[ Δρόμοι ]

Ίσως η ποίηση…

… να μην είναι παρά αυτό: ο Μαχμούντ Νταρουίς, ένας από τους μεγαλύτερους Άραβες ποιητές, να διαβάζει τα ποιήματά του στα αραβικά μπροστά σε γαλλικό κοινό στο «Οντεόν», οι περισσότεροι από τους ακροατές να μην καταλαβαί- νουν λέξη και ωστόσο να κολυμπούν ανάλαφρα στη μουσική των στίχων του, συνεπαρμένοι από τα λόγια που αγγίζουν τα βάθη της ψυχής τους, μολονότι τούς είναι ολότελα ξένα. Και έμελλε αυτό που έγινε πέρυσι στο Παρίσι να είναι η τελευταία συνάντηση του ποιητή με το κοινό του.

Μυστήριο…

… είναι η ποίηση. Τα ποιήματα ζουν πάντα πολύ περισσότερο από τον ποιητή: αγγίζουν άμεσα την ανθρώπινη ψυχή και περνούν εύκολα από στόμα σε στόμα. Τα βιβλία του δεν θα χαθούν μαζί του. Με τον θάνατό του, το όνομά του μένει βαθιά χαραγμένο στην πολιτιστική κληρονομιά του αραβικού κόσμου. Αν κάτι θα λείψει από το κοινό του, παρατηρεί η εφημερίδα «Λε Μοντ», είναι εκείνη η φωνή του που έκανε τους ακροατές του κοινωνούς στα οράματά του. Το έργο του Μαχμούντ Νταρουίς θα ακτινοβολεί πάντα τη γενέτειρα παλαιστινιακή γη, την ανάμνησή της, την απουσία της, την εξορία του μακριά από αυτήν. «Ζω μέσα σε μια βαλίτσα», έλεγε ο ποιητής που από το 1970 έζησε σε πολλές ξένες πολιτείες ώσπου να του επιτρέψουν οι Ισραηλινοί να επιστρέψει στην Παλαιστίνη.

Μάνα…

…«Μου λείπει το ψωμί της μάνας μου/ Ο καφές της μάνας μου/ Το άγγιγμά της/ Φουσκώνουν μέσα μου οι παιδικές μου αναμνήσεις/ Μέρα τη μέρα/ Πρέπει να δώσω αξία στη ζωή μου/ Την ώρα του θανάτου μου/ Πρέπει να αξίζω τα δάκρυα της μάνας μου/ Και αν έρθω πίσω κάποια μέρα/ Βάλε με σαν μαντίλι στα βλέφαρά σου/ Τα κόκαλά μου σκέπασε με χλόη/ Που την αγίασαν τα βήματά σου/ Δέσε μας μαζί/ Με μια μπούκλα απ΄ τα μαλλιά σου/ Με μια κλωστή που κρέμεται από το φόρεμά σου/ Μπορεί να γίνω αθάνατος/ Μπορεί να γίνω Θεός/ Αν αγγίξω τα βάθη της καρδιάς σου/ Αν καταφέρω και γυρίσω/ Κάνε με ξύλα να ανάψεις τη φωτιά σου/ Σκοινί για να απλώνεις τα ρούχα σου στην ταράτσα του σπιτιού σου/ Δίχως την ευχή σου/ Είμαι πολύ αδύναμος για να σταθώ/ Μεγάλωσα πολύ/ Δώσε μου πίσω τους χάρτες των αστεριών που είχα παιδί/ Για να βρω με τα χελιδόνια/ Τον δρόμο πίσω/ Στην άδεια σου αγκαλιά» (Μετάφραση Στάθη Τσαγκαρουσιάνου).

Μια λέξη…

… κυριαρχεί στο έργο του Μαχμούντ Νταρουίς: Παλαιστίνη. Και όλα όσα αυτή μπορεί να σημαίνει: μοναξιά, καταπίεση, προσφυγιά αλλά και ελπίδα. «Ξεκίνησε ως ένας ποιητής της αντίστασης και έγινε ένας ποιητής της συνείδησης», λέει η Παλαιστίνια βουλευτής Χανάν Ασράουι. «Ενσάρκωνε τον καλύτερο εαυτό των Παλαιστινίων. Ακόμη και όταν έγινε σύμβολο, δεν έχασε ποτέ την ανθρωπιά του. Χάσαμε ένα κομμάτι από τον εαυτό μας».