Σκατά και λάσπες

ΤΟ ΕΡΓΟ. Ενακρατικόίδρυµα πουχαρακτηρίζεται «αναρρωτήριο». Καιπου «φιλοξενεί»ασθενείς «συστηµένους» από το ακαθόριστο υπουργείο στοοποίο υπάγεται –«ασθενείς» αποµονωµένους, κλειδαµπαρωµένους στουςθαλάµους τους,χωρίς όνοµααλλά µόνο µεαριθµό. Κάτιµεταξύ ψυχιατρικού καταστήµατος,δεσµωτηρίου καιαναµορφωτηρίου. Ανήµερα Χριστούγεννα. Αλλά το βρέφος που θα γεννηθεί εκεί δεν θα φέρει τη λύτρωση… ∆ιευθυντήςτου«αναρρωτηρίου», ο Ρουτ,απόστρατος συνταγµατάρχης, που εµφανίζεται να διαθέτει σιδηρά πυγµή, ηδιοίκησή του όµως παραπαίει – όλα µοιάζει νακαταρρέουν. Βουτηγµένος στο αλκοόλ, µε δεξί του χέρι τον Γκιµπς, ένα σκληρό, δουλικότατο άτοµοπου, όπως αποδεικνύεται τελικά,τονυπονοµεύει, δέχεται χριστουγεννιάτικα ένα σκληρό,διπλό χτύπηµα:ένας από τους τροφίµους πεθαίνει, υποτίθεται, από συγκοπή και µία από τις τροφίµους γεννάει ένα παιδί που σηµαίνει ότι κάποιος από το προσωπικό είναι ο πατέρας – ητάξις έχει ανατραπεί, «σκατάκαι λάσπες»όπως µουρµουρίζει ο Λαµ.

Ο Ρουτ θα αναθέσει στον Γκιµπς να βρει τον υπεύθυνο. Εξιλαστήριο θύµα, ο Λαµ, ένας καινούργιος υπάλληλος του ιδρύµατος. Μετά απόένα είδος ηλεκτροσόκ που τον αφήνουνφυτό, κρίνεταιως ο ένοχος.

Τη νύχτα, όµως, οι τρόφιµοι εξεγείρονται. Ξεχύνονται και, αλα «Μαρά / Σαντ», σφάζουν όλο το ανώτερο προσωπικό µε πρώτο τονΡουτ. Θα γλιτώσει µόνον ο Γκιµπς που θα επιβάλει, σανέναςάλλος Φόρτεµπρας στοτέλος του«Αµλετ», και πάλι την τάξιν κουκουλώνοντας, µε την ανοχή του υπουργείου, ό,τι συνέβη. Αφού αποκαλύψει στον καθ’ ύλην αρµόδιο προϊστάµενό του πως ο Ρουτ ήταν – ήταν; – ο δολοφόνος του τρόφιµου που πέθανε αλλά και ο βιαστής της γυναίκας που απέκτησε παιδί, άρα ο πατέρας του.

Ο Χάρολντ Πίντερέγραψε το προφητικό «Θερµοκήπιο» το 1958, όταν ο εγκλεισµός τωναντιφρονούντων σε ψυχιατρικά άσυλα και οι φυλακές για κρατούµενους υψηλού κινδύνου δεν ήταν ευρύτερα γνωστά ή δεν είχαν ακόµαεπινοηθεί…, τοέδωσε όµως για ανέβασµα µόλις το 1980.

Το έργο δενανήκει στα αριστουργήµατά του, αλλά αυτό δεν σηµαίνει πως δενπρόκειται για έναεξαίρετο, σαφώς πολιτικό έργο πάνω στον παραλογισµό της εξουσίας καιτης γραφειοκρατίας. Παράλληλα,δεν παύει να είναι ένα έργο µε τη σφραγίδα των κρυπτικών πιντερικών παιχνιδιών, επηρεασµένο σαφώς από τον Μπέκετ αλλά και απότον Ιονέσκο, ενώ αισθητός είναι και οαπόηχος από το«1984» του Οργουελ.

Ολα αυτά περασµένα µέσα από ένα µαύρο, ειρωνικό, καυστικό χιούµορ πουκάνειπιοανατριχιαστικές τις αλήθειες του έργου.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. Στο χιούµορ αυτόστήριξε τηνπαράστασή του ο ΛευτέρηςΒογιατζής. Πέρααπό την εγκαταβύθισή τουστο κείµενο και τηνπροσοχή στηλεπτοµέρεια που κάνειτις παραστάσεις τουνα ξεχωρίζουν, εδώ ανέσυρε το χιούµορ αυτόκαι σχεδίασεµία ιλαρή, ευφρόσυνη παράσταση που κάποια στιγµή σού παγώνει το αίµα και σού κόβει το γέλιο µετο µαχαίρι. Είδα, επίσης, την πιο χαλαρή, αβίαστη παράσταση τουΒογιατζή κιαυτό µε χαροποίησε ιδιαίτερα.

ΤοσκηνικότηςΕύαςΜανιδάκη, έστω κι αν, µε τις τάφρους του, θυµίζει κάποιεςπρογενέστερες σκηνογραφικές λύσεις για παραστάσεις στο ίδιο θέατρο, τα κοστούµια της, οι µοναδικοί φωτισµοί του Λευτέρη Παυλόπουλου και, κυρίως η εξαιρετική µουσική δουλειά του∆ηµήτρη Καµαρωτούέχουναποφασιστική σηµασία στο αποτέλεσµα.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Εξοχη και η δουλειά των ηθοποιών. Αλεξία Καλτσίκη, Παντελής ∆εντάκης, Γιάννης Νταλιάνης, ΒασίληςΚουκαλάνι, ο ένας καλύτερος απότον άλλο. Το τολµηρό εγχείρηµα του Θάνου Τοκάκη να σχεδιάσει τον Λαµ σαν ροµποτάκι φανερώνειτοµόχθο του αλλά το σχέδιο φαίνεται. Ο ικανότατος ∆ηµήτρης Ηµελλος έχει αναπτύξει µία ιδιαίτερη επαφήεπί σκηνής µε τον ΛευτέρηΒογιατζή που εδώ κάνει τον καλύτερό του ρόλο των τελευταίων χρόνων: ένα απολαυστικό ντουέτο που παραπέµπει, χωρίς να τα µιµείται, στα κωµικά ντουέτα του βωβού.

info

Παίχτηκε στο θέατρο «Οδού Κυκλάδων» (Κυκλάδων 11, Κυψέλη, τηλ. 210-8217.877).
Θα επαναληφθεί το φθινόπωρο.

Εν ολίγοις.

Από τις καλύτερες παραστάσεις της «Νέας Σκηνής».