Η διανόηση βγαίνει στην πρώτη γραμμή

Η εκδοτική παραγωγή στα πρώτα χρόνια της χούντας είχε μειωθεί σημαντικά. Πολλοί σημαντικοί συγγραφείς είχαν πάψει να εκδίδουν και η «εύγλωττη σιωπή» τους ήταν μορφή σιωπηρής αντίστασης στο καθεστώς. Το 1969 η δικτατορία ήρε τη λογοκρισία και ορισμένοι Έλληνες συγγραφείς αποφάσισαν μια ομαδική και δυναμική επανεμφάνιση, μέσω των περίφημωνΔεκαοχτώ κειμένων που ανέλαβε να εκδώσει ο Κέδρος της θαρραλέας Νανάς Καλλιανέση. Πρόκειται για το πρώτο αντιστασιακό βιβλίο που εκδόθηκε τον Ιούλιο του 1970. Προτάχθηκε, για τιμητικούς λόγους, το ποίημαΟι γάτες τ΄ Αϊ-Νικόλατου Γιώργου Σεφέρη, και ακολουθούσαν οι Μανόλης Αναγνωστάκης, Νόρα Αναγνωστάκη, Αλέξανδρος Αργυρίου, Θανάσης Βαλτινός, Λίνα Κάσδαγλη, Νίκος Κάσδαγλης, Αλέξανδρος Κοτζιάς, Μένης Κουμανταρέας, Τάκης Κουφόπουλος, Δ. Ν. Μαρωνίτης, Σπύρος Πλασκοβίτης, Ρόδης Ρούφος, Τάκης Σινόπουλος, Στρατής Τσίρκας, Καίη Τσιτσέλη, Θεόφιλος Φραγκόπουλος, Γιώργος Χειμωνάς. Κάποια κείμενα μεταφράστηκαν αμέσως σε άλλες γλώσσες και δημοσιεύτηκαν στον ξένο Τύπο ενώ κυκλοφόρησε αγγλική έκδοση ολόκληρου του τόμου δύο χρόνια μετά. Σημαντικό στοιχείο ήταν ότι η Νανά Καλλιανέση κατάφερε να στεγάσει στον τόμο αυτό συγγραφείς και ποιητές από όλο το πολιτικό φάσμα. Έχει πάντως ειπωθεί – από τον Μένη Κουμανταρέαότι οι δεκαοχτώ ήταν στην πραγματικότητα… δεκαεννιά, αφού ο Ταχτσής αντικαταστάθηκε ως «κοινωνικά επιλήψιμος», λόγω δηλαδή των σεξουαλικών και ενδυματολογικών του επιλογών, και ας είχε πρωταγωνιστήσει στην κίνηση αυτή. Πολλοί ήταν, επίσης, εκείνοι που δεν δέχθηκαν να συμμετάσχουν.

Το βιβλίο ήταν, κατά κάποιον τρόπο, συνέχεια της γνωστής «Δήλωσης των 18»- που, μερικοί μόνο, συμπίπτουν με τους συγγραφείς τωνΔεκαοχτώ κειμένων. Επρόκειτο για τη δήλωση- διαμαρτυρία που έγινε στις 23 Απριλίου του 1969 για την έλλειψη ελεύθερης πνευματικής ζωής και για τις διώξεις. Συνέχεια, πάλι, τωνΔεκαοχτώ κειμένωνήταν οι τόμοιΝέα κείμενακαιΝέα κείμενα 2.