Το Χρυσόμαλλο Δέρας με 140 αριστουργήματα καταφθάνει από τη θρυλική Κολχίδα στο Μουσείο Μπενάκη και καταδεικνύει πως ο μύθος ήταν Ιστορία
Χρυσά, μοναδικά και αρκετά για να αποδείξουν πως το Χρυσόμαλλο Δέρας δεν ήταν μόνο μύθος. Ένας ολόκληρος θησαυρός 2.500 ετών από 100 αριστουργηματικά κοσμήματα- δαχτυλίδια, περιδέραια, ταινίες για τα μαλλιά, διαδήματα, πόρπες και διακοσμητικά ελάσματα για τα ρούχα- μαζί με 40 ακόμη χάλκινα αγάλματα, περίτεχνες ασημένιες ζώνες και εντυπωσιακά αγγεία ακολουθούν τον δρόμο της Μήδειας από τη μυθική Κολχίδα (σημερινή Δυτική Γεωργία) και πιάνουν λιμάνι στο Μουσείο Μπενάκη. Μόνο που τούτη τη φορά ο θησαυρός δεν είναι κλεμμένος από τους Αργοναύτες, αλλά έρχεται επισήμως για να συστήσει στο ελληνικό κοινό μια τέχνη «άγνωστη» και διόλου βαρβαρική. «Σκοπός μας είναι να δείξουμε πως η ιστορία με το Χρυσόμαλλο Δέρας έκρυβε μιαν αλήθεια και πως υπάρχει ένας σύνδεσμος μεταξύ μύθου και ιστορίας», λέει ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Γεωργίας, Ντέιβιντ Λορντκιπανίτζε για την έκθεση που έχει ήδη ταξιδέψει σε Βερολίνο, Νίκαια, Παρίσι, Ουάσιγκτον, Νέα Υόρκη, Χιούστον και Κέιμπριτζ. Μετά την Αθήνα θα ταξιδέψει στο Μουσείο Γκετί στο Λος Ά ντζελες.
Τα κτερίσματα πέντε αριστοκρατικών τάφων – που χρονολογούνται κυρίως στο διάστημα 5ος -1ος αι. π.Χ.- αιωρούνται εντυπωσιακά πάνω στη ράμπα που έστησε η Λορέττα Γαΐτη. Και το καθένα ξεχωριστά μαζί με μερικά ακόμη ευρήματα από το Βάνι- το θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο της Κολχίδας (8ος-1ος αι. π.Χ.)- έχει να διηγηθεί γοητευτικές ιστορίες, που αποκάλυψε η επιμελήτρια των προϊστορικών, αρχαίων ελληνικών και ρωμαϊκών συλλογών του Μουσείου Μπενάκη Ειρήνη Παπαγεωργίου.
Η μόδα άργησε τρεις αιώνες: Απόδειξη
ο εντυπωσιακός χάλκινος κορμός αγάλματος που στέκει στο βάθος της αίθουσας. Από τα λίγα εκθέματα που δεν βρέθηκε σε τάφο και είναι «πληγωμένος» σε πολλά σημεία από τα χτυπήματα επιδρομέων τον 1ο αι. π.Χ., φιλοτεχνήθηκε τον 2ο αι π.Χ. Το στυλ του όμως ακολουθεί τα αρχαία ελληνικά αγάλματα των αρχών του 5ου αι. π.Χ. που απεικόνιζαν αθλητές.
Η αρχαιότερη ταφή που φιλοξενείται στην έκθεση χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. Ανήκε σε αριστοκράτισσα που στον τάφο της φορούσε πέντε χρυσά περιδέραια, τέσσερα δαχτυλίδια και ένα διάδημα. Όσο για τους τέσσερις υπηρέτες που την ακολούθησαν στον θάνατο (μαζί με άλογα) ήταν ντυμένοι στο ασήμι!
«Κλεοπάτρα» ετών 25: Από εύπορη οικογένεια εμπόρων ίσως καταγόταν η 25χρονη κοπέλα του διπλανού τάφου. Φαίνεται πως είχε αδυναμία στην αρχαία Αίγυπτο κρίνοντας τόσο από το κόσμημα στο στήθος όσο και από το γυάλινο δοχείο για κολ (αρχαίο άι λάινερ). Ήταν δε τόσα πολλά τα λεφτά της οικογένειας που της έβαλαν στον τάφο ακόμη και μια ράβδο ακατέργαστου χρυσού…
Η πιο πλούσια ταφή: πιθανόν ανήκει σε ιερέα και γι΄ αυτό καταλαμβάνει τρεις προθήκες. Αγγεία για το κρασί- η Κολχίδα είχε σπουδαία παραγωγή και το κρασί συνδέεται με τον θάνατο- ενώ πάνω από 15.000 πολύχρωμες χάνδρες έντυναν το μυτερό κάλυμμα της κεφαλής του.
ΙΝFΟ
«Από τη χώρα του Χρυσόμαλλου Δέρατος: Θησαυροί της Αρχαίας Κολχίδας», στο Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1, τηλ.
210.3671.000) έως τις 6 Απριλίου.
Παρεξηγημένα σκουλαρίκια
Δεν είναι σκουλαρίκια όλα εκείνα που αιωρούνται στην κεντρική ράμπα της έκθεσης. Τα ολόχρυσα και με τη χαρακτηριστική κοκκιδωτή τεχνική κοσμήματα κρέμονταν από διαδήματα στους κροτάφους, μόδα που επικρατούσε όπως πιστεύουν οι αρχαιολόγοι μόνο στην Κολχίδα. Αξίξει την προσοχή το ζεύγος από όπου κρέμονται εξωτερικά βελανίδια.
