Διέγερση και ανία ταυτόχρονα

Η συλλογήΧαμένοι στο Διαδίκτυοείναι το τρίτο βιβλίο που προκύπτει από ένα εύστοχο εκδοτικό εγχείρημα. Με διαφορετικό θέμα κάθε χρόνο και γενικό τίτλο «Ηotel: Ένοικοι Γραφής», ο Μισέλ Φάις και οι εκδόσεις Πατάκη προκηρύσσουν διαγωνισμό για νέους διηγηματογράφους· πέρσι το θέμα ήταν η μετανάστευση, ο επόμενος διαγωνισμός που έχει ήδη προκηρυχθεί έχει θέμα τα ζώα (προθεσμία υποβολής συμμετοχών 30 Ιουνίου 2009). Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι σχετικά άνισο, κάθε φορά όμως μοιάζει εντελώς αντιπροσωπευτικό γενικότερων τάσεων- αυτό συμβαίνει και στοΧαμένοι στο Διαδίκτυο.

Πολλά διηγήματα αυτού του τόμου, ιδιαίτερα όσα εξερευνούν το Διαδίκτυο ως έναν «παράλληλο κόσμο», ή παίζουν με τις συνέπειες που έχει το κόλλημα με ένα διαδικτυακό παιχνίδι, εξαντλούνται στις πρώτες σελίδες (Γκαζής, Πρωτονοταρίου, Δαλαμήτρου, Ευθυμιοπούλου). Κάποια άλλα προχωρούν ένα βήμα παρακάτω και μιμούνται εύστοχα το στυλ πρωτοπρόσωπης γραφής που συχνά βρίσκει κανείς σε blogs ή σε sites δημιουργικής γραφής, εντάσσοντας την ίδια στιγμή και ένα έμμεσο σχόλιο για τη διαδραστικότητα αυτών των δικτυακών τόπων, τις σχέσεις εξουσίας που αυτή αναπαράγει ή υπονομεύει (Καλοφωλιά, Γελάση). Τρία μόνο διηγήματα παίρνουν μεγαλύτερο ρίσκο. Ο Χρήστος Κυθρεώτης ξεκινά από το στίγμα που θα μπορούσε να αφήσει πίσω της μια ιντερνετική αναζήτηση και δημιουργεί έναν συμπαθή εσωτερικό μονόλογο ανάμεσα Κάφκα και Γονατά. Ο Χρήστος Χρυσόπουλος παίζει με μηχανές τεχνητής νοημοσύνης και αυτόματης μετάφρασης και ναι μεν φτιάχνει ένα μάλλον αποτυχημένο διήγημα, εντούτοις όμως προξενεί στον αναγνώστη αυτό το συναίσθημα που χαρακτηρίζει την εποχή του Ίντερνετ και θα το ονόμαζαennui σε υπερδιέγερση: διέγερση και ανία ταυτόχρονα, βαρεμάρα και ενεργητικό ενδιαφέρον μαζί.

Το πιο ολοκληρωμένο όμως διήγημα της συλλογής είναι, κατά τη γνώμη μου, το «Φανταστικό Τοπίο 4.1» του Θοδωρή Χιώτη: τρία διαφορετικά, αλληλοσυμπλεκόμενα κείμενα με θέμα τον χώρο, τη γραφή και το υποκείμενο που τα συγκροτεί. Ο αναγνώστης καλείται να διαβάσει πίσωμπρος, παράλληλα, να ξαναδιαβάσει και να αντιμετωπίσει κάποιες από τις υβριδικές παραγράφους ως υπερκείμενα. Περισσότερο από όλα τα άλλα διηγήματα αυτής της συλλογής, το κείμενο του Χιώτη καταφέρνει να μας προβληματίσει όχι τόσο για τον κόσμο του Ίντερνετ, όσο για τον κόσμο «μας» και τον κόσμο της γραφής μετάτο Ίντερνετ.