Τα παιδιά των ελλειμμάτων

ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 6 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, ΚΙ
ΕΝΩ Ο ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΧΡΟΝΟΣ ΑΛΕΞΗΣ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΗΤΑΝ ΗΔΗ ΝΕΚΡΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ
ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΙΧΑΝ ΗΔΗ ΑΝΑΨΕΙ
ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΦΩΤΙΕΣ, Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΕΘΕΑΘΗ ΣΤΑ ΜΠΟΥΖΟΥΚΙΑ. ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ
ΤΟΝ ΕΙΔΑΝ ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΟΠΟΥ ΕΙΧΕ ΠΑΕΙ ΓΙΑ
ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΤΟΥ
ΟΜΑΔΑ
Παλιότερα βέβαια, σε καιρούς πιο «συντηρητικούς», δεν θα ήταν λίγοι αυτοί που θα αναρωτιούνταν αν ο ενδεδειγμένος τρόπος διασκέδασης για έναν υπουργό Παιδείας είναι τα μπουζούκια, ανεξαρτήτως ημέρας του χρόνου και δραματικών ή όχι γεγονότων. Σήμερα όμως ο προοδευτικός μας κομφορμισμός τον θεωρεί απολύτως ενδεδειγμένο, αν όχι επιβεβλημένο.

Λεπτομέρειες, θα μου πείτε. Εδώ σκοτώθηκε ένα παιδί, κάηκε το κέντρο της Αθήνας, καταλύθηκε για αρκετές ώρες το κράτος, ε, δεν θα κολλήσουμε στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τον ελεύθερο χρόνο του ο υπουργός της Παιδείας.

Λεπτομέρειες μεν, πλην όμως χαρακτηριστικές. Διότι η αντίδραση αυτή είναι ενδεικτική της στάσης ολόκληρης της κυβέρνησης, και ενός σημαντικού τμήματος του πολιτικού κόσμου ο οποίος, πολύ απλά, τις ημέρες αυτές έδειξε πως το μόνο που πραγματικά ξέρει να κάνει είναι να παίζει κρυφτούλι με την πραγματικότητα.

Απών, αποσβολωμένος, φοβισμένος. Με τα χέρια σηκωμένα ψηλά είναι σαν να επανελάμβαναν είτε με τη σιωπή τους, είτε με τις λακωνικότατες δηλώσεις τους, πως αυτοί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το χάος γιατί η δουλειά τους είναι άλλη. Η δουλειά τους είναι να κυβερνούν, όχι να διαχειρίζονται κοινωνικές κρίσεις.

Το είδος της κυνικής ομολογίας μάς είναι γνώριμο, και δυστυχώς οικείο. Όποιος ζει σ΄ αυτόν τον τόπο, γεννημένος Έλληνας ή οικονομικός μετανάστης, αλλοδαπός ή Ολλανδός, γνωρίζει πολύ καλά πως αυτού του τύπου η αλαζονική συμπεριφορά απέναντι στην πραγματικότητα είναι η μόνη κινητήρια δύναμη του κρατικού μηχανισμού. Τη νομιμοποιούν οι πολιτικοί και τη διοχετεύουν, μέσω των τριχοειδών αγγείων της καθημερινότητας, σε όλη την τερατώδη πυραμίδα του δημόσιου τομέα.

Η Ελλάδα δεν είναι αστυνομικό κράτος. Η Ελλάδα είναι κράτος που δίνει το δικαίωμα στους κρατικούς της λειτουργούς να αυθαιρετούν. Η νοοτροπία του αστυνομικού που σκότωσε τον άτυχο δεκαπεντάχρονο Αλέξη δεν διαφέρει, τηρουμένων των αναλογιών, από τη νοοτροπία του εφοριακού ή του υπαλλήλου της Πολεοδομίας που ζητούν μίζα για να διεκπεραιώσουν ακόμη και τις νόμιμες υποθέσεις. Σίγουρα δεν διαφέρει από τη νοοτροπία του χειρουργού που ζητάει φακελάκι για να σώσει τη ζωή κάποιου δικού σου ανθρώπου. Ο καθένας με τον τρόπο του ασκεί βία.

Η αυθαιρεσία αυτή χαίρει μιας γενικευμένης κοινωνικής ασυλίας η οποία μετατρέπει τον κάθε πολίτη σε συνένοχο. Τον γαϊδουράνθρωπο που σκαρφαλώνει με τη μοτοσυκλέτα του ή με το 4Χ4 στο πεζοδρόμιο, γιατί «έτσι γουστάρει» και είναι συνένοχος του εφοριακού που τα παίρνει ή του αστυνομικού που πουλάει τσαμπουκά.

Η έννοια του «πολίτη», συστατικό της δημοκρατίας, έχει συρρικνωθεί στην έννοια του συναλλασσόμενου με το ελληνικό κράτος. Κι όταν όλοι συναλλάσσονται με το κράτος φυσικό είναι να συναλλάσσονται και οι πολιτικοί. Αν αυτό δεν λέγεται έλλειμμα δημοκρατίας, τότε τι λέγεται έλλειμμα δημοκρατίας;

Τα σημερινά δεκαπεντάχρονα είναι τα παιδιά αυτού του ελλείμματος. Αυτοί που δίνουν τον τόνο στις εκδηλώσεις τους είναι παιδιά της μεσαίας τάξης. Αυτής της τάξης που εξέθρεψε τον νεποτισμό και τις πελατειακές σχέσεις με τους πολιτικούς για δεκαετίες τώρα. Αυτής της τάξης που σήμερα διαπιστώνει πως ο «δικός της βουλευτής» μπροστά στη δύναμη της παγκοσμιοποίησης είναι εντελώς ανίκανος. Αυτής της τάξης που δεν μπορεί να διασφαλίσει στους γόνους της πλέον μια ασφαλή θέση στο Δημόσιο και μια ικανοποιητική σύνταξη στο τέλος. Αυτής της τάξης που για να ξεμπερδεύει με τις υποχρεώσεις της ανακήρυξε τη νεολαία σε κοινωνική τάξη, μεταθέτοντας έτσι στο «κοινωνικό σύνολο» τις προσωπικές ευθύνες του καθενός απέναντι στον Γιαννάκη, τον Κωστάκη ή το Μαράκι.

Δεν ξέρω πόση απελπισία μπορεί να φέρει το έλλειμμα δημοκρατίας σ΄ έναν δεκαπεντάχρονο. Ξέρω πως μπορεί να τρελάνει έναν πενηντάχρονο κι αν ο πενηντάχρονος, επειδή δεν μπορεί ο ίδιος να αναλάβει τις ευθύνες του, βάλει μπροστά «τα παιδιά» για να τα σπάσουν τότε μπορεί να ξεσπάσει για λίγο τα νεύρα του όμως το έλλειμμα παραμένει έλλειμμα κι όσο το έλλειμμα παραμένει γιγαντώνεται.

Βγαίνουν μέρες τώρα και μας ζητούν να ακούσουμε τις φωνές των παιδιών. Και τι λένε τα παιδιά; Φωνάζουν μηχανικά συνθήματα που έχουμε βαρεθεί να τα ακούμε να επαναλαμβάνονται από τη δεκαετία του ΄70, που έχουμε δει δέκα φορές ώς τώρα τα αδιέξοδά τους και τα οποία έχουν χάσει άλλες δέκα φορές τη σημασία τους. Όταν ακούς την ξύλινη γλώσσα των πολιτικών αλλάζεις κανάλι και δεν πας να ψηφίσεις. Όταν όμως ακούς την ξύλινη γλώσσα του δεκαπεντάχρονου, τότε τι κάνεις; Αλλάζεις ζωή;

Παιδιά του δημοκρατικού ελλείμματος, αλλά κυρίως και πάνω από όλα παιδιά του ελλείμματος παιδείας. Τα 15 δεν είναι τυχαία ηλικία. Είναι η ηλικία όπου ετοιμάζεσαι να μπεις στην κρεατομηχανή των διπλωμάτων. Και τώρα, ενώ από τότε που θυμάσαι τον εαυτό σου, όλοι και όλα σου μιλούν γι΄ αυτά τα καταραμένα τα χαρτιά, τώρα σου λένε πως τα χαρτιά έχασαν την αξία τους.

Τα 15χρονα δεν είναι σε θέση να ξέρουν πως πριν χάσουν την αξία τους τα χαρτιά την είχε χάσει η ίδια η παιδεία τους. Κάποιος πρέπει να τους το πει. Οι δάσκαλοί τους, ενδεχομένως, οι γονείς τους. Όμως κι αυτοί ευχαριστιούνται να φωνάζουν για πολλοστή φορά στη ζωή τους «Μπάτσοι- γουρούνιαδολοφόνοι» για να έχουν ήσυχη την προοδευτική συνείδησή τους.

Δεν ξέρω αν αυτό που ζήσαμε αυτές τις μέρες μπορεί να τιτλοφορηθεί «έκρηξη οργής». Εμένα μου μοιάζει περισσότερο με κατάρρευση. Η κατάρρευση μιας κοινωνίας η οποία δεν αντέχει πλέον τα ελλείμματά της, το έλλειμμα της δημοκρατίας, το έλλειμμα της παιδείας, το έλλειμμα της κοινωνικής συνείδησης.