Εκρηκτικές αντιθέσεις

Η αντίθεση ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, στο παλιό και το καινούργιο, στην κλασική αρχαιότητα και το Βυζάντιο, στον Ελληνισμό και τη Ρωμιοσύνη συνυπάρχουν στον ίδιο οργανισμό και μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να δημιουργήσουν εκρηκτικές καταστάσεις: «τα κόμματα αφθονούν και οι φατρίες ανθίζουν, αλλά είναι τέτοιος ο ατομικισμός των Ελλήνων, ώστε η χώρα αποτελείται στην πραγματικότητα από οχτώ εκατομμύρια μονομελείς ομάδες αποστατών που εξαναγκάζονται με το ζόρι να σχηματίσουν μια σειρά πρόσκαιρων συνασπισμών… Κι αν όλα δεν πάνε καλά, η απογοήτευση και ο κυνισμός τον κυριεύουν».

Η μόνη περίπτωση για να δημιουργηθεί μια σύνθεση, πρόσκαιρη και αυτή, είναι να προκύψει κάποια εξωτερική απειλή- και δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια οι «δαιμόνιοι» πολιτικοί μας, ελλείψει άλλων εμπνεύσεων, εφεύρισκαν διάφορες τέτοιου είδους απειλές προκειμένου να έχουν την ησυχία τους. Ο Λη Φέρμορ επισημαίνει βέβαια, και δικαίως, πως ορισμένοι δημιουργοί όπως ο Σεφέρης και ο ΧατζηκυριάκοςΓκίκας κατάφεραν με αυτές τις αντιφάσεις να κάνουν έργο- όμως, δυστυχώς, την ελληνική κοινωνία την επηρεάζει περισσότερο η σκέψη των νομαρχών και των δημάρχων από τη σκέψη των δημιουργών.