Από το Οράν στη «Βενετσιάνα»

«H βάση της µουσικής µου είναι από την Ανδαλουσία αλλά ανακατεύω boogie woogie, τζαζ και λάτιν».

Mορίς Ελ Μεντιονί: O πιανίστας και τραγουδιστής που συµµετέχει στο πρόγραµµα του Nίκου Ξυδάκη («Gazarte» Παρασκευή – Σάββατο) έζησε από τα παιδικά του χρόνια την ατµόσφαιρα της εβραϊκής συνοικίας Ντέρµπα, στο αλγερινό λιµάνι Oράν.

Η απόβαση των Αµερικανών στη Β. Αφρική το 1942 βρήκε τον Μεντιονί στην εφηβεία του και ο αυτοδίδακτος µουσικός που έκανε το πιάνο κεντρική πηγή των πρώτων εσόδων του έπαιζε σε µικρά µαγαζιά boobie woogie και άλλες δυτικές µουσικές που άρεσαν στον ίδιο και την παρέα του. Λάτιν, µάµπο, τσα τσα έκαναν θραύση στους αφρικανικής καταγωγής ντόπιους, αλλά και στους αµερικανούς στρατιώτες, όπως και οι αραβικές ποπ επιτυχίες, το λεγόµενο rai, που ήταν µεν πολύ δηµοφιλές αλλά θεωρούνταν δευτεροκλασάτο.

Με αυτό το χαρµάνι των ήχων – τον ήχο του Οράν – ξεκίνησε η µουσική καριέρα του Ελ Μεντιονί.

Οταν αργότερα ο πόλεµος της ανεξαρτησίας (από τους Γάλλους) και οι εντάσεις µεταξύ αράβων φονταµενταλιστών και αλγερινών εβραίων εξανάγκασαν του τελευταίους να εγκαταλείψουν το Αλγέρι, ο Ελ Μεντιονί πήρε τη βαλιτσούλα του, το πιανάκι του και τον πόνο του και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Κι εκεί έλαµψε το άστρο του, όπως και το άστρο τού συµπατριώτη του Lili Boniche, κάνοντας τα cafe oriental κέντρα µιας νέας µουσικής, όπου µπορούσαν να καθήσουν στο ίδιο τραπέζι οι Εβραίοι και οι Αραβες της βορειοφρικανικής διασποράς αλλά και όλοι οι µοδάτοι της Κεντρικής Ευρώπης.

Νίκος Ξυδάκης, της Αιγύπτου του ‘50. Εζησε µέχρι τα 11 του στο Κάιρο και σίγουρα το παζλ των παιδικών του αναµνήσεων µπορεί να περιέχει και λιγάκι από την υγρασία των επιτυχιών του αλγερινού πιανίστα.

Αλλωστε δεν είναι τυχαίο που το χιτ κοµµάτι του Ελ Μεντιονί – «Bienvenue» – το είχε συµπεριλάβει στο έργο του για τον Καβάφη (το απέδωσε ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος) ακριβώς γιατί απέδιδε το κλίµα της Αιγύπτου του ‘50.

Ξυδάκης, Eλ Μεντιονί (πιάνο), Μάρθα Φριντζήλα, Τάσης Χριστογιαννόπουλος και µια οµάδα µουσικών (κυρίως της τζαζ) περπατούν µαζί σε ένα πρόγραµµα όπου το χαρµάνι των cafe oriental συναντάει τις µουσικές του Νίκου Ξυδάκη σε όλο τους το λαϊκό αλλά και παραµυθένιο µεγαλείο, µέσα από νέες ενορχηστρώσεις.

Και γιατί τον Ελ Μεντιονί; Γι’ αυτό το ευδαιµονικό του παίξιµο. Στα 82 βλέπεις στα χέρια του τη χαρά ενός πιάνου, που λες και παίζει από µόνο του…