Το σταυροδρόμι των ηπείρων

Εκεί που σμίγουν δύο θάλασσες και δύο ήπειροι, απέναντι από τη «χώρα των τυφλών», τη Χαλκηδόνα (το σημερινό Καντίκιοϊ) όπως όρισε ο δελφικός χρησμός, μια ομάδα Μεγαρέων με επικεφαλής τον Βύζαντα έβαλε τα θεμέλια για μια πόλη που έμελλε να σημαδέψει την ευρωπαϊκή ιστορία
Βυζάντιο, Νέα Ρώμη, Κωνσταντινούπολη, Βασιλεύουσα ή απλώς Πόλη, γιατί σαν αυτήν δεν υπήρχε άλλη στον κόσμο. Λαμπερή, πλούσια, πανίσχυρη, με τα αρώματα της Ανατολής να χαϊδεύουν τα τείχη, τους ναούς και τα παλάτια της. Σήμερα η Πόλη είναι το μεγαλύτερο υπαίθριο μουσείο του κόσμου. Σας καλωσορίζει με τα θεοδοσιανά τείχη που εκτείνονται ώς τις ακτές του Μαρμαρά και αμέσως σας αποκαλύπτει το μεγαλύτερο πετράδι του στέμματός της, τον Ναό της Υπατης Σοφίας του Ενσαρκου Λόγου του Θεού ή απλά Αγία Σοφία. Το αριστούργημα του Ανθέμιου και του Ισίδωρου που αποτέλεσε για αιώνες μέτρο σύγκρισης στην αρχιτεκτονική. Πολλοί προσπάθησαν να φτιάξουν κάτι παρόμοιο, αλλά ελάχιστοι το κατάφεραν και μόνο αφού η τεχνολογία τούς έδωσε δυνατότητες που δεν υπήρχαν 1473 χρόνια πριν από σήμερα. Θαυμάστε τον μαρμάρινο διάκοσμο, τα ψηφιδωτά που αποκαλύπτονται σιγά σιγά κάτω από γύψινο σάβανο και ασφαλώς τον τρούλο που δεν στηρίζεται σε κολόνες, αλλά σε τέσσερις εξωτερικούς πεσσούς και ισάριθμα τόξα.

Απέναντι, σχεδόν, από την Αγία Σοφία μια πινακίδα και αρκετά σκαλοπάτια σας οδηγούν… κάτω από τη γη, στη βασιλική κινστέρνα του Ιουστινιανού, μια δεξαμενή με εκατοντάδες κίονες και δύο κεφαλές μεδουσών που υδροδοτούσε την περιοχή. Η μακρόστενη πλατεία που υπάρχει δίπλα στην Αγία Σοφία θυμίζει… πίστα ρωμαϊκού Ιπποδρόμου και είναι ακριβώς έτσι. Ο,τι απέμεινε δηλαδή από τη Στάση του Νίκα. Στη μία άκρη υπάρχει ο αιγυπτιακός οβελίσκος που έστησε ο Μέγας Θεοδόσιος πάνω σε μαρμάρινη βάση με ανάγλυφες παραστάσεις που απεικονίζουν τον ίδιο να παρακολουθεί τους αγώνες. Σε μικρή απόσταση στέκονται ο μπρούτζινος στύλος των Οφεων, αφιέρωμα των Ελλήνων στους Δελφούς μετά τη νίκη επί των Περσών στις Πλαταιές, και η Στήλη του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου.

Σε μικρή απόσταση από τον Ιππόδρομο σώζεται η Στήλη του Κωνσταντίνου, έργο του 330 μ.Χ., η οποία λόγω της φθοράς που έχει υποστεί, στηρίζεται με μεταλλικούς δακτυλίους και ονομάζεται «τσεμπέρλιτας». Το οθωμανικό «αντίβαρο» στην Αγία Σοφία είναι το τέμενος Σουλτάν Αχμέτ (που δίνει το όνομά του σε όλη την περιοχή), γνωστότερο ως Μπλε Τζαμί, λόγω των πλακιδίων με τα οποία είναι επενδεδυμένο το εσωτερικό του. Οταν κατασκευάστηκε ήταν το μοναδικό τζαμί με έξι μιναρέδες, έναν περισσότερο από της Μέκκας, γεγονός που θεωρήθηκε βλασφημία. Το πρόβλημα λύθηκε προσθέτοντας δύο μιναρέδες στο τέμενος της ιερής πόλης του ισλάμ.

Το Τοπ Καπί ήταν το πρώτο ανάκτορο των σουλτάνων και χτίστηκε αμέσως μετά την Αλωση. Στους θησαυρούς που εκτίθενται, ξεχωρίζει το 86 καρατίων διαμάντι του κουταλά, το 5ο σε μέγεθος παγκοσμίως αλλά και ο μανδύας του Μωάμεθ πάνω από τον οποίο ψέλνει ιμάμης επί 24ώρου βάσεως.

Το νεώτερο ανάκτορο των σουλτάνων είναι το Ντολμάμπαχτσε (19ος αιώνας), έργο των αρχιτεκτόνων Καραμπέτ και Νικογιός Μπαλιάν, που ξεχειλίζει από χλιδή. Η κεντρική σκάλα στηρίζεται σε κολόνες από κρύσταλλο Μπακαρά, ενώ στην κεντρική σάλα υπάρχει ένα τεράστιο χειροποίητο χαλί που φτιάχτηκε μονοκόμματο! Το μόνο που δεν λειτουργεί εδώ είναι τα… ρολόγια. Ολα δείχνουν 9.05, την ώρα δηλαδή που πέθανε ο Μουσταφά Κεμάλ.

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

10 αξιοθέατα που πρέπει να επισκεφθείτε

Η Αγία Σοφία

Το Μπλε Τζαμί

Το Τοπ Καπί

Το Πέραν

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στο Φανάρι (Φενέρ)

Η Παναγία των Βλαχερνών

Η Μονή Μπαλουκλί (ή Βαλουκλί)

Η Πλατεία Ταξίμ

Οι αγορές της Πόλης

Τα Πριγκιποννήσια

tips

●Για τις μετακινήσεις σας στο σύγχρονο και το ιστορικό κέντρο της Πόλης (Ταξίμ, Γαλατάς, Σουλτάν Αχμέτ, Καπαλί Τσαρσί) προτιμήστε το τραμ (tramvay). Είναι οικονομικό, γρήγορο και έχει τακτικά δρομολόγια. Αποφύγετε τα ταξί, εκτός αν είστε διατεθειμένοι να σας… κλέψουν.

●Στο Καπαλί Τσαρσί ισχύει ο νόμος του παζαριού. Οι πωλητές θα σας προσεγγίσουν μιλώντας σας ελληνικά, θα σας προσφέρουν τσάι και θα αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις από το 200% της τιμής που θέλουν. Κινηθείτε αναλόγως…

●Μετατρέψτε τα ευρώ σας σε λίρες (ΥΤL) (ισοτιμία 1 ευρώ = περίπου 2 λίρες). Αν, πάλι, σας τελειώσουν οι λίρες μην ανησυχήσετε. Τα περισσότερα καταστήματα δέχονται συναλλαγές και με ευρώ.

●Τα αρώματα της Ανατολής και η απλότητα της μεσογειακής διατροφής, φτιάχνουν μία κουζίνα ξεχωριστή. Παραδοσιακά οθωμανικά πιάτα θα γευτείτε στα εστιατόρια «Χατζί Μπαμπά» (δίπλα στον ναό της Αγίας Τριάδας, στην Πλατεία Ταξίμ) και «Χατζή Αμπντουλάχ» (σε μια πάροδο της Ιστικλάλ). Στο «Χουνκιάρ» (στο κοσμικό Νισάντασι) δοκιμάστε την ομώνυμη σπεσιαλιτέ. Για όσους επιμένουν ελληνικά, υπάρχει ο «Κήπος της Μαρίας» (Μαρία νιν μπαχτσές) Εκμεκτσίογλου, στο Κιουτσούκ Γιαλί στην ασιατική πλευρά.

●Στο Μπαλίκ Παζάρι (ψαραγορά)
του Μπέιογλου συνήθιζαν οι έλληνες έμποροι του Πέραν να κάνουν το «αξαμτζιλίκι» τους, ένα μικρό γεύμα με ρακί αφού έκλειναν τα μαγαζιά τους και πριν πάνε στο σπίτι τους για το βραδινό. Μπίζνες με μεζέ, δηλαδή. Εδώ κυριαρχούν τα ψάρια και τα θαλασσινά (καλκάνι, λακέρδα, μύδια κ.λπ.). Για τους λάτρεις του κρέατος οι γεύσεις των κεφτέδων και των κεμπάπ είναι αστείρευτες και βασίζονται στο αρνί. Χοιρινό, ασφαλώς, δεν υπάρχει πουθενά καθώς απαγορεύεται από τη θρησκεία. Βέβαια, και το αλκοόλ απαγορεύεται όμως τα περισσότερα εστιατόρια σερβίρουν.
Οι βαθιά θρησκευόμενοι εστιάτορες, πάλι, αντί για κρασί, προσφέρουν χυμό ροδιού ή «σερμπέτια» που συνοδεύουν άριστα το φαγητό σας. Δοκιμάστε τα.

●Βασιλιάς είναι ο μπακλαβάς και μάστορας του (ουστά) ο Γκιουλίογλου. Δοκιμάστε σεκέρ παρέ και σαραϊγλί στο «Σαράι» και λουκούμια με καϊμάκι από τον Χατζιμπεκίρ (στην οδό Ιστικλάλ). Σχεδόν απέναντι λειτουργεί το «Ιντζί» όπου το προφιτερόλ είναι… ιεροτελεστία. Αξίζει να κάνετε μια στάση.