Δεν ήρθε το τέλος

Μπορεί η κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι να αποτελεί παρελθόν, ο ίδιος όμως πόρρω απέχει από την απώλεια της επιρροής του στην Ιταλία. Η ιταλική πολιτική κρίση είναι σε μεγάλο βαθμό η καταθλιπτική ιστορία μιας χώρας όπου η πλειοψηφία της πολιτικής της τάξης έχει ξεχάσει ότι το να είσαι αιρετός άρχοντας σε μια δημοκρατική κοινωνία σημαίνει να υπηρετείς το κοινό καλό, όχι έναν άνδρα.

Μετά τον προγραμματισμό νέων εκλογών από την κυβέρνηση ενότητας υπό τον Μάριο Μόντι, ο Μπερλουσκόνι θα μπορούσε να μηχανορραφήσει παρασκηνιακά ώστε να τοποθετήσει έναν από τους πιο πιστούς υπηρέτες του, τον Αντζελίνο Αλφάνο, τον «Ντμίτρι Μεντβέντεφ στον Βλαντίμιρ Πούτιν του», ως νέο Πρωθυπουργό. Είναι ένα ρεαλιστικό ενδεχόμενο διότι, παρότι η δημοτικότητα του Μπερλουσκόνι έχει πέσει, οι αντίπαλοί του παραμένουν διχασμένοι. Και ελάχιστες αμφιβολίες υπάρχουν για το ότι, προκειμένου να νικήσει τους εχθρούς του, ο Μπερλουσκόνι θα επιστρατεύσει ένα επιχείρημα το οποίο έχει εκμεταλλευτεί με επιτυχία στο παρελθόν: ότι αυτός, η επιλογή του λαού για την πρωθυπουργία, θα είχε επιτύχει αν δεν υπήρχαν μερικοί κακοήθεις και αχάριστοι προδότες.

Αλλά αυτό είναι κάτι παραπάνω από μια ρητορική τακτική: η συμπεριφορά και οι δηλώσεις του Μπερλουσκόνι αποκαλύπτουν με εύγλωττο τρόπο πώς η κυβέρνησή του βασίζεται στην εξασφάλιση της αφοσίωσης μέσα από ιδιωτικές εξυπηρετήσεις. Νιώθει πραγματικά προδομένος που εκλεγμένοι πολιτικοί βάζουν τα συμφέροντα των ψηφοφόρων πάνω από την αφοσίωσή τους σε εκείνον. Για να ξεκινήσει η Ιταλία μια διαδικασία πολιτικής και κοινωνικής αναγέννησης πρέπει να απελευθερωθεί, όχι μόνο από τον Μπερλουσκόνι, αλλά και από το σύστημα εξουσίας του, από τις πολιτικές και ηθικές κακές συνήθειες τις οποίες ενίσχυσε. Θα χρειαστεί ένας πολιτικός ηγέτης ικανός να ενώσει και να εμπνεύσει. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά δεν βλέπω ηγέτη με τα προσόντα αυτά στο πολιτικό τοπίο της Ιταλίας. Μέχρι να εμφανιστεί κάποιος, είναι πρόωρο να κηρύξει κανείς το τέλος του μπερλουσκονισμού.

Ο Μαουρίτσιο Βιρόλι είναι καθηγητής πολιτικής θεωρίας στο Πρίνστον και

στο Πανεπιστήμιο της Ιταλικής Ελβετίας, στο Λουγκάνο