«Δεν νοείται συναυλία
με πάνω από 15 ευρώ»
Ενοχικός, ναι, το ομολογεί.
Γι’ αυτό και κάνει ό,τι μπορεί, όπου έχει χτυπήσει περισσότερο η κρίση. «Είσοδος δωρεάν», σε ένα δικό του συναυλιακό «χρονογράφημα μνήμης» στις γειτονιές
«Θα ήταν καλό να πούμε στα παιδιά ότι εμείς καταστρέψαμε ό,τι είχαμε υποχρέωση να διαφυλάξουμε και ότι από εδώ και πέρα θα προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε τα πράγματα. Να μάθουν κι εκείνα να είναι υπεύθυνα για τις πράξεις τους», λέει ο Γιώργος Νταλάρας
Οταν ακούς «συναυλίες αλληλεγγύης» από τον Γιώργο Νταλάρα νιώθεις κάτι σαν deja vu. Συναυλίες σε γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά, με είσοδο ελεύθερη. Μπραχάμι, Κοκκινιά, Χαϊδάρι, Πατήσια κ.α., δέκα ή έντεκα συναυλίες σε γειτονιές λαϊκές, εκεί όπου η κρίση δεν είναι αριθμός σε δελτία ειδήσεων και ο θυμός στρέφεται κατευθείαν κατά των παροικούντων την Ιερουσαλήμ (βλ. ελληνική Βουλή).
Κάποτε, σε εκείνο το μεταπολιτευτικό, «αγωνιστικό» κλίμα, το πολύ πολύ να φανταζόσουν τις ορδές των «οπαδών» του να στριμώχνονται από νωρίς κάτω από τη σκηνή. Τότε η είδηση θα είχε το ίδιο συντακτικό, τα ίδια ονόματα, αλλά θα σήμαινε άλλα πράγματα. Σήμερα το «μικρό χρονογράφημα μνήμης», όπως το ονομάζει, στα μέρη όπου έζησε και είναι εκείνα που αιμορραγούν περισσότερο. Και θυμώνουν περισσότερο.
Τον σκέφτηκε αυτό τον θυμό. Γιατί όσο και αν η φωτογραφία του είναι χαραγμένη στο τραγουδιστικό υποσυνείδητο κάθε Ελληνα, αν υπήρχε καχυποψία γύρω από το όνομά του στο παρελθόν (αυτονόητο για κάθε καταξιωμένο καλλιτέχνη), δεν υπάρχει καταλληλότερη συγκυρία για να βγει η καχυποψία προς τα έξω. Ενα σπίτι στη Φιλοθέη και μια σύζυγος στη Βουλή είναι παραπάνω από αρκετά.
Μοιάζει προετοιμασμένος για την ερώτηση. «Εχω 45 χρόνια στο τραγούδι», λέει. «Ε, είναι τρομερά μεγάλη απόσταση από τα δύο χρόνια της Αννας που είναι βουλευτής. Αλλωστε, η παράνοια φέρνει φωτιά και η φωτιά καταστροφή. Αν εσύ πας για παράδειγμα μια τσάντα με τρόφιμα σε κάποιον που δεν έχει και σου απαντήσει “φύγε ρε από δω, δεν θέλω φιλανθρωπίες”, έχεις δύο επιλογές: ή θα πάρεις την τσάντα και θα φύγεις, ή θα κάνεις την υπέρβασή σου και θα του εξηγήσεις ότι είναι καλό να βγάζει τον θυμό του, αλλά εκεί που πρέπει. Επειτα, σκέψου και το άλλο. Οτι αυτό τον θυμό, τον τυφλό, κάποιοι άνθρωποι τον χρησιμοποιούν για να υποδαυλίσουν την κατάσταση. Εκμεταλλεύονται τα ορμέμφυτα γιατί από το χάος έχουν να κερδίσουν».
Παίρνει φόρα η συζήτηση. «Είχα κλείσει να παίξω με τον Χατζηγιάννη στο Παλλάς, αλλά το ακύρωσα. Του το εξήγησα και το κατάλαβε. Γιατί είναι καλλιτέχνης και νιώθει. Είναι θέμα επιλογής. Πάνω από 15 ευρώ δεν νοείται σήμερα εισιτήριο για συναυλία. Η εποχή έχει αλλάξει, τα δεδομένα έχουν αλλάξει, δεν είχα το σθένος να το κάνω».
Τις αποφάσισε αυθόρμητα τις συναυλίες του. Ηταν σαν ανάγκη να βρει ξανά τα ίχνη της ζωής που έγιναν βάση για τη δική του ζωή. «Εζησα σε αυτές γειτονιές κάποτε», λέει. Ναι, αλλά τώρα δεν είναι οι ίδιες γειτονιές, του λέω. Τα χρόνια που πέρασαν έχουν αλλάξει τα πάντα, οι άνθρωποι, οι μυρωδιές, η ατμόσφαιρα.
«Κι όμως δεν είναι έτσι. Είναι άνθρωποι που υπέφεραν και ακόμη υποφέρουν. Δεν έφταιξαν εκείνοι… Αλλωστε, στους ανθρώπους αυτούς χρωστάω τη δική μου ευμάρεια. Αυτοί με έφτιαξαν. Και βέβαια η σκληρή δουλειά. Κάνω κάτι, ό,τι μπορώ, για να τους το ξεπληρώσω, τώρα που έχουν ανάγκη».
Ενοχικός; Επειδή ο ίδιος έχει πετύχει; «Ναι είμαι ενοχικός. Γιατί όταν ήμουν παιδί νόμιζα ότι ο κόσμος θα άλλαζε με όλα αυτά τα μηνύματα της Αριστεράς. Και όχι μόνο δεν άλλαξε, αλλά αν εξαιρέσεις δυο λάμπες που μπήκαν σε δυο δρόμους και δυο πλατείες, ο κόσμος παραμένει άναρχος, αβέβαιος και ανελεύθερος!».
«Πράξεις χρειάζονται, όχι πολλά λόγια», τονίζει. Και επειδή οι συναυλίες αυτές δεν βρήκαν χορηγούς και ως εκ τούτου ο παραγωγός έκανε πίσω όταν είδε ότι δεν συνέφεραν οικονομικά, αποφάσισε να αναλάβει ο ίδιος τα έξοδα (ακόμη και τις αμοιβές των μουσικών).
«Από το 1974 έως το 1979 κάναμε 750 συναυλίες. Σε πλατείες, εργοστάσια, σε δρόμους, πλατείες. Οι νεότεροι δεν τα θυμούνται. Ολα αυτά δεν είναι καινούργιες σκέψεις για μένα, αλλά κοίτα πού φτάσαμε. Πρέπει να βάλει κανείς το χέρι στην τσέπη για να είναι αξιέπαινος. Λες και δεν μετράει τίποτα άλλο σήμερα, μόνο τα λεφτά».