Αγριο ξύπνηµα από τον εφησυχασµό

Ηταν µια υπόθεση που δεν συντάραξε απλώς τον τόπο, αλλά σφράγισε τις συνειδήσεις µιας γενιάς, που βρέθηκε ξαφνικά στους δρόµους εκπλήσσοντας εκείνους που τη θεωρούσαν γενιά των απολαύσεων και της αφασίας
Στη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου, τη στιγµή που συνέβη, τις συνθήκες που διαµόρφωσε, το πολιτικό τοπίο, τη στάση των αρχών και τηδικαστική της έκβαση αφιερωµένη η πρώτη εκποµπήτης σειράς «Ρεπορτάζ χωρίς σύνορα». ∆υο χρόνιαµετά, µια εκποµπή µνήµης αποκαλύπτει πολλά άγνωστα στοιχεία, βάζει στη σειρά γεγονότα, αλλά θυµίζει και ερωτήµατα που δεν απαντήθηκαν ποτέ.

Απορίες της κοινωνίας ολόκληρης για τον ίδιο τον εαυτό της. Μιας κοινωνίας που δεν προσπέρασε, δεν κάλυψε µε τη σκόνη της λήθης, αλλάεξακολουθεί να µην έχει επίγνωση για τα πραγµατικά κοινωνικά, ψυχολογικά και πολιτικά εντέλει αποτελέσµατα εκείνων των ανταριασµένων ηµερών.

Συγκλονιστική η αφήγησητης Λητώς Βαλλιάτζη, που απότο µπαλκόνι της κατέγραψε στην κάµερα τη σκηνή του φονικού. Χωρίς ναξέρει καν τι ακριβώς έχει συµβεί. «∆εν φοβήθηκα. Από αφέλεια. Αλλά και πάλι δεν θα φοβόµουν». Πάτησε το REC µόλις είδε τους αστυνοµικούς να αφήνουν το περιπολικό, να προχωρούν πεζοί. Ακουσε να βρίζουν. Είδε να βγάζουν όπλα. Κατέγραψε τη σκηνή χωρίς να καταλάβει τι είχε συµβεί.

Το υλικό από τη δική της κάµερα θα βρεθεί αργότερα να προβάλλεται από τα δελτία ειδήσεων επιβεβαιώνοντας τους µάρτυρες, κυρίως τους φίλους του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ότι δεν έγινε καµιά συµπλοκή, όπως ισχυρίστηκαν οι αστυνοµικοί.

Μερικά χρόνια νωρίτερα και πάλιτο υλικό από κάµερα είχε ξεδιπλώσει την «υπόθεση της ζαρντινιέρας», µια από εκείνες της αστυνοµικής αυθαιρεσίας, που αν και έβγαιναν στο φως αποκαλύπτοντας ότικάτι σαθρό κυοφορεί κινδύνους στους κόλπους της Αστυνοµίας, ουδείς εκ των αρµοδίωνείχε ανησυχήσει.

Για «χρονικό µιας προαναγγελθείσας δολοφονίας» µιλάει η εκποµπή. Σαν να χρειαζόταν ένα θύµα για «να ακούσουµε». Και θυµίζει µιαπερίεργη εποχή, που ο τόπος σπαρασσόταν από γεγονότα, τα οποία δεν έφταναν στη λύση τους, αλλά ακολουθούσαν διαδροµές συγκάλυψης, από την «υπόθεση της ζαρντινιέρας» και την υπόθεση Ζαχόπουλου µέχρι τις συγκρούσεις του 2006 που όπως αποκαλύφθηκε«από τύχη δεν θρηνήσαµε θύµατα». Κάθε υπόθεση να µοιάζει διαφορετική, όλες όµως υποδηλώνουν την κυριαρχία µιας νοοτροπίας µικροαστικού εφησυχασµού, µιας επίπλαστης αταραξίας.

Πολύ αργότερα, όταν ξεσπούν τα επεισόδια µε αφορµήτη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου και µοιάζει η Αθήνα να ‘χει εγκαταλειφθεί στη βία, µαθαίνουµε ότι υπήρξαν «φωνές» στην κυβέρνηση της Ν.∆. που συζήτησαν µέχρι και την επιβολή στρατιωτικού νόµου. Πόσο εύκολη η διαδροµή από την αφασία στον τρόµο που «νοµιµοποιεί» τον απόλυτο αυταρχισµό!

Αυτό όµως που κρατάµε από όσα στη συνέχεια συνέθεσαν το ψηφιδωτό εκείνων των ηµερών, είναι ηεπισήµανση ότι ποτέ δενδιαβάστηκε η «κοινωνική σύνθεση» όσωνσυµµετείχαν στις διαµαρτυρίες.

Το «Ρεπορτάζχωρίς σύνορα»θυµίζει τα αστυνοµικά «παράδοξα» εκείνης της νύχτας, όπως αποκαλύπτονται από στοιχεία και µαρτυρίες.

Ακούγεται ηµαγνητοταινίααπό την αναφορά που δίνουν στο Κέντρο οι δυο αστυνοµικοί, αφού έχουν πυροβολήσει και αποµακρυνθεί από το σηµείο:

«∆εχτήκαµε επίθεση». Καµιά µαρτυρία δεν επιβεβαιώνει τον ισχυρισµό τους.

Είχαν ήδη σκεφτεί πώς θα καλυφθούν. Η Λητώ Βαλλιάτζη αφηγείται τααπίστευτα γεγονότα εκείνης της βραδιάς, για τον αστυνοµικόπου τη συνοδεύει στο τµήµανα δώσει κατάθεσηκαι στη διαδροµή τη «χάνει». Εκείνη επιστρέφει σπίτιτης νοµίζοντας ότι θα την αναζητήσουν,αλλά αυτό δενγίνεται ποτέ. Επικοινωνεί από µόνη της µε την Αστυνοµία.

Μια κάµερα, αυτόπτες µάρτυρες, ευαισθητοποιηµένοι πολίτες, µαθητές οργισµένοι πουεπικοινωνούν απευθείας χωρίς µεσολαβητές και εκπλήσσουν γονείς και κοινωνία, αυτά σώζουν την τιµή µιας δηµοκρατίας που πνιγόταν σιωπηρά κάτω από µια επίπλαστη αταραξία. Αυτή η ατµόσφαιρα είναι η σηµαντικότερη συµβολή της εκποµπής στη µνήµη.


Στιγµές που συγκλονίζουν

Οι στιγµές που αφηγούνται οι φίλοι του Αλέξανδρου συγκλονίζουν. Η σιωπή που χαρακτηρίζει την πρώτη συγκέντρωση διαµαρτυρίας ελάχιστη ώρα µετά το τραγικό γεγονός θυµίζει εκείνο το µούδιασµα από οργή και απορία. Οι πολιτικές εξελίξεις που περιγράφουν οι πολιτικοί Τσίπρας, Μάνος, Παυλόπουλος είναι µόνο η µια πτυχή εκείνων των ηµερών, που επιβεβαιώνει αφενός την αδυναµία της κυβέρνησης να διαγνώσει την κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο τόπος και αφετέρου τους αυτοµατισµούς της πολιτικής εκµετάλλευσης, οι οποίοι ενεργοποιήθηκαν ερήµην του κύµατος διαµαρτυρίας.