[Αγιογραφίες] Αγωνία

Το πρόβλημα των λειτουργών της Δικαιοσύνης δεν είναι ότι πρέπει να αποφασίζουν τυφλοί. Είναι ότι οφείλουν να μένουν και βουβοί. Βουβοί όταν αναθεματίζονται συλλήβδην ως αυτουργοί «πραξικοπημάτων». Βουβοί κι όταν υφίστανται πολιτικές υποδείξεις και παραθεσμικό μπούλινγκ.

Αυτή η συνταγματικώς επιβεβλημένη αφωνία του Σώματος σπάει μόνο σε οριακές στιγμές. Την έσπασε χθες η Ευτέρπη Κουτζαμάνη. Η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δεν έχει μόνο το κύρος μιας διαδρομής σαράντα χρόνων. Ούτε μόνο τα διαπιστευτήρια χειρισμών όπως της εύφλεκτης υπόθεσης της Χρυσής Αυγής.

Εχει επιπλέον την άνεση να εκφράζεται χωρίς τις αναστολές των νεότερων συναδέλφων της, καθώς η θητεία της λήγει τον Ιούνιο. Γι’ αυτό και αξιοποίησε το βήμα της Γενικής Συνέλευσης της Ενωσης Εισαγγελέων για να δώσει φωνή στις αγωνίες τους. Στο ακροατήριό της είχε μόνο τον υπουργό Δικαιοσύνης, καθώς ο αναπληρωτής υπουργός Παπαγγελόπουλος προτίμησε να μη βρεθεί ανάμεσα στους πρώην συναδέλφους του.

Η Κουτζαμάνη δεν ήταν η μόνη που μίλησε. Ακόμη κι αν κάποιος δεν έχει παρακολουθήσει τελευταία τις εντάσεις στη σχέση με την εκτελεστική εξουσία – ακόμη κι αν είχε κλειστά τ’ αφτιά του στη ρητορική πολιτικής εργαλειοποίησης του εισαγγελικού έργου -, αρκεί να διαβάσει το ψήφισμα της Ενωσης Εισαγγελέων για να καταλάβει ότι η συγκυρία είναι ξεχωριστή.

Στις προτεραιότητες του κλάδου δεν κυριαρχούν πλέον ούτε τα μισθολογικά ούτε τα οργανωτικά. Την ατζέντα του σχεδόν μονοπωλούν τα λεγόμενα «θεσμικά». Πίσω από τον ευφημισμό «θεσμικά» οφείλει κανείς να διαβάσει την ανασφάλεια των εισαγγελέων απέναντι στις απόπειρες πολιτικών παρεμβάσεων.

Η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ήταν όσο μπορούσε σαφής, περιγράφοντας τα συμπτώματα: διαπιστώνει «νομοθετικές παρεμβάσεις» στο δικαστικό σύστημα, «πράξεις εύνοιας» προς ορισμένους λειτουργούς, ρητές ή υπόρρητες «υποδείξεις» και «απειλές».

Η Κουτζαμάνη αποτυπώνει έτσι ένα κλίμα πιέσεων που δεν σταμάτησε στις αόριστες καταγγελίες περί «πραξικοπημάτων» από το βήμα της Βουλής. Συνεχίστηκε και με αιφνιδιαστικές υπουργικές επισκέψεις στο γραφείο της. Και παίρνει ήδη νομοθετική έκφραση με μια άσχετη προσθήκη στο νομοσχέδιο για το σύμφωνο συμβίωσης, με την οποία απονέμεται στους προέδρους των ανωτάτων δικαστηρίων η αρμοδιότητα να ασκούν πειθαρχικές διώξεις κατά των «υφισταμένων» τους – αρμοδιότητα που έχει σήμερα μόνο ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

Θα μπορούσε να προσπεράσει κανείς αυτές τις παρεμβάσεις ως συνηθισμένες. Εχουμε μάθει να ανεχόμαστε τις πιέσεις στη Δικαιοσύνη ως μία από τις ανίατες έξεις της ελληνικής πολιτειακής ζωής. Ωστόσο, ο τόνος των εισαγγελέων και της ίδιας της Κουτζαμάνη μαρτυρεί ότι αυτό που συντελείται υπερβαίνει κατά πολύ τη ρουτίνα.