Γυάλινος κόσμος

Ηταν Σεπτέµβριος του 1604,όταν οι ολλανδικές αρχές κατέσχεσαν το πορτογαλικό πλοίο «Σάντα Κατερίνα» και το οδήγησαν στο λιµάνι του Αµστερνταµ. Το φορτίο στα αµπάρια του περιείχε έναυλικό άγνωστο για τους περισσότερους Ευρωπαίους της εποχής, αλλά πολύτιµο για τους µεγαλεµπόρους που έβλεπαν δεκαετίες µπροστά.

«Η ποιότητα της κινεζικής πορσελάνης είναι η εξαιρετική ευθραυστότητα και η λαµπερή ανθεκτικότητά της», έγραφε ένα σηµείωµα παράδοσης. Οι trendsetters του ολλανδικού εµπορίου δεν είχαν άδικο. Από την πρώτη στιγµή που το πλήθος είδε από κοντά τις εξωτικές σκηνές µε µπλε και λευκό χρώµα πάνω στα γυάλινα αντικείµενα άρχισε το ευρωπαϊκό κυνήγι για το µυστικό της κατασκευής τους. Αφού τα είχαν καταφέρει οι Κινέζοι, οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης δεν µπορούσαν να µείνουν µε τα χέρια σταυρωµένα. Τέσσερις αιώνες αργότερα, η Σαγκάη προσκαλεί και πάλι τους ευρωπαίους ταξιδιώτες για να γνωρίσουν λίγη από τη µαγεία της κινεζικής υαλουργίας. Το ολοκαίνουριο «Μουσείο του Γυαλιού», που άνοιξε στα τέλη του περασµένου Μαΐου, αντανακλά µε τον καλύτερο τρόπο την αυτοπεποίθηση µιας πόλης που πάντοτε λειτουργούσε σαν το «προοδευτικό» πρόσωπο της Κίνας (ο Μάο Τσε Τουνγκ την αποκαλούσε «πόρνη», για να έχετε ένα µέτρο σύγκρισης). Γι’ αυτό και η κατασκευή του νέου αρχιτεκτονικού µνηµείου είναι µόνο η αρχή σε µια πανεθνική καµπάνια κάτω από τον τίτλο «100 µουσεία σε 10 χρόνια». Με άλλα λόγια, το µουσείο είναι το µήνυµα, για να παραφράσουµε το µακλουανικό αξίωµα.

Στην προσπάθειά της να κατοχυρωθεί ως το νέο πολιτισµικό κέντρο της Ασίας, η Σαγκάη στήνει επιλεκτικά τις συµµαχίες της. Το αρχιτεκτονικό προφίλ του µουσείου υπογράφει η γερµανική φίρµα Logon, ενώ την εξωτερική πρόσοψη µε «κεντηµένες» λέξεις από τη βιοµηχανία γυαλιού σε δέκα γλώσσες ανέλαβε η επίσης γερµανική Glashutte Lambets. Ο συνολικός σχεδιασµός, ωστόσο, όπως και η επίβλεψη των εσωτερικών χώρων ανήκει εξ ολοκλήρου στην Coordination Asia, µε έδρα τη Σαγκάη.

Η βασική αρχή που χρησιµοποίησε για το στήσιµο των επερχόµενων εκθέσεων είναι ο «διάλογος» µεταξύ του µαύρου γυαλιού στον εσωτερικό διάκοσµο µε τις οθόνες προβολής, έτσι ώστε ανά πάσα στιγµή οι επισκέπτες µπορούν να παρακολουθήσουν τη διαχρονική εξέλιξη της τέχνης του γυαλιού, απ’ οποιοδήποτε σηµείο της αίθουσας. Η είσοδος, άλλωστε, είναι η αρχή µιας περιήγησης. Αφού παρακολουθήσουν µία επίδειξη τέχνης φυσητού γυαλιού οι επισκέπτες περνούν στα υπόλοιπα τµήµατα του µουσείου, όπου φιλοξενούνται τα παραδοσιακά και δυτικότροπα έργα τέχνης: από αρχαία φλασκιά µέχρι µεσαιωνικά βιτρό καθολικών εκκλησιών.