Κάν’ το όπως η Ισπανία

Η πίεση που ασκείται κάθε λίγο στην Ελλάδα δείχνει τι θα ακολουθήσει τους επόμενους μήνες με αποκορύφωμα τον Δεκέμβριο, όταν θα κρίνονται ταυτόχρονα οι επόμενες δόσεις, οι προϋπολογισμοί των κρατών και η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον επόμενο χρόνο. Ηδη με αφορμή την απροσδόκητη διακοπή των διαπραγματεύσεων με την τρόικα πριν από έναν μήνα ζητήθηκαν πρόσθετα μέτρα και, λίγο μετά, επιβλήθηκε νέο τέλος στις κατοικίες, ενώ το Σαββατοκύριακο με τις συζητήσεις στο Βρότσλαβ προκάλεσε τις χθεσινές εξελίξεις. Τι ήταν άραγε αυτό που ανέτρεψε το κλίμα ευφορίας το οποίο επικρατούσε μετά τις αποφάσεις της 21ης Ιουλίου; Τουλάχιστον τρία πράγματα έπαιξαν ρόλο:

Πρώτον, υπάρχει μία μεγάλη ευρωπαϊκή ευθύνη όταν, αντί να υλοποιηθεί αμέσως η Συμφωνία του Ιουλίου παραπέμφθηκε στα Κοινοβούλια και έδωσε ευκαιρία στο κάθε μικρό κόμμα και στον κάθε τοπικό παράγοντα να ξιφουλκεί για την τύχη της Ελλάδας προκειμένου να ανέβει μερικούς πόντους στην εκλογική του βάση. Εάν η Κομισιόν ήθελε καλά και σώνει κοινοβουλευτική έγκριση, θα μπορούσε να την είχε ζητήσει πάραυτα από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο τουλάχιστον θα αποφάσιζε με πιο σοβαρά κριτήρια και όχι με όρους τοπικής ψηφοθηρίας.

Το δεύτερο ζήτημα είναι η πολύ πιο αποτελεσματική και οργανωμένη πολιτική που εφαρμόζουν η Ιρλανδία και η Πορτογαλία και έτσι έχει ντε φάκτο διαμορφωθεί ένας πήχυς σύγκρισης εις βάρος μας. Η Ιρλανδία μάλιστα εφαρμόζοντας γρήγορα και καλά σχεδιασμένα μέτρα κέρδισε τη σύγκρουση που είχε με τη Μέρκελ για την αύξηση της φορολογίας επιχειρήσεων και πέτυχε την απάλειψή της από το αρχικό Μνημόνιο. Η υστέρηση της Ελλάδας, εύκολα τώρα μεταφράζεται από τους κάθε λογής σεναριολόγους ως παραίτηση και υπεκφυγή, προκαλώντας έτσι το τρίτο και πιο απειλητικό πρόβλημα στο εσωτερικό της χώρας:

Η αργοπορία από τη μια προκαλεί περαιτέρω εκνευρισμό στους δανειστές που εκβιαστικά πλέον ζητούν όλο και νέα μέτρα, αλλά ταυτόχρονα επιφέρει και περαιτέρω ασφυξία στην οικονομία της χώρας επειδή διαρκώς οι ίδιοι και οι ίδιοι δέχονται τις νέες επιβαρύνσεις.

Για να βγει από τη μέγγενη, η Ελλάδα πρέπει επειγόντως να αλλάξει τα δεδομένα και στα τρία αυτά μέτωπα, δημιουργώντας μια θετική προοπτική αντιμετώπισής τους με τους εξής τρόπους:

Το πρώτο και σημαντικότερο πρόλαβε και το είπε την περασμένη εβδομάδα ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών, όταν επισκέφθηκε τους ευρωπαίους συναδέλφους του: η Ευρώπη δεν μπορεί να μετατρέπει το πρόβλημα του ελληνικού χρέους, που είναι μόλις το 4% του συνολικού τής ευρωζώνης, σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της ίδιας και της παγκόσμιας οικονομίας. Ας το αντιμετωπίσει πρώτα ως ενιαία οικονομική δύναμη με μαζικές επαναγορές ομολόγων μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή με κάποιου είδους ευρωομόλογο και μετά ας διαπραγματευτεί τα ζητήματα καθυστερήσεων με την Ελλάδα ως εσωτερικά μεταξύ εταίρων και όχι ως θρυαλλίδα του ευρώ που κινδυνεύει να αναφλέγει από ένα τυχαίο πολιτικό γεγονός ή από μια άστοχη δήλωση.

Το δεύτερο είναι η Ελλάδα «να κόψει δρόμο» για να βγει από την ύφεση με την άμεση ανάθεση και εκκίνηση «εδώ και τώρα» μεγάλων έργων υποδομής από το πακέτο των 15 δισ. ευρώ του Ιουλίου, που για επικοινωνιακούς λόγους αποκλήθηκε νέο «Σχέδιο Μάρσαλ». Αν δεν εμπιστεύονται την Ελλάδα να το κάνει, ας το αναλάβει απευθείας η Δύναμη Δράσης που έστειλε η Κομισιόν, αντί να σχεδιάζει επί χάρτου και να νομίζει ότι με διαταγές που θυμίζουν άλλες εποχές θα αναμορφώσει τη δημόσια διοίκηση. Θα είναι καλύτερα για όλους να αναμορφώσει το τραγικό τοπίο της ύφεσης, κατευθύνοντας τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε πραγματικά αναπτυξιακά έργα με επείγουσες διαδικασίες, όπως έγινε και στο πραγματικό Σχέδιο Μάρσαλ.

Αυτό θα δημιουργήσει και καλύτερες προϋποθέσεις για τη μείωση του ελλείμματος, πράγμα που ποτέ δεν θα γίνει σε μόνιμη βάση με όλο και περισσότερους νέους φόρους. Για να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκληθούν νέες ανεξέλεγκτες δαπάνες, η καλύτερη επιλογή που υπάρχει τη στιγμή αυτή είναι η Ελλάδα να υιοθετήσει τον συνταγματικό περιορισμό του ελλείμματος, όπως ακριβώς έκανε και η Ισπανία πριν από έναν μήνα, ανατρέποντας σε μεγάλο βαθμό τις κερδοσκοπικές πιέσεις. Η απόφαση μάλιστα της ισπανικής κυβέρνησης υποστηρίχθηκε και από την αντιπολίτευση, πράγμα που αν εφαρμοστεί και εδώ θα ενισχύσει συνολικά την αξιοπιστία της χώρας, αντί για τις μάταιες επικλήσεις για συναίνεση χωρίς στόχους και προσανατολισμό.