Βήματα σε απαγορευμένους δρόμους

Η Κρίστεβα διαβάζει προσεκτικά τα κείμενα της Άρεντ. Επιμένει, όπως είναι φυσικό, στις Πηγές του ολοκληρωτισμού, το βιβλίο που την έκανε διάσημη και την έβαλε στη δίνη του κυκλώνα. Η Άρεντ στοιχίζει τον ναζισμό με τον σταλινισμό, ανακαλύπτοντας κοινά στοιχεία στην πολιτική θεωρία και την πολιτική δράση των δύο ιδεολογιών. Μιλά για τον «ολοκληρωτισμό με τα δύο πρόσωπα».

Η μανική σύγκρουση της Άρεντ με δεδομένες αντιλήψεις, με κρατούσες θεωρίες, με δικούς και ξένους, συνεχίζεται: «αν ο εβραϊκός λαός ήταν πραγματικά ανοργάνωτος και χωρίς ηγεσία, θα υπήρχε χάος και πολλή φτώχεια, όμως ο συνολικός αριθμός των θυμάτων δε θα ξεπερνούσε τα τεσσεράμισι με έξι εκατομμύρια». Με αυτά τα λόγια- και άλλα πολλά που δημοσιεύει σε συνέχειες στο περιοδικό «Νew Υorker», με αφορμή τη δίκη του Άιχμανσυγκρούεται μέχρις εσχάτων με την εβραϊκή κοινότητα.

Γίνεται αποσυνάγωγη. Μένει εκτός των τειχών.

Γυναίκα, Εβραία, διανοούμενη. Η Χάννα Άρεντ έδρασε σε έναν τομέα απαγορευμένο για τις γυναίκες, την πολιτική θεωρία, σε μια περίοδο ηχηρού φανατισμού και ανοιχτών ιστορικών πληγών. Για την Άρεντ ο θεωρητικός βίος ήταν πράξη.