Η ζούγκλα των αισθημάτων

Η Παταγονία και το Αμβούργο. Η φιλία και ο έρωτας. Μοιραίες γυναίκες και γοητευτικοί, πολυμήχανοι, ηλικιωμένοι άντρες. Η πόλη και η ζούγκλα. Ο Αμαζόνιος και οι άγριες θάλασσες του Νότου και του Βορρά. Εμπόλεμες δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής και δυτικές δημοκρατίες- καταφύγια αντιστασιακών. Αλλά και η Αλεξάνδρεια του Καβάφη. Τέτοιοι είναι οι χώροι και τα τοπία του Λουίς Σεπούλβεδα, στο καινούργιο του βιβλίο, το Λυχνάρι του Αλαντίν. Ο Χιλιανός συγγραφέας καταθέτει εδώ μια συλλογή διηγημάτων ευρηματική, γεμάτη χιούμορ, φαντασία, γνώση, όνειρο και ρομαντισμό. Έναν ρομαντισμό μοντέρνο, βέβαια, που προϋποθέτει ένα μείγμα τρέλας και ιδεολογίας καθαρά λατινοαμερικανικής. Το υπόστρωμα στο οποίο πατάνε τα όνειρα του Σεπούλβεδα είναι βασισμένο στο πνεύμα του ΄68: αποθέωση της- ανδρικής- φιλίας, κρασί, παθιασμένος έρωτας, ξεπέρασμα του φόβου της σύγκρουσης. Αλλά αυτό είναι μόνο το υπόστρωμα. Εκείνο που διώχνει τις υποψίες μιας ελευθεριάζουσας ρηχότητας και αναδεικνύει έναν συγγραφέα σημαντικό, είναι ότι το αίσθημα της κατακτημένης ελευθερίας- γιατί περί αυτού πρόκειται-, σήμα κατατεθέν μιας συγκεκριμένης, εξαιρετικά πολιτικοποιημένης γενιάς, μπορεί να το βαθύνει και να το διοχετεύσει σε μια πλούσια μεν, χαλιναγωγημένη δε φαντασία, να το μετουσιώσει δηλαδή σε κατασταλαγμένη εμπειρία, ιδίως δε σε κομψότητα.

Το θεματικό νήμα που συνδέει τα πολύ διαφορετικά διηγήματα της συλλογής είναι εν τέλει τα κρυφά σύνορα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, και η οριακή προσπάθεια των ανθρώπων να συνυπάρξουν, να προσαρμοστούν ή να επιβιώσουν σε ακραίες συνθήκες. Σε ένα διήγημα, ένας γέρος σε κάποια απόμακρη περιοχή της Παταγονίας, όπου «κανείς δεν ρωτάει από πού έρχεται ο οδοιπόρος», γιατί «αυτό που ενδιαφέρει είναι ότι έφτασε», έχει βρει στην καλύβα που κατέλαβε για να μείνει τον θησαυρό παλιών γκρίνγκο ληστών. Και για να μπορέσει να πουλήσει τα χρυσά νομίσματα χωρίς να του τα αρπάξουν στον δρόμο, τα έδινε στον σκύλο του να τα τρώει για να τα αποβάλει αργότερα μέσω των εντέρων. Σε άλλο εντυπωσιακό διήγημα, χωρικοί εν καιρώ πολέμου προσπαθούν να επιστρέψουν στο χωριό τους στην καρδιά της ζούγκλας, από όπου έφυγαν κυνηγημένοι, χωρίς να ξέρουν αν αυτό πλέον ανήκει στο Περού ή στο Εκουαδόρ.

Σε άλλο, πολιτικο-ερωτικό διήγημα, ο αφηγητής διηγείται την ιστορία τού ρομαντικού έρωτά του με μια κοπέλα που πρωτοσυνάντησε στα δεκατέσσερά του χρόνια και την ξαναβρήκε ως φοιτητής, στη φλόγα του αγώνα που οδήγησε στην κυβέρνηση των χιλίων ημερών του Σαλβαδόρ Αλιέντε, πριν από τη δικτατορία του Πινοσέτ. Ο φοιτητής φυλακίστηκε, η κοπέλα που είχε ήδη εξαφανιστεί ξανά τον επισκέφθηκε στη φυλακή αλλά δεν ολοκλήρωσαν τον έρωτά τους παρά στα 39 τους χρόνια.

Αυτό που, εν τέλει, θαυμάζει κανείς στον Λουίς Σεπούλβεδα είναι ότι στις λίγες σελίδες ενός διηγήματος δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο, για τον οποίο η πλειονότητα των συγγραφέων θα χρειαζόταν τη φόρμα του μυθιστορήματος.

Luis Sepulveda

ΤΟΛΥΧΝΑΡΙ ΤΟΥΑΛΑΝΤΙΝ

ΜΤΦ. ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, ΕΚΔ.
ΟΡΕRΑ, 2009, ΣΕΛ. 168,
ΤΙΜΗ: 12,5 ΕΥΡΩ