Η βρετανική κυβέρνηση σχεδίαζε την εξορία του Αρχιεπισκόπου Μακάριου στις Σεϋχέλλες τρεις μήνες πριν από την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών στην Κύπρο, σύμφωνα με απόρρητα έγγραφα του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών που αποχαρακτηρίστηκαν χθες και δόθηκαν στη δημοσιότητα. Με τον τρόπο αυτό φαίνεται ξεκάθαρα πως οι Βρετανοί δεν είχαν ποτέ καμία πρόθεση να συμβάλουν στην επιτυχία των ειρηνευτικών προσπαθειών στην Κύπρο.
Σύμφωνα με τα έγγραφα του τότε υπουργείου Αποικιών, που αφορούν γεγονότα σε πρώην βρετανικές αποικίες, μεταξύ των οποίων η Κύπρος, οι Σεϋχέλλες, η Κένυα και η σημερινή Μαλαισία, η κυβέρνηση του Λονδίνου σχεδίαζε την εξορία του Μακάριου λίγο καιρό μετά την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ στην Κύπρο τον Απρίλιο του 1955. Ομως και μετά την εξορία του κύπριου Αρχιεπισκόπου πολεμικά πλοία του βασιλικού βρετανικού Ναυτικού βρίσκονταν, στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων, σε επιχειρησιακή ετοιμότητα στον Ινδικό Ωκεανό επειδή οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν πληροφορίες ότι ελληνικό υποβρύχιο θα τον απελευθέρωνε από τις Σεϋχέλλες, καθώς αυτός θεωρούνταν ο καλύτερος τύπος πλοίου για τις ακτές του νησιού.
Τα ντοκουμέντα της αποικιακής εποχής εθεωρείτο ότι είχαν χαθεί ή καταστραφεί. Οι βρετανικές Αρχές όμως τα είχαν στείλει κρυφά στο Λονδίνο όταν οι πρώην αποικίες τους αποκτούσαν την ανεξαρτησία τους και τώρα αυτά ρίχνουν νέο φως στη βρετανική πολιτική. Ο Μακάριος αναγκάστηκε να ταξιδέψει στις Σεϋχέλλες τον Μάρτιο του 1956, μετά την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών τον Δεκέμβριο του 1955. Ομως μια απόρρητη επιστολή δείχνει ότι το υπουργείο Αποικιών συνωμοτούσε από τον Σεπτέμβριο του ’55 με τον τότε κυβερνήτη των Σεϋχελλών για την εξορία του Μακάριου. Χαρακτηριστικά ο υφυπουργός σερ Τζον Μάρτιν έγραφε στον κυβερνήτη Ουίλιαμ Αντίς ότι οι Σεϋχέλλες «πιθανόν να ήταν τόπος φιλοξενίας ενός διακεκριμένου επισκέπτη από την Κύπρο» που θα κρατούνταν παρά τη θέλησή του και ότι θα χρειαζόταν αλλαγή της νομοθεσίας ώστε ο όρος «πολιτικοί κατάδικοι» να αντικατασταθεί με τον όρο «πρόσωπα που απελάθηκαν από την Κύπρο».
Το βρετανικό υπουργείο Αποικιών, μάλιστα, είχε φροντίσει να διασφαλίσει ότι ο τόπος εξορίας δεν θα ήταν πραγματική φυλακή και ο κυβερνήτης πρότεινε να διαμείνει ο Μακάριος σε ένα κτίριο, αν και μικρό, ονόματι Sans Souci (Χωρίς Εννοιες) και όχι σε ένα άλλο σπίτι ονόματι Βαστίλλη.
Τα έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν χθες είναι η πρώτη από τις πέντε σειρές απόρρητων ντοκουμέντων που αναμένεται να δημοσιοποιήσει το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών. Σάλο πάντως αναμένεται να προκαλέσουν τα επόμενα έγγραφα που αφορούν την Κύπρο, αφού θα περιλαμβάνουν ντοκουμέντα για κακομεταχείριση και βασανιστήρια κρατουμένων στις κεντρικές φυλακές της Λευκωσίας, την εκπαίδευση μελών των βρετανικών δυνάμεων ασφαλείας καθώς και τη μεταφορά κύπριων αγωνιστών στις φυλακές της Βρετανίας.
Σχόλια
