«Και ο πολιτισμός πρέπει να προσαρμόζεται»

Ο θεατρικός πληθωρισμόςείναι χαρακτηριστικό της εποχής μας;

Είναι γενικό το συναίσθημα που μας έχουν καλλιεργήσει και σαν μονάδες και σαν κοινωνία, πως μας είναι απαραίτητα τα πάντα που μας προτείνουν, ενώ αλήθεια είναι ελάχιστα. Και μακάρι να το κάνανε και με τις γνώσεις τις οποίες συνήθως μας πλασάρουν εντελώς επιφανειακά, έτσι που χάνεται ο στόχος. Εξ ου και πολλά γοητευτικά σκηνικά- installation σου αφήνουν να βλέπεις κάτι, μη αποκλείοντας το άλλο και ίσως και με φόβο, γιατί δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση, κάνουν το μήνυμα θολό. Και μέσα σ΄ αυτή τη γενικότητα των μισερών αναζητήσεων κυριαρχεί ένα γενικότερο φούντωμα μιας υπερβολής, που μας καλύπτει σαν σκόνη, νομίζοντας ότι ζεις σ΄ ένα καμπαρέ της ποτοαπαγόρευσης όπου απ΄ έξω υπάρχει μιζέρια. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς μιλάνε για εποχή κρίσης στα όρια της καταστροφής σε ένα κράτος και μια κοινωνία με φοβερές ανισότητες και δυσκολίες και ξαφνικά παρακολουθείς ένα τέτοιο ξέσπασμα εκδηλώσεων, ατελείωτων παραστάσεων, τεράστιων επιχορηγήσεων σε κρατικές ομάδες πολιτισμού, λες και θα μπορούσαν αυτά να μας τυφλώσουν και να μη μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη γενικότερη κρίση.

Ο πολιτισμός είναι πολυτέλεια; Δεν είναι ανάγκη;

Ναι, είναι ανάγκη, αλλά να συμβαδίζει με το γενικό κλίμα της χώρας και να βρίσκει τρόπους να προσαρμόζεται. Θυμάμαι την εποχή των ΄70- ΄80, παραστάσεις που έβλεπα στην Τσεχία, την Πολωνία και σε χώρες που περνούσαν δύσκολα, συγκλονιστικές. Πειραματικά πατάρια που μένουν αξέχαστα ακόμα στη μνήμη και που οι προτάσεις τους άλλαξαν τη ροή του θεάτρου στον αιώνα μας. Νομίζω ότι πρέπει να γίνουμε πιο συγκροτημένοι, με πιο σαφείς επιλογές, πιο λίγα πράγματα τα οποία να σημαίνουν κάτι κι όχι μονίμως να διαμαρτυρόμαστε για έλλειψη χρημάτων όταν δίπλα μας ακούγονται μισθοί 500 ευρώ.

Σήμερα, τι θα αφαιρούσατε από το «ταξίδι» σας;
Τίποτα. Κολάζ είναι η ζωή; Αυτή ήταν. Την έζησα όσο πιο καλά μπορούσα, πιο έντονα, πιο δυνατά. Δεν σκέφτηκα κούραση, προσπάθεια να βάζω τη φαντασία μου να ταλαιπωρείται, να τα δίνει όλα. Ίσως με τη φόρα που είχα πάρει με το τρέξιμο που έκανα, να παραμέλησα κάποιους αγαπημένους μου, ενώ ήθελα να είμαι πολύ πιο δοτικός και να μοιράζομαι πράγματα. Αλλά όλα ήταν μια χαρά. Για μένα η ζωή ήταν μια μεγάλη, καταπληκτική συναυλία μουσικής, με πρελούδια, αλέγκρο, που ελάχιστες φορές γίνανε φάλτσα.