Η Ευρώπη των Οθωμανών

Η άνοδος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πάνω στα ερείπια της Βυζαντινής, είναι η κεντρική θέση του Χέρμπερτ Άνταμς Γκίμπονς στη μελέτη του «Η Θεμελίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας». Μια άνοδος που, όπως αναλύει, οφείλεται αρχικά στην επεκτατική πολιτική και τη τόλμη του Οσμάν, αρχηγού των Οθωμανών, ενός λαού με άγνωστο παρελθόν έως το 1300. Σε δεύτερο επίπεδο, σκοπός του Γκίμπονς είναι να προσφέρει με το βιβλίο του πληροφορίες για την Ευρώπη του 14ου αιώνα μέσα από το πρίσμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που την επηρέασε αλλά και μια νέα οπτική γωνία των προβλημάτων της Εγγύς Ανατολής στον 20ό αιώνα. Είναι ενδιαφέρον ότι στο παράρτημα παρατίθενται θεωρίες που έχουν τύχει αποδοχής μέχρι και τις μέρες μας, οι οποίες περνούν μέσα από το μικροσκόπιο του συγγραφέα ως παρανοήσεις. Ειδικός στην ερμηνεία των διεθνών εξελίξεων και καθηγητής Ιστορίας στο Robert College στην Κωνσταντινούπολη έως το 1913, ο Χέρμπερτ Άνταμς Γκίμπονς καταγράφει τα ιστορικά στοιχεία αξιόπιστων πηγών αλλά και τα αμφισβητεί, προσθέτοντας τη δική του εκδοχή στην ιστορία των Οθωμανών έως τον θάνατο του σουλτάνου Βαγιαζήτ Α΄ το 1403. Πολεμικός ανταποκριτής της εφημερίδας «Νew Υork Ηerald» έως το 1918 (πέθανε το 1934), ο Χέρμπερτ Άνταμς Γκίμπονς υπήρξε μάρτυρας αιματηρών συγκρούσεων όπως των τουρκοαρμενικών επεισοδίων και των Βαλκανικών Πολέμων. Κάθε σελίδα του βιβλίου του ζωντανεύει την κατάσταση που επικρατούσε στη μικρασιατική χερσόνησο.

Δάφνη Κοντοδήμα