Ο Πάντι της Κρήτης και της Μάνης

Ο συγγραφέας Λόρενς Ντάρελ, που είχε σπίτι στην Κύπρο, προσκάλεσε κάποτε εκεί τον Πάτρικ Λι Φέρµορ. Επειτα από ένα θαυµάσιο δείπνο δίπλα στη φωτιά, ο Φέρµορ άρχισε να τραγουδάει: τραγούδια από την Κρήτη, τη Μακεδονία ή και την Αθήνα. «Οταν πήγα έξω να ξαναγεµίσω το µπουκάλι µε ούζο, βρήκα τον δρόµο φίσκα στον κόσµο που άκουγε µέσα στο σκοτάδι και σε απόλυτη ησυχία», γράφει ο Ντάρελ. «Ολοι έµοιαζαν εκστατικοί. Ενας είπε:

“∆εν άκουσα ποτέ άλλοτε έναν Αγγλο να τραγουδάει ελληνικά τραγούδια τόσο ωραία!”. Είναι σαν να θέλουν να αγκαλιάσουν τον Πάντι όπου κι αν πηγαίνει».

Ο Πάντι ή Παντελής (για τους Μανιάτες) ή Μιχάλης (για τους Κρητικούς) δεν υπάρχει πια. Ο Πάτρικ Μάικλ Λι Φέρµορ, όπως ήταν το πλήρες όνοµά του, έφυγε από τη ζωή, πλήρης ηµερών, στα 96 του χρόνια, έχοντας ζήσει το µεγαλύτερο µέρος της ζωής του σε σπίτι που σχεδίασε ο ίδιος, µαζί µε τη γυναίκα του Τζόαν, και έχτισε στις αρχές του ’60, στην Καρδαµύλη.

Για τους Ελληνες υπήρξε µεγάλος φίλος της Ελλάδας. Επέµενε να αποκαλεί την Κωνσταντινούπολη όπως οι Ελληνες – όχι Ισταµπούλ. Εγραψε δύο σπουδαία βιβλία, τη «Μάνη» και τη «Ρούµελη». Και όταν ξέσπασαν οι διαµάχες γύρω από το όνοµα «Μακεδονία», υπερασπίστηκε τις ελληνικές θέσεις στις βρετανικές εφηµερίδες.

Για τους Βρετανούς, πάλι, είναι ο µεγαλύτερος αγγλόφωνος συγγραφέας ταξιδιωτικής λογοτεχνίας. Και ήρωας πολέµου. Ως τέτοιος ήταν γνωστός και στα µέρη µας. Ηταν πράκτορας των βρετανικών υπηρεσιών στην Κρήτη, για την ακρίβεια της SOE (Special Operations Executive). Και έγινε διεθνώς γνωστός µε αυτήν του την ιδιότητα χάρις στον πρωταγωνιστικό του ρόλο στην απαγωγή τού Χάινριχ Κράιπε, του γερµανού διοικητή της Κρήτης. Το κατόρθωµα αυτό έγινε και ταινία το 1957 µε τίτλο «Ill Met By Moonlight» µε τον Ντερκ Μπόγκαρτ στον ρόλο τού Λι Φέρµορ.

Ο Φέρµορ δεν ήταν όµως µόνο αυτό. Ηταν άνθρωπος της περιπέτειας, άνθρωπος πολύ µεγάλης µόρφωσης, άνθρωπος των ταξιδιών. Και ήθελε να γίνει συγγραφέας. Γεννήθηκε στο Λονδίνο, το 1915. Ο πατέρας του ήταν γεωλόγος και, όταν ο Πάτρικ ήρθε στον κόσµο, υπηρετούσε σε κρατικό πόστο στην Ινδία – ακόµη βρετανική αποικία. Στη µητέρα του άρεσε να διαβάζει συγγραφείς και ποιητές στα παιδιά της και να τους µαθαίνει σπουδαία κείµενα απέξω.

Αυτό, όπως θα δούµε παρακάτω, είχε αργότερα και µια θετική συνέπεια στις σχέσεις του µε τον Κράιπε.

Για τους Κρητικούς ήταν ο Μιχάλης, για τους Μανιάτες ο Παντελής

Κόντρα στις συµβάσεις

Από έφηβος ο Πάτρικ Λι Φέρµορ είχε δείξει ήδη ότι δεν του άρεσε η συµβατική ζωή και αναζητούσε την παρέα πιο µποέµ ανθρώπων.

Τον έβαλαν σε σχολείο για «δύσκολα παιδιά», αργότερα τον έδιωξαν από το King’s School του Καντέρµπουρι επειδή τον είδαν να κρατάει το χέρι της κόρης ενός µανάβη. Στα 18 του, ενώ µελετούσε ελληνικά, λατινικά και Σαίξπηρ και είχε την πρόθεση να εισαχθεί στη Βασιλική Στρατιωτική Ακαδηµία, πήρε την ξαφνική απόφαση να φύγει.

Στο σηµαδιακό αυτό για τη ζωή του δροµολόγιο, ξεκίνησε από την Ολλανδία για να διασχίσει όλη την Ευρώπη και έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, έχοντας µαζί του λίγα ρούχα, τις «Ωδές» του Οράτιου και µία έκδοση αγγλικής ποίησης. Το µεγάλο του ταξίδι στη ζωή µόλις άρχιζε…