ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ, ΕΝΑΣ ΠΑΚΤΩΛΟΣ ΑΠΟ ΛΕΞΕΙΣ

Ονειρεύομαι μια μετάφραση Αριστοφάνη πλήρως και εξαντλητικά αναλογισμένη. Αλλά, προσοχή, χωρίς να προδοθεί το ύφος, ο σκοπός, οι ιδέες και η πολιτική θέση του Αριστοφάνη- εδώ σε θέλω. Οι κίνδυνοι της αναλογίας δεν είναι λίγοι γιατί κι όταν ευστοχεί πιθανόν να μην έχει διάρκεια. Αυτό συμβαίνει όταν αναλογίζονται τα ιδιόλεκτα συντεχνιών ή της νεολαίας. Ο Αριστοφάνης είναι ένας πακτωλός από λέξεις, μεταφορές και κατασκευές τέτοιων καθημερινών γλωσσικών συμπεριφορών. Αν όμως αναλογίσεις μια νεανική έκφραση του κειμένου με μια σύγχρονη, επειδή οι «μόδες» αυτές περνάνε γρήγορα, σε λίγα χρόνια πάλι η αναλογία σου θα είναι ακοινώνητη. Τι θα σημαίνει σε λίγα χρόνια το ρήμα «κουλάρω» ή «φρικάρω»; Το ίδιο με τα ιδιόλεκτα της πιάτσας ή των ομοφυλοφίλων.

Θα τελειώσω με μια πράγματι ευφυή και άκρως επιτυχή προσθήκη στους πρόσφατους «Όρνιθες». Όταν ο αγγελιαφόρος έρχεται να πληροφορήσει τον πρωταγωνιστή πως τα πουλιά αποπεράτωσαν το τείχος που περιβάλλει την Πολιτεία των Ορνίθων, το κείμενο θέλει ο πρωταγωνιστής να θαυμάσει το κατόρθωμα. Μια σειρά νόμιμες μεταφραστικές αναλογίες («μένω άναυδος» «μένω με ανοιχτό το στόμα», «χάσκω από θαυμασμό») θα ήταν ευτυχείς λύσεις. Τι προσέθεσε ο κωμικός; «Μένω ΒΩΒΟΣ». Ιδιοφυής ατάκα αλλά σε λίγα χρόνια ακατανόητη ή «λόγια» επιλογή!