«Το παν είναι ένα κοστούμι»

Μπορεί μια βιογραφία να είναι αμείλικτη αλλά όχι εμπαθής; Να απομυθοποιεί έναν μύθο δίχως να μυθοποιεί τις αλήθειες του;

Στο συναρπαστικό βιβλίο της για τη Σανέλ, η Εντμόντ Σαρλ-Ρου πετυχαίνει να διερευνήσει τις αθέατες ραφές των ακραίων αντιφάσεων που προσδιόρισαν την περιπετειώδη ζωή της θρυλικής σχεδιάστριας μόδας. Αλλά και να δείξει την αντοχή των υλικών ενός κόσμου, όπου μόδα, χορός, θέατρο, ζωγραφική, μουσική, οικονομία, κοινωνία και πολιτική, δεν ήταν παρά μέρη ενός ρούχου, ενός κοστουμιού. Και «το παν είναι ένα κοστούμι».

Αν η Γκαμπριέλ Σανέλ «έζησε δέσμια του μύθου της», η βιογράφος έπρεπε να απαλλαγεί από τα δεσμά των ατελείωτων ψεμάτων και μυθευμάτων της ηρωίδας της. Γιατί η αδέκαρη κόρη γυρολόγων, που μένοντας ορφανή από μητέρα μεγάλωσε σε μοναστήρι και απέκτησε το όνομα που θα την έκανε διάσημη τραγουδώντας σε καμπαρέ της γαλλικής επαρχίας το «Ποιος είδε την Κοκό στο Τροκαντερό;», η αποτυχημένη τραγουδίστρια, η καπελού της οδού Καμπόν, η μοδίστρα της Ντοβίλ, η σπιτωμένη πλούσιων εραστών, κατέβαλε σε όλη τη διάρκεια της μετέπειτα επιτυχημένης καριέρας της, «εξουθενωτική προσπάθεια για να αποκρύψει την καταγωγή της». Προσπάθησε να επινοήσει ένα παρελθόν αντάξιο του λαμπρού παρόντος, «αναμειγνύοντας ανύπαρκτα γεγονότα με υπαρκτά πρόσωπα».

Ράβε- ξήλωνε
Ενα υπέροχο ρούχο το πλαστό παρελθόν, με υπογραφή Σανέλ. Η βιογράφος έπρεπε να το ξηλώσει, χωρίς όμως να αποκαθηλώσει τη «γυναίκα που κάθε της εύρημα άξιζε χρυσό», που από το 1916 άλλαξε καθοριστικά τη μόδα, δίνοντας στις γυναίκες «το δικαίωμα στην άνεση, την ευκολία των κινήσεων χωρίς την απαραίτητη βοήθεια των ανδρών», πετώντας μακριές φούστες, ενοχλητικά καπέλα, στενά παπούτσια, ψηλά τακούνια, ενσωματώνοντας ρούχα ανδρικά και να αφήσει την Κοκό στον θρόνο της, σκαλίζοντας όμως για τις ενοχλητικές αλήθειες πίσω από τον μύθο της αυτοδημιούργητης Σταχτοπούτας.

Δηλώνοντας λάτρης της Κοκό Σανέλ, η σκηνοθέτης Αν Φοντέν μετέφερε το βιβλίο της Εντμοντ ΣαρλΡου στον κινηματογράφο (Αudio Visual), επιλέγοντας την Οντρέ Τοτού για να υποδυθεί την Κοκό στην πρώτη περίοδο της ζωής της. Η επιλογή τη δικαίωσε: εσωστρεφής, αποφασιστική, απόμακρη αλλά τολμηρή, με ερωτισμό ιδιόμορφο και γοητεία αινιγματική, ο ρόλος ταίριαξε γάντι στην ηθοποιό.

Υποκειμενική ματιά
Με την επιλογή να κινηματογραφούν ταυτόχρονα δύο κάμερες, η υποκειμενική ματιά κυριαρχεί και μέσα από το δικό της φίλτρο προβάλλεται ο έξω, ο αλλότριος στη νεαρή Κοκό κόσμος, το πεδίο του χρήματος, της αριστοκρατίας, της καταξίωσης και του έρωτα, όπου θα επιδιώξει να κυριαρχήσει. Τα πολυάριθμα κοστούμια και τα 800 (!) καπέλα σκιαγραφούν τις ταξικές αντιθέσεις και γίνονται εύγλωττο φόντο για τις επερχόμενες επαναστατικές αλλαγές. Ο έρωτας που με ελευθεριότητα και δίχως υποκρισίες περνά από το σπίτωμα στου βαρόνου Μπαλσάν στο πάθος με τον αυτοδημιούργητο άγγλο επιχειρηματία Μπόι, δεν καταλήγει σε γάμο, προσφέρει όμως τα πρώτα κεφάλαια για το άνοιγμα της επιχείρησης Σανέλ! Η κινηματογραφική ιστορία τελειώνει ανάμεσα στην ερωτική απογοήτευση και στην επαγγελματική απογείωση, εκεί όπου η αληθινά αμφιλεγόμενη ιστορία της Σανέλ, όπως φαίνεται στη βιογραφία της Εντμοντ Σαρλ-Ρου, αρχίζει!

Το βιβλίο
Ιστορία: Συναρπαστική, η μόδα το πρόσχημα!

Κοκό: Ποιος ενδιαφέρεται για αλήθειες;

Συγγραφέας: Φίλη της Σανέλ! Το απωθημένο: Ο γάμος και μια καλή φωνή!

Μόδα: Οι βιογραφίες.
Ρούχο: Μήπως κάνει τον… παπά;

500 σελίδες; Ναι, κι άλλες τόσες!
Η ταινία
Ιστορία: Κουτσουρεμένη αλλά απολαυστική!

Τοτού: Δεν ήθελα να μιμηθώ την Κοκό.

Σκηνοθέτης: «Οχι στη δικτατορία του βιογραφικού».

Το απωθημένο: Ενα ταγέρ! Μόδα: Μερικές δεν περνούν…
Ρούχα: Θεσπέσια! Για την Τοτού; Ανυπερθέτως!