Στοιχηματίζουν σε «σίγουρη» τέχνη

Τα στοιχήματα θέλουν με απόδοση ένα προς τρία η «Κραυγή» του Eντβαρντ Μουνκ, ο οποίος βγαίνει στο σφυρί απόψε από τον οίκο δημοπρασιών Sotheby’s, να πιάνει έως και 200 εκατ. δολάρια. Δύο προς τρεις είναι οι πιθανότητες ο διάσημος πίνακας του νορβηγού καλλιτέχνη – και ο μοναδικός από τις τέσσερις εκδοχές που βρίσκεται σε ιδιωτικά χέρια – να σπάσει κάθε ρεκόρ και να αναδειχθεί στο ακριβότερο έργο τέχνης που έχει ποτέ πωληθεί σε δημοπρασία, αφήνοντας πίσω του τη δημιουργία του Πικάσο «Γυμνό, πράσινα φύλλα και μπούστο», που κατέχει το ρεκόρ του ακριβότερου έργου (106,5 εκατ. δολάρια πριν από δύο χρόνια). Οσο για τον αγοραστή; Οι πιθανότητες να είναι Ρώσος είναι δύο προς πέντε, Ασιάτης ή Ευρωπαίος ένας προς τρεις και Αμερικανός μία προς τέσσερις.

Αυτές είναι τουλάχιστον οι προβλέψεις βρετανικής εταιρείας στοιχημάτων, της οποίας οι πελάτες κυρίως ασχολούνται με αγώνες πυγμαχίας και ιπποδρομίες. Το δεύτερο πιο αναγνωρίσιμο έργο τέχνης όμως μετά τη «Μόνα Λίζα», το οποίο έχει αποτυπωθεί σε μπλουζάκια, κούπες και ό,τι άλλο βάλει ο καταναλωτικός νους, δεν μπορούσε να αφήσει αδιάφορους όσους έχουν πάθος με το στοίχημα. «Αλλωστε τους ίδιους αλγόριθμους που χρησιμοποιούν για τους αγώνες ποδοσφαίρου θα χρησιμοποιήσουν και εδώ», υποστηρίζει εκπρόσωπος της εταιρείας στοιχημάτων.

Αν και σύμφωνα με τις εταιρείες στοιχημάτων η τιμή εκτίμησης για την «Κραυγή» (80 εκατ. δολάρια) είναι συντηρητική, ιστορικοί τέχνης διατυπώνουν την αντίθεσή τους. Θεωρούν ότι η τιμή είναι αστρονομική για ένα έργο «πολύ άσχημο για να ζεις μαζί του, καταθλιπτικό και κιτς, που θα προσθέσει επιπλέον έξοδα στον νέο ιδιοκτήτη για την ασφάλειά του. Αν βεβαίως αποκτηθεί από μουσείο, τότε θα υπερισχύσουν τα κέρδη καθώς αυτομάτως το συγκεκριμένο ίδρυμα θα γίνει προορισμός για τους ανά τον κόσμο φιλοτέχνους.

Μπορεί η «Κραυγή» να είναι το πιο διάσημο έργο εξ αυτών που δημοπρατούνται εντός των ημερών, καθώς είναι και η μοναδική από τις τέσσερις εκδοχές στην οποία υπάρχει χειρόγραφο ποίημα του ζωγράφου σχετικό με την «κραυγή της φύσης». Ωστόσο και σε άλλες δημοπρασίες των επόμενων δύο εβδομάδων υπάρχουν επίσης σημαντικά έργα, όπως η απεικόνιση του Ελβις Πρίσλεϊ διά χειρός Αντι Γουόρχολ, το πορτρέτο της μούσας του Πικάσο, Ντόρας Μάαρ, μια υδατογραφία των περίφημων «Χαρτοπαικτών» του Σεζάν, ένα χαρακτηριστικό έργο του Ρόι Λιχτενστάιν.

Για ποιον λόγο βγαίνουν τόσο καλά έργα στο σφυρί τώρα; Ο πρώτος είναι καθαρή τύχη. Ο δεύτερος είναι το κυνήγι της ευκαιρίας όσων κατέχουν έργα τέχνης, που ελπίζουν να εισπράξουν μετρητά από ρώσους, ασιάτες και άραβες συλλέκτες που έχουν μπει δυναμικά στο παιχνίδι. «Πρόκειται για έξυπνους επενδυτές που έλκονται από την κορυφή. Εχουν συντηρητικό γούστο, αλλά ζητούν ποιότητα, ομορφιά και χρώμα», εκτιμούν ειδικοί.