Το κοινωνικό συμβόλαιο

Ο Ιλι υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία αποτελεί πρόσφατη κατάκτηση των δυτικών κοινωνιών (π.χ. η καθολική ψηφοφορία κατοχυρώθηκε ευρύτατα μόνο μετά το 1945). Και συνδέει τις διεκδικήσεις της Αριστεράς με τη διαμόρφωση ενός κοινωνικού συμβολαίου, το οποίο περιελάμβανε ατομικές ελευθερίες, ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης και αυτό που γνωρίσαμε ως κράτος πρόνοιας, προκειμένου να αποκλειστεί η προοπτική της επανάστασης. Μέσα από το επιχείρημα αυτό εξηγεί την επικράτηση των μεταρρυθμιστικών αντιλήψεων στο εσωτερικό των σοσιαλιστικών κομμάτων ή τη μεταπολεμική μετριοπάθεια του κομμουνιστικού κινήματος σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Ταυτόχρονα, το βιβλίο του αποτελεί μία πειστική απάντηση στις αφηγήσεις του συρμού, που μονότονα ταυτίζουν το αίτημα της επανάστασης με τον «κόκκινο ολοκληρωτισμό». Από την άλλη, το σχήμα του Ιλι αποδυναμώνεται όταν η συζήτηση μεταβαίνει στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς ο ουσιαστικός εκδημοκρατισμός της- κατά τον συγγραφέα μόνο μετά το 1989- συνοδεύτηκε από την επικράτηση ενός αποχαλιναγωγημένου καπιταλισμού και τη διάλυση των δομών κοινωνικής πολιτικής.