Δοκίμια νάρκης του άλγους

Ο Λουκάς Κούσουλας είναι ένας έξοχος φιλόλογος που ευδοκίμως εξάντλησε στην πορεία του και την εκπαιδευτική ιεραρχία. Είναι όμως δόκιμος ποιητής με αναγνωρίσιμο ύφος, είρων, ανατρεπτικός και με ιδιάζουσα αναφορά στην ποιητική και στη συντεχνία. Είναι όμως και μοναδικός δοκιμιογράφος. Εχω στα χέρια μου τον πρόσφατο Γ’ Κύκλο με τα δοκίμιά του που έχουν και στους τρεις κύκλους τον γενικό τίτλο: «Και μόνος και μετά πολλών» (Εκδόσεις Γαβριηλίδης). Ο Κούσουλας είναι Ρουμελιώτης των ριζών, κατάγεται από την ορεινή Παρνασσίδα και στο ζεμπίλι του κουβαλάει ως τιμαλφή εμπειρίες τραυματικές του Εμφυλίου, εξαίσια τοπία, θυμόσοφους λαϊκούς ανθρώπους στα γραφικά καφενεία, συνταγές καθημερινού βίου χειροποίητες, όπως ο τραχανάς, οι χυλοπίτες, το γλυκό καρυδάκι και το τουλουμοτύρι. Προσοχή! Ο Κούσουλας δεν είναι ούτε λαογράφος, ούτε ηθογράφος με την τρέχουσα λαθεμένη χρήση του όρου, ούτε κανένας γραφικός ρομαντικός. Συχνά είναι κυνικός, συχνότερα τραγικός και σπάνια συναισθηματικός. Τα μικρά, τα μινιμαλιστικά θα έλεγα, δοκίμιά του είναι μακροσκοπικές και μικροσκοπικές εστιάσεις πάνω σε βιωμένες καταστάσεις, σε χαίνουσες πληγές και σε μακαρία τη λήξει παλιές αρμονίες ανθρώπων, ζώων και φυτών. Συναντήσεις, χωρισμοί, θάνατοι, ένας στίχος που συνταράσσει, μια εικόνα που σπαράζει και συγκλονίζει, ένας παρήγορος εναγκαλισμός, το θρόισμα μιας φούστας, μια εκδρομή στις χαμένες πατρίδες, τα περιστέρια, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, αυτοκτονίες, όνειρα. Μικρά υφολογικά διαμαντάκια με το υποδόριο χιούμορ που διατρέχει όλο το έργο του Κούσουλα, ένα χιούμορ πικρό συχνά αλλά στο βάθος τρυφερό, σαν τα τσεχοφικά διηγήματα και σαν την ειρωνεία του Σκαρίμπα, άλλου Φωκίτη της λογοτεχνίας μας.