Περιοδικά

Ο Φρόιντ στην Ακρόπολη
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Το 1904 ο Σίγκµουντ Φρόιντ ταξιδεύει µε τον µικρότερο αδελφό του για ολιγοήµερες διακοπές «κάπου στη Μεσόγειο», όπως συνήθιζαν. Πρώτος σταθµός η Τεργέστη, από εκεί προορισµός η Κέρκυρα, αλλά καταλήγουν στην Αθήνα, ύστερα από προτροπή φίλου τους. Περνούν πολλά χρόνια και το 1936 καλούν τον Φρόιντ να συµβάλει µε κείµενό του στον εορτασµό των 70 χρόνων του Ροµέν Ρολάν. Ο Φρόιντ ανταποκρίνεται και, µαζί µε µια µικρή επιστολή θαυµασµού προς τον νοµπελίστα φίλο του, στέλνει και ένα αυτοαναλυτικό κείµενο µε τίτλο «Μια διαταραχή της µνήµης στην Ακρόπολη», που δηµοσιεύεται αυτούσιο στο περιοδικό «Ενεκεν», στο πλαίσιο αφιερώµατος στην ψυχανάλυση. Μια µικρή γεύση από το γραπτό του Φρόιντ (µετάφραση Ιωάννα Αβραµίδου):

«… Το απόγευµα της άφιξής µας, όταν πια βρισκόµουν πάνω στην Ακρόπολη και ατένιζα το τοπίο, πέρασε ξαφνικά από το µυαλό µου η εξής περίεργη σκέψη: Ωστε, λοιπόν, όλα αυτά υπάρχουν πραγµατικά όπως ακριβώς τα µάθαµε στο σχολείο! (…). Θα ήταν εύκολο να πούµε ότι το µόνο που θέλει να τονίσει η παράξενη σκέψη πάνω στην Ακρόπολη είναι πως άλλο πράγµα είναι να βλέπεις κάτι µε τα ίδια σου τα µάτια και άλλο να έχεις ακούσει ή διαβάσει γι’ αυτό. Αυτός όµως θα ήταν ένας πολύ περίεργος τρόπος να προσδώσουµε σηµασία σε µια άνευ ενδιαφέροντος κοινοτοπία. Ή θα µπορούσαµε να αποτολµήσουµε τον ισχυρισµό ότι µπορεί κάποιος, ως µαθητής Γυµνασίου, να θεωρούσε πως είχε πειστεί για την ιστορική πραγµατικότητα της πόλεως των Αθηνών και της ιστορίας της, αλλά χάρη σε εκείνη την ξαφνική ιδέα πάνω στην Ακρόπολη ανακαλύπτει ότι ασυνείδητα τότε δεν πίστευε σ’ αυτήν, και µόνον τώρα αποκτά µια πεποίθηση που “παρεισφρέει στο ασυνείδητο”. Μια τέτοια εξήγηση ακούγεται πολύ βαθυστόχαστη, αλλά είναι πολύ πιο εύκολο να διατυπωθεί παρά να αποδειχθεί και, επίσης, σε θεωρητικό επίπεδο, είναι πολύ τρωτή. Οχι, νοµίζω ότι τα δύο φαινόµενα _ η δυσθυµία στην Τεργέστη και η ξαφνική ιδέα πάνω στην Ακρόπολη _ είναι δύο πράγµατα αλληλένδετα. Το πρώτο είναι ευκολονόητο και µπορεί να µας βοηθήσει να κατανοήσουµε το δεύτερο».

ΠΟΙΗΣΗ. Στον σπουδαίο ποιητή Εκτορα Κακναβάτο (φωτό) είναι αφιερωµένο το 109ο τεύχος της «Φιλολογικής», που εκδίδει η Πανελλήνια Ενωση Φιλολόγων. Ο πρόεδρός της, Αναστάσιος Αγγ. Στέφος, στη συνοπτική παρουσίαση της ζωής και του έργου του τιµωµένου θα σηµειώσει:

«Η ποίηση του Εκτορα Κακναβάτου πολύσηµη και εικονοκλαστική, λυρική και υπερβατική, ρηξικέλευθη και επαναστατική, ανατρεπτική και απελευθερωτική, άκρως υπερρεαλιστική, προβάλλει τον λαό και την ιστορία, την πολιτισµική συνείδηση, τον οικουµενικό άνθρωπο µε τις αγωνίες του και τα πνευµατικά του επιτεύγµατα, το πολιτικό και το κοινωνικό παρόν του πολίτη και τη συνολική ανθρώπινη εµπειρία».

ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Στο νέο τεύχος της τριµηνιαίας έκδοσης σπουδής στην Ορθοδοξία «Σύναψις» δηµοσιεύεται και το µελέτηµα της Ελένης Κασσελούρη – Χατζηβασιλειάδη «Οι γυναίκες διαβάζουν και ερµηνεύουν τη Γραφή». Αφετηρία της συγγραφέως η «φεµινιστική θεολογία», ένας κλάδος που έκανε την εµφάνισή του στα τέλη της δεκαετίας του 1960 – αρχές του 1970, µε σκοπό «την εξέταση όλων των πτυχών του Χριστιανισµού και την ανάδειξη όλων εκείνων των στοιχείων που µπορούν να συµβάλουν στην ισότιµη συµµετοχή των γυναικών στις σύγχρονες χριστιανικές κοινότητες». Πρωτότυπο.

ΠΑΙΔΕΙΑ. «Είναι µη αντιστρεπτή η πορεία θανάτου του εκπαιδευτικού µας συστήµατος;», αναρωτιέται στο εισαγωγικό σηµείωµα η πλούσια σε ύλη «Σύγχρονη Εκπαίδευση»: ακολουθούν οι απαντήσεις. διευθυνσεισ
«ΕΝΕΚΕΝ»: Βασ. Ολγας 55, Θεσσαλονίκη – Τ.Κ. 546 41, τηλ. 2310-833.665, e-mail: eneken@hotmail. com «ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ»: Πολυτεχνείου 6, Αθήνα – Τ.Κ. 104 33, τηλ. 210-5243.434, e-mail: p-e-f@otenet.gr «ΣΥΝΑΞΗ»: Θερµοπυλών 39, Βριλήσσια – Τ.Κ. 152 35, τηλ. 210-8049.396, e-mail: synaxi@otenet.gr «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»: Τ.Θ. 25085, Αθήνα – Τ.Κ.

100 26, τηλ. 210-8823.762, e-mail: sygekp@ath.forthnet.gr