[Τρίτη άποψη] Ενα ακόμα στοίχημα

Η επικοινωνία της έκθεσης της Ομάδας Δράσης (Task Force) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με την πορεία των διαρθρωτικών αλλαγών και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών ταμείων, ήταν το ίδιο δύσκολη, όσο άλλωστε και το τιτάνιο έργο που καλείται να φέρει εις πέρας, υποστηρίζοντας συμβουλευτικά την ελληνική Πολιτεία. Η έκθεση παρουσιάσθηκε στην κοινή γνώμη είτε ως «αξιόπιστη καταγραφή των προβλημάτων» είτε ως «οδικός χάρτης» προς τη διέξοδο ή και ως «τεκμηρίωση της εσφαλμένης συνταγής». Η ουσία είναι ότι αντανακλά το χάος που οι αρμόδιοι καλούνται να διαχειρισθούν. Από πού να το πιάσεις και τι να αφήσεις;

Στις περίπου τριάντα σελίδες της έκθεσης, η Ομάδα που τελεί υπό τη διεύθυνση του Χορστ Ράιχενμπαχ, έμπειρου σε θέματα γραφειοκρατίας και Δημόσιας Διοίκησης, αφού περιγράφει με γλαφυρές αναφορές το ευρέως πλέον γνωστό, παρά ταύτα εφιαλτικό, πρόβλημα της κατάρρευσης του δημόσιου τομέα, προσδιορίζει και τους στόχους των παρεμβάσεων για την επόμενη διετία: αλλάξτε το κράτος, κάντε ανάπτυξη! Εύκολο να το λες, μα πάρα πολύ δύσκολο να το κάνεις. Χρειάζεται να επισημάνουμε ορισμένες κρίσιμες πτυχές.

Είναι αναμενόμενο ότι η ακόμη υπό στελέχωση Ομάδα Δράσης, σε μια χωρίς προηγούμενη εμπειρία αποστολή, δεν ήταν δυνατόν να ολοκληρώσει ούτε καν την καταγραφή των υστερήσεων. Τους τομείς όπου η ελληνική Πολιτεία χρειάζεται στήριξη. Εχοντας από την άλλη μεριά μιαν επιφυλακτική έως αρνητική και επιπλέον ανεπαρκή Δημόσια Διοίκηση. Και ούτε μπορούμε να περιμένουμε σε αυτήν την πρώιμη φάση τον τεκμηριωμένο προσδιορισμό προτεραιοτήτων. Αλλωστε αυτό υποτίθεται ότι παραμένει έργο της ελληνικής Πολιτείας!

Η έκθεση, εντέλει, συνιστά μιαν ετεροβαρή αποτύπωση του μεγέθους των πραγματικών προβλημάτων, με στοιχεία εντυπωσιασμού. Και το ετεροβαρές, άλλωστε, είναι απότοκο της πολυπλοκότητας των ίδιων των προβλημάτων αυτών. Εστιάζει στο τεράστιο δημοσιονομικό χάσμα, με τα ανείσπρακτα φορολογικά έσοδα, για να αναδείξει την ανεπάρκεια της Διοίκησης αλλά και του συστήματος απονομής της Δικαιοσύνης.

Επανέρχεται συχνά στο ζητούμενο της διοικητικής ανάταξης και το συνδέει με την ανάπτυξη, κάνοντας αναφορά στους διαθέσιμους πόρους που θα μπορούσαν να συμβάλλουν -αμήν και πότε – στην ίαση των περισσότερων «ασθενειών». Ητοι, στη βελτίωση της Διοίκησης (: των διαδικασιών), στην αποτελεσματικότητα των κοινωνικών πολιτικών, δηλαδή των επενδύσεων στον άνθρωπο και στη χρηματοδότηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, δηλαδή στην ενίσχυση της ανάπτυξης. Και για όλα αυτά, η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της κάπου 20 δισ. ευρώ και κάποια 3 δισ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, με τη μορφή εργαλείων επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Το μέγιστο αυτών των επενδύσεων, σχεδόν 18 δισ. ευρώ, προορίζεται για υποδομές, για κοινωνική πολιτική, για εκπαίδευση, για υγεία και για πρόνοια. Νομίζω ότι όλοι μας μπορούμε να αντιληφθούμε την τεράστια σημασία που αυτές οι επενδύσεις θα έχουν για την ελληνική κοινωνία και την ανάπτυξή της, έχοντας αυτή παραμείνει στην οικογένεια των ευρωπαϊκών κρατών, τη δεκαετία κατά τη διάρκεια της οποίας – υπενθυμίζω – καλούμεθα να επιτύχουμε και την απομείωση του ελληνικού χρέους στο 120% του ΑΕΠ!

Ο αποτελεσματικός λοιπόν σχεδιασμός και η έγκαιρη υλοποίηση αυτών ακριβώς των επενδύσεων, ιδιαίτερα αυτών που έχουν να κάνουν με την αναβάθμιση των συστημάτων παιδείας, υγείας, πρόνοιας, συνιστούν τον πραγματικό και μόνο πήχυ επιτυχίας του έργου της Ομάδας Δράσης, την πραγματική υποστήριξη της υπόλοιπης Ευρώπης στην Ελλάδα! Ετσι, για να αναστρέψουμε την πρό(σ)κληση, απευθυνόμενοι εμείς στην Ομάδα Δράσης και στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ο Νικήτας Καστής είναι διευθυντής του Ιδρύματος Λαμπράκη