Να το πιεις γλυκό στο ποτήρι!

Αυτό το μικρόρωγο μοσχάτο λευκό ή αλλιώς μοσχούδι ή και muscat de frontignan, η περίφημη ποικιλία αμπέλου της Σάμου, είναι που κάνει τη διαφορά. Τι κι αν καλλιεργείται και σε άλλα μέρη της Eλλάδας, αλλά και σ’ ολόκληρη τη Μεσόγειο, όπου και εκεί δίνει γλυκά κρασιά. Το συγκεκριμένο, το ευρέως πλέον γνωστό σαμιώτικο κρασί, έχει κι άλλους λόγους για να ξεχωρίζει…

Το 97% των αμπελώνων του νησιού, εκεί στο Bορειοανατολικό Αιγαίο, καλύπτεται από μοσχάτο (muscat blanc à petits grains). Το υπόλοιπο μοιράζονται επιτραπέζιες ποικιλίες και δύο ερυθρές, το ρητινό και το φωκιανό, που επίσης οινοποιούνται. Συνολικά 16.000 στρέμματα ελεγχόμενης χαμηλής στρεμματικής απόδοσης, διαμορφωμένα σχεδόν όλα σε παραδοσιακές πεζούλες, εγγυώνται την ιδιαιτερότητα των σαμιακών κρασιών. Οκτακόσια μέτρα πάνω από τη θάλασσα είναι που οι πλαγιές του όρους Αμπελος σχηματίζουν ένα τεράστιο «αμφιθέατρο», με τις κερκίδες του να κατακλύζονται από αμπέλια. Από τα 25 αμπελοχώρια, τα περισσότερα βρίσκονται στο βόρειο, στο λιγότερο τουριστικό τμήμα του νησιού, εκεί όπου οι αμπελώνες αποτελούν τη βάση της οικονομίας των κατοίκων, συνιστώντας μονοκαλλιέργεια.

Ορεινοί και ημιορεινοί στην πλειονότητά τους, εξασφαλίζουν αργή και σταθερή ωρίμαση στα σταφύλια, μέχρις ότου αυτά πιάσουν υψηλούς βαθμούς, γίνουν πλούσια σε αρώματα φρούτων και ανθέων, και ιδανικά για τη δημιουργία των γλυκών μοσχάτων.

Τα καλλιεργούν και τα συγκεντρώνουν μέσω 2.900 παραγωγών οι τοπικοί Οινοποιητικοί Συνεταιρισμοί, όλοι για λογαριασμό της Ενωσης Οινοποιητικών Συνεταιρισμών Σάμου (ΕΟΣΣ, http://www.samoswine.gr), ένας από τους πιο παλιούς ελληνικούς συνεταιρισμούς (1934), που οινοποιεί σήμερα δώδεκα διαφορετικά κρασιά: επτά γλυκά, όλα ενταγμένα στην κατηγορία Ελεγχόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΟΠΕ) και πέντε ξηρούς τοπικούς οίνους. Τα εμφιαλώνει στα δύο επισκέψιμα οινοποιεία της, σε Μαλαγάρι (εκεί βρίσκεται και το Μουσείο Σαμιακού Οίνου) και Καρλόβασι, όπου απασχολεί 80 υπαλλήλους. Στο τέλος, τα εμπορεύεται, εμφιαλωμένα ή και χύμα, στην Ελλάδα (25%), αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο (75%). Μόνο η Γαλλία προμηθεύεται το 50% της ετήσιας παραγωγής, που φτάνει στους περίπου 7.000 τόνους. Οι υπόλοιποι καταλήγουν σε άλλες 21 χώρες (14 ευρωπαϊκές, καθώς σε ΗΠΑ, Καναδά, Κίνα, Σιγκαπούρη, Χονγκ Κονγκ, Ιαπωνία και Αυστραλία). Μέχρι και ο εκκλησιαστικός οίνος της μετάληψης είναι σαμιώτικος, προϊόν ΕΟΣΣ, τον οποίο τον χρησιμοποιεί και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Τα δε εγχώρια και διεθνή βραβεία και μετάλλια που αποσπά συνεχώς σε οινικούς διαγωνισμούς έχουν γίνει πλέον ρουτίνα. Δικαιώνουν και σήμερα τη φήμη του σαμιώτικου γλυκού κρασιού, κορυφαίου στο είδος του ήδη από την αρχαιότητα. Μάλιστα ο φιλόσοφος – μαθηματικός Πυθαγόρας είχε φτιάξει ειδική κούπα με γραμμή-όριο για να πίνει το κρασί αυτό με μέτρο. Κάτι που ο Λόρδος Βύρων ουδέποτε συμμερίστηκε, αλλά έγραψε στο έργο του «Δον Ζουάν» : «Γέμισε ξέχειλη την κούπα με σαμιώτικο κρασί!»…