[Κιόσκι] Η διαφορά στη μέθοδο

Πριν από τέσσερα χρόνια το καθολικό Πανεπιστήμιο Νοτρ Νταμ, που εδρεύει κοντά στο Σάουθ Μπεντ της Ιντιάνα, ζήτησε από τον Μπαράκ Ομπάμα να εκφωνήσει την κεντρική ομιλία στην τελετή των αποφοίτων του ιδρύματος. Η πρόσκληση έγινε δεκτή από τον αμερικανό πρόεδρο, στον οποίο θα απονεμόταν επίσης ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα. Δεν άρεσε, όμως, καθόλου σε μια καθολική οργάνωση που υποστήριξε ότι δεν είναι δυνατόν να τιμήσει ένα καθολικό πανεπιστήμιο έναν πολιτικό του οποίου οι απόψεις για την άμβλωση βρίσκονται στον αντίποδα της επίσημης θέσης της Καθολικής Εκκλησίας.

Την ιστορία αυτή θυμήθηκε η δημοσιογράφος των Νιου Γιορκ Τάιμς Τζούλιετ Λαπίντος με αφορμή δύο ανάλογα περιστατικά που σημειώθηκαν πρόσφατα. Το ένα ήταν τον περασμένο Απρίλιο, όταν το Πανεπιστήμιο του Μπράντις ανακάλεσε την απόφασή του να αναγορεύσει σε επίτιμο διδάκτορα την Αγιάν Χιρσί Αλι έπειτα από τις αντιδράσεις που υπήρξαν επειδή η γεννημένη στη Σομαλία ακτιβίστρια έχει δηλώσει ότι το Ισλάμ είναι «ο νέος φασισμός» και έχει καλέσει την Ευρώπη να «αμυνθεί απέναντι στη μουσουλμανική κυριαρχία». Το επόμενο «θύμα» ήταν η Κοντολίζα Ράις. Καθηγητές και μαθητές διαμαρτυρήθηκαν για την απόφαση των Αρχών του Πανεπιστημίου του Ράτζερς να τιμήσουν την πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ εξαιτίας της εμπλοκής της στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Κατ’ αρχάς, υπάρχει μια διαφορά στη μέθοδο. Οι διαμαρτυρηθέντες δεν μπούκαραν στο γραφείο του πρύτανη του πανεπιστημίου για να εκφράσουν την διαφωνία τους, ούτε κατέλαβαν την αίθουσα τελετών του ιδρύματος. Δεν απείλησαν κανέναν και δεν πίστεψαν ότι η ελευθερία της σκέψης στον ακαδημαϊκό χώρο αρχίζει και τελειώνει εκεί όπου αρχίζουν και τελειώνουν οι δικές τους ιδέες. Επίσης δεν θεώρησαν ότι τα δικά τους κίνητρα είναι πάντα ευγενή και ανώτερα, ενώ όσοι δεν συμφωνούν μαζί τους υποκινούνται από ταπεινά ελατήρια. Η διαμαρτυρία κινήθηκε στο πλαίσιο του δημοκρατικού κανόνα.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει. Υπήρξε απόπειρα φίμωσης του Ομπάμα, της Αλι και της Ράις; Μήπως το πανεπιστήμιο, το κατά τεκμήριο λίκνο της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, έχει μετατραπεί σε ένα αρτηριοσκληρωτικό απολίθωμα που λογοκρίνει τους ανθρώπους για τις απόψεις τους ή τις πράξεις τους; Η αμερικανίδα δημοσιογράφος κάνει μια διάκριση. Το μήνυμα των διαμαρτυρηθέντων, σημειώνει, δεν ήταν «δεν θέλουμε να ακούσουμε τις απόψεις σας». Ηταν «δεν θέλουμε να τιμήσουμε τις απόψεις σας». Με άλλα λόγια, το Νοτρ Νταμ θα μπορούσε να διοργανώσει μια ημερίδα για το θέμα της άμβλωσης με καλεσμένο τον Μπαράκ Ομπάμα χωρίς να φοβάται ότι κάποιος καθολικός φοιτητής θα πέταγε αβγά ή θα γιουχάριζε τον ομιλητή. Γιατί δουλειά του πανεπιστημίου, μεταξύ άλλων, είναι να παραδίδει και μαθήματα δημοκρατίας.