Συνέδεσε το όνομά του με μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του ελληνικού κινηματογράφου. Αλλά για χιλιάδες σπουδαστές Σκηνοθεσίας ήταν κάτι παραπάνω απ’ αυτό. Ο Γιώργος Σκαλενάκης, που έφυγε χθες σε ηλικία 88 ετών, δίδαξε στη Σχολή Κινηματογράφου του Σταυράκου από το 1975 μέχρι το 2012.
Γεννημένος το 1926 στο Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, ο Σκαλενάκης αποφοίτησε από την Ακαδημία Κινηματογράφου της Πράγας, όπου υπήρξε συμμαθητής του διακεκριμένου Μίλος Φόρμαν, και πριν επιστρέψει στην Ελλάδα είχε προλάβει να γυρίσει μια σειρά ταινιών μικρού μήκους που διακρίθηκαν στο εξωτερικό –η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του είναι «Τα μπλουζ της Πράγας» το 1963. Την πρόβαλλε συχνά στους μαθητές της σχολής και σε κάθε αλλαγή πλάνου συνήθιζε να φωνάζει «κατ!» (εκ του αγγλικού «cut»). Αυτή η λέξη ήταν και το σήμα κατατεθέν του.
Στην Ελλάδα έφτασε το 1966 και δούλεψε αμέσως με τα μεγαλύτερα αστέρια: την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ στις «Διπλοπενιές». Το κοινό μπορούσε να διαισθανθεί πως αυτό που έβλεπε διέφερε αισθητά από ανάλογες παραγωγές, ήταν όμως τέτοια η αίσθηση της «υποχώρησης» για τον ίδιο, που έπρεπε να δοθεί σε κάτι πιο προσωπικό.
Ετσι προτείνει στην Ελενα Ναθαναήλ (που τότε φωτογραφιζόταν για τα σημαντικότερα έντυπα μόδας στην Ευρώπη) τον πρώτο ρόλο στο καλλιτεχνικών προδιαγραφών «Ντάμα σπαθί». Γυρισμένο στο Ναύπλιο, με τον Σπύρο Φωκά και τη Δέσπω Διαμαντίδου, το φιλμ ταξιδεύει σε διεθνή φεστιβάλ. Εκεί ο Σκαλενάκης πείθει σουηδούς παραγωγούς (που τα ‘χασαν με την ομορφιά της Ναθαναήλ) να τον εμπιστευτούν και στήνει στην Ελλάδα τη «διεθνή» ρομαντική κομεντί «Επιχείρησις Απόλλων».
«Ποτέ δεν πήγα με τα νερά των κριτικών, αν και όλοι περίμεναν από μένα κάτι ανάλογο των σπουδών μου. Περιέργως δεν έβλεπαν πως όλα αυτά τα στοιχεία υπήρχαν στις ταινίες μου.
Αλλά εγώ έκανα το δικό μου» έλεγε. Και οι επόμενες επιλογές του το αποδεικνύουν. Το «Νησί της Αφροδίτης» του 1969, για παράδειγμα, ήταν ένα φιλμικό αξιοπερίεργο στην εποχή του (οι προσπάθειες δύο μανάδων, μιας Αγγλίδας και μιας Κύπριας, να σώσουν τα καταδικασμένα σε θάνατο παιδιά τους), το οποίο τελικά έκοψε 300.000 εισιτήρια. Το μεγάλο του ατού; Μα η πρωταγωνιστική εμφάνιση της Κατίνας Παξινού. Το «Νησί» του ήταν η μοναδική ταινία στην οποία η ηθοποιός ομιλεί τη μητρική της γλώσσα!
Η κηδεία του Γιώργου Σκαλενάκη θα τελεστεί αύριο στις 14.00 από τον ναό των Αγίων Θεοδώρων στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.
Σχόλια
