Ο Πυγμαλίων ήταν σατράπης

Ο ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ
ΑΡΓΕΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΟΥ
ΔΕΝ ΜΟΙΑΖΟΥΝ ΠΟΛΥ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ
ΑΠΟ ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
ΉΤΗΣ Β. ΑΜΕΡΙΚΗΣ. ΑΥΤΟ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ
ΚΑΝΕΙΣ ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ
ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟ
«ΠΕΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ»
ΤΟΥ ΤΟΜΑΣ ΕΛΟΪ ΜΑΡΤΙΝΕΣ
Ο Τόμας Ελόι Μαρτίνες γεννήθηκε το 1934 στην Αργεντινή, αλλά έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του μακριά από τη χώρα του λόγω της πολιτικής κατάστασης. Ανάμεσα στα βιβλία του, βρίσκουμε τουλάχιστον δύο ( Περόν, Σάντα Εβίτα ) που αναφέρονται στην πολυτάραχη σύγχρονη πολιτική ιστορία της πατρίδας του. Αυτό ισχύει, πιο έμμεσα, για το Πέταγμα της Βασίλισσας.

Πλοκή κλασική, θα έλεγα: Το κεντρικό πρόσωπο, ο Καμάργκο, είναι διευθυντής μιας μεγάλης εφημερίδας στο Μπουένος Άιρες. Πετυχημένος, εξουσιομανής, αλαζόνας, εξαίρετος δημοσιογράφος, κάκιστος οικογενειάρχης: παραμελεί τόσο την Αμερικανίδα σύζυγό του όσο και τις δυο κόρες του. Ο εν λόγω άνδρας, όχι πλέον πρώτης νεότητος, βρίσκεται ξαφνικά χωμένος για τα καλά σε μια πλεκτάνη. Όπως συχνά συμβαίνει στη ζωή, την έχει υφάνει μόνος του, με τα χεράκια του: τού έχει σιγά σιγά γίνει έμμονη ιδέα μια υφιστάμενή του στην εφημερίδα, πολύ νέα, αρκούντως ταλαντούχα και φιλόδοξη, όχι ιδιαίτερα ωραία. Το όνομα αυτής Ρέινα (κάτι σαν Βασίλισσα). Ο συγγραφέας στήνει σταδιακά αυτό το σκηνικό ερωτικού ντελίριου, με τον αναγνώστη να αναλαμβάνει να ενώσει τα κομμάτια του παζλ που προκύπτουν από ένα συνεχές, μάλλον κουραστικό και αναίτιο, πηγαινέλα στον χρόνο. Αυτά τα παιχνίδια χρόνου μού μοιάζουν σαν τελετουργική σπονδή σε κάποια φιλολογίζοντα αιτήματα μοντερνισμού.

Στην πορεία ανακαλύπτουμε σκόρπια στοιχεία της πρόσφατης ιστορίας της Αργεντινής: η ροπή προς διαφθορά των πολιτικών, πρωτοστατούντος του προέδρου, ο οποίος όταν αποκαλύπτονται τα σκάνδαλα στα οποία εμπλέκεται οικογενειακώς, επιστρατεύει τη θρησκεία για να αμυνθεί: καταφεύγει σε ένα ξακουστό μοναστήρι δηλώνοντας ότι είδε τον Χριστό με τα ίδια του τα μάτια. Ο δημοσιογράφοςτιμητής Καμάργκο θα στείλει την προστατευόμενή του και καθ΄ ύλην αρμόδια Ρέινα να καλύψει την υπόθεση και να σφυρίξει στον ηγούμενο ότι το να βλέπει κανείς τον Ιησού εκτός Δευτέρας Παρουσίας αποτελεί αίρεση! Πρόκειται για μια ευτράπελη παρένθεση. Διότι κατά τα άλλα, έχουμε να κάνουμε με μάλλον σοβαρό- τραγικό πόνημα, που βασίζεται, υποτίθεται, σε μια πραγματική ιστορία που διαδραματίστηκε στη Βραζιλία. Αλλά θα μπορούσε να συμβεί οπουδήποτε, καθ΄ ότι ο βασικός σκελετός είναι οικείος και πολλαπλώς χρησιμοποιημένος: ο μεγαλύτερος άνδρας που ερωτεύεται παράφορα μια κατά πολύ μικρότερή του γυναίκα, η οποία τον εμπνέει να παίξει τον ρόλο του Πυγμαλίωνα. Εν προκειμένω, δεν είναι τόσο ο συμπαθής καθηγητής του «Ωραία μου Κυρία», αλλά μάλλον ένας εφιαλτικός σατράπης. Η όποια πρωτοτυπία του συγκεκριμένου έργου αφορά λοιπόν περισσότερο τη δομή, αλλά και στον τόπο όπου διαδραματίζεται η ιστορία: ωστόσο, ο δημοσιογραφικός κόσμος της Αργεντινής και οι κανόνες του δεν μοιάζουν πολύ διαφορετικοί από τα ήθη και τα έθιμα της Ευρώπης ή της Β. Αμερικής.

Τomas Εloy Μartinez

ΤΟΠΕΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ

ΜΤΦ. ΔΑΝΑΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΦΕΡΡΗ ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2008, ΣΕΛ. 291, ΤΙΜΗ:
16 ΕΥΡΩ