[Διαστάσεις] Ο ιδανικός προδότης

Εγώ είμαι του λεξικού. Είτε από αγάπη για το χαρτί είτε από ανασφάλεια, όταν δεν είμαι σίγουρος για μια λέξη δεν πηγαίνω στην Wikipedia (όπου μπορεί να πέσω και σε κανένα «όνειδος»), συμβουλεύομαι ένα λεξικό. Θέλοντας λοιπόν να μάθω τις διάφορες χρήσεις της λέξης «προδότης», ανοίγω τον Μπαμπινιώτη. «Αυτός που διαπράττει προδοσία». Και σε τι συνίσταται η προδοσία; «1) Αθέτηση (εκ μέρους κάποιου) των ηθικών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει, κυρίως προκειμένου να εξυπηρετήσει ιδιοτελείς σκοπούς. 2) Δόλια πρόκληση βλάβης σε κάποιον, κυρίως ευνοώντας τον εχθρό του ή αποκαλύπτοντας μυστικό του. 3) Πρόκληση βλάβης στην πατρίδα ή τα συμφέροντά της, λ.χ. με μυστική συνεργασία με τους εχθρούς, με παράδοση σε αυτούς τμήματος στρατού, οχυρής θέσεως ή με εγκατάλειψη θέσεως σε ώρα μάχης».

Ο Εντουαρντ Σνόουντεν, ας πούμε, θεωρείται προδότης στις Ηνωμένες Πολιτείες με βάση τον δεύτερο, και ενδεχομένως τον τρίτο ορισμό, και στην κατηγορία αυτή απαντά ποζάροντας για το εξώφυλλο του περιοδικού «Wired» αγκαλιά με την αμερικανική σημαία. Οι τζιχαντιστές, πάλι, θεωρούν προδότες και αποκεφαλίζουν τους αντιπάλους τους χωρίς να ανοίξουν λεξικό. Εκείνοι που αποκάλεσαν όμως προχθές «προδότη» τον Ευάγγελο Βενιζέλο τι ακριβώς εννοούσαν; Σε ποιο λήμμα αναφέρονταν;

Μετά την περίοδο της χούντας, ο χαρακτηρισμός ξανακούστηκε στο Σύνταγμα από τους Αγανακτισμένους, απευθυνόταν στους πολιτικούς και συνοδευόταν από μούντζες. Μάλλον ούτε αυτοί είχαν ανοίξει λεξικό. Στη συνέχεια τον ακούσαμε από τα χείλη μελών του ελληνικού Κοινοβουλίου, όπως η Ραχήλ Μακρή, ο Στάθης Παναγούλης και ο Ηλίας Κασιδιάρης. Για τους δύο πρώτους, προδότες είναι όσοι ασκούν και υποστηρίζουν την πολιτική του Μνημονίου, για τον τρίτο συλλήβδην όλοι οι πολιτικοί. Κι ύστερα ήρθαν οι μάγκες του Ζαππείου.  

Αν θέλουμε να παραμείνουμε στον Μπαμπινιώτη, θα πρέπει να αναρωτηθούμε ποιοι είναι οι «ιδιοτελείς σκοποί» που εξυπηρέτησε ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, ποιες είναι οι «ηθικές δεσμεύσεις» που αθέτησε και ποιος είναι ο «εχθρός» με τον οποίο συνεργάστηκε. Στους πρώτους περιλαμβάνεται άραγε μόνο η άσκηση της εξουσίας ή ενδεχομένως και «ο προσπορισμός περιουσιακού οφέλους»; Καλό είναι να το διευκρινίσουμε ώστε, μετά τον καινοφανή ορισμό της εγκληματικής οργάνωσης, η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή του υπουργείου Δικαιοσύνης να δώσει κι έναν ολοκληρωμένο ορισμό για τους προδότες. Οι ηθικές δεσμεύσεις προφανώς αφορούν την αδιάκοπη συνέχιση του πάρτι των προηγούμενων δεκαετιών – στο όνομα βέβαια των σοσιαλιστικών ιδανικών του ΠΑΣΟΚ. Οσο για τον εχθρό, εδώ υπάρχει αφθονία υποψηφίων: το εγχώριο κεφάλαιο, το ξένο κεφάλαιο, οι δανειστές, η τρόικα (κι ας την έδιωξε μια φορά ο Βενιζέλος) και, πάνω απ’ όλα, η Μέρκελ κι αυτός ο σακάτης που έχει για υπουργό.

Ο Βαγγέλης Βενιζέλος θα μπορούσε λοιπόν να είναι ο ιδανικός προδότης. Δυστυχώς για τους επικριτές του, όμως, λείπει ένα κομμάτι από το παζλ: δεν εγκατέλειψε τη θέση του σε ώρα μάχης.