Είμαστε «παιδιά» πολλών πολιτισμών

Η καινοτομία του Τοντόροφ δεν αφορά τη θέση για τις συλλογικές, αλλά αυτήν για τις ατομικές ταυτότητες. Όπως οι κοινωνίες διαπερνώνται από πολλές κουλτούρες, έτσι και τα άτομα μετέχουν σε πολλές κουλτούρες. Κάθε άτομο μετέχει σε πολλές πολιτισμικές κουλτούρες, σε μια εθνοτικο-πολιτειακή και σε μια οικουμενική- πανανθρώπινη. Κοινός παρονομαστής της συλλογικής και της ατομικής ταυτότητας είναι η δυνατότητα συνάρθρωσής τους σε μια πανανθρώπινη διάσταση, η οποία συνίσταται στον σεβασμό της ανθρώπινης ζωής.

Οι αξίες και τα μέσα αυτού του σεβασμού είναι η δημοκρατία, η καθολική ψηφοφορία, τα ίσα δικαιώματα των ατόμων, ο χωρισμός της πολιτικής από τη θρησκεία, η προστασία των μειονοτήτων και των μεταναστών, η ελεύθερη αναζήτηση της αλήθειας και της γνώσης, ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής, η αποφυγή της βίας. Αυτές τις αξίες τις ασπαζόμαστε όχι επειδή είναι δικές μας, αλλά επειδή μπορούν να γίνουν αξίες όλων.

Ο αντίθετος δρόμος είναι αυτός που βλέπει τις πανανθρώπινες αξίες ως δυτικές και τους άλλους πολιτισμούς ως θέσει και φύσει εχθρούς του δυτικού πολιτισμού. Είναι ο δρόμος που οδηγεί στον φόβο έναντι των βαρβάρων. Αυτός ο φόβος, φυσικά, μας κάνει περισσότερο βάρβαρους από αυτούς που μας απειλούν.