητικής πρόσβασης στα διαφημιστικά δεδομένα.

Το TikTok δεν έχει ακόμη σχολιάσει την προκαταρκτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.