Ημερολόγιο Συνόρων London Calling…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

Εάν τύχει να πάτε στο Λονδίνο για πρώτη φορά και αποβιβαστείτε στο Victoria Station, αυτό που θα αντικρύσετε στην έξοδο του σταθμού πιθανόν να σας δώσει την εντύπωση μιας επαρχιακής πόλης. Χαμηλά σπίτια, μικροί, περιορισμένοι χώροι. Θα χρειαστείτε λίγο χρόνο για να καταλάβετε ότι βρίσκεστε στην καρδιά μιας πόλης δέκα εκατομμυρίων κατοίκων. Η φίλη μου, η Γκαμπριέλα, χαμογελά με τη διαπίστωσή μου. Η ίδια είναι αρχιτέκτονας και έχει αναλάβει να μου κάνει μια μικρή ξενάγηση στους δρόμους και το αρχιτεκτονικό στυλ του Λονδίνου. Γεννήθηκε στο Παρίσι, αλλά εδώ και δέκα χρόνια ζει στο Λονδίνο. «Δεν νοσταλγείς το Παρίσι;» τη ρωτάω. «Δεν είμαι ο τύπος που πάσχει από νοσταλγία» μου απαντά. Μου εξηγεί ότι η πόλη του Λονδίνου δεν χτίστηκε για να την απολαμβάνουν τα μάτια, αλλά για να την κατοικούν οι άνθρωποι. Οι τεράστιες πλατείες, οι εξαίσιες ατελείωτες λεωφόροι, τα μεγάλα, περίτεχνα παλάτια, οι πανοραμικές σκηνογραφίες ταιριάζουν στο Παρίσι. Το Λονδίνο είναι μια πόλη στην οποία έχεις πολλά να δεις. Προ παντός όμως είναι η πόλη των ιδιωτικών οίκων, των «καμπυλωτών» δρόμων, της οικειότητας, των μικρών αποστάσεων που σου επιτρέπουν να κινείσαι με τα πόδια. Έτσι κι αλλιώς, η κίνηση με το αυτοκίνητο στο κέντρο του Λονδίνου, ανάμεσα στο Ηolborn και το Westminster ειδικά, δεν συμφέρει. Πρώτα θα πληρώσεις διόδια. Δεύτερον, εάν πέσεις σε μποτιλιάρισμα, που αποκλείεται να μην πέσεις, την έβαψες…

« Είτε θεωρούμε το Λονδίνο σαν νεαρό που έχει ξυπνήσει ανανεωμένος από τον ύπνο είτε τον συγκρίνουμε με παραμορφωμένο γίγαντα πρέπει πάντα να το δούμε ως ένα ανθρώπινο σώμα, με τους δικούς του νόμους ζωής και ανάπτυξης », Ρeter Αckroyd στο «London: the biography»

Άνετη, ακριβή και άυπνη.
Το Λονδίνο είναι κάτι περισσότερο από μία πόλη. Στην ουσία είναι μια «ομοσπονδία» διαφορετικών πόλεων. Η καθεμία με το δικό της κέντρο, το δικό της πάρκο, τα δικά της μαγαζιά, τα δικά της pub, τη δική της εκκλησία. (Σε αρκετές περιπτώσεις και το δικό της τζαμί). Η φράση «πανέμορφη πόλη» έχει νόημα στο Παρίσι. Στο Λονδίνο, η πιο κατάλληλη από όλες, είναι η λέξη «comfort» (άνεση). Είναι μια λέξη αρκετά αγγλοσαξονική και προ παντός λονδρέζικη. Νόημα στο Λονδίνο έχει επίσης η λέξη «expensive» (ακριβό). Όταν ακούς τις τιμές των σπιτιών και των ενοικίων εδώ πέρα σε πιάνει ζάλη. Ίσως εκείνη τη στιγμή θα ταίριαζαν γάντι τα λόγια του Ντάνιελ Νταφόε, αυτός που έγραψε τον Ροβινσώνα Κρούσο, ότι το Λονδίνο μοιάζει με ένα τεράστιο σώμα που «θέτει σε κυκλοφορία τα πάντα, εξάγει τα πάντα και στο τέλος πληρώνει για τα πάντα». Η τρίτη λέξη που έχει νόημα στο Λονδίνο είναι η λέξη αϋπνία. Όποια ώρα της ημέρας και της νύχτας θέλεις μπορείς να βρεις ανοιχτά τα πάντα: μίνι μάρκετ, εστιατόρια (κυρίως τουρκικά), μανάβικα, ακόμα και βιβλιοπωλεία…

«Τhe guns of Βrixton». Η εποχή των φυλετικών εξεγέρσεων, τότε που οι Clash τραγουδούσαν «Τhe guns of Βrixton», μοιάζει μακρινή σήμερα. Πιο μακρινή ακόμα και από το punk που συμβόλιζαν οι Clash και πατρίδα του ήταν το Λονδίνο. Το σημερινό Λονδίνο είναι μία πόλη όπου διασταυρώνονται και συνυπάρχουν πολλά χρώματα, πολλές καταγωγές, πάρα πολλές λαλιές, θρησκείες και νοοτροπίες. «Στο Λονδίνο δεν υπάρχουν γκέτο. Εδώ είναι αδιανόητα τα γαλλικά προάστια. Ούτε ισχύει η φράση γειτονιά μεταναστών, όπως συμβαίνει σε άλλες πόλεις της Ευρώπης» μου εξηγεί ο Νικόλα Μάι, ιταλικής καταγωγής και έμπειρος ερευνητής σε θέματα μετανάστευσης στο London Μetropolitan University. Τον συναντώ στο Lordship Lane, μια περιοχή στο νότιο ανατολικό Λονδίνο. Πρόκειται για περιοχή που κατοικείται παραδοσιακά από εργάτες και στην οποία, τελευταίως, φθάνουν πολλοί μετανάστες από την Πολωνία. «Υπάρχουν οι ακριβές και οι φθηνές γειτονιές, ανάλογα με τα ενοίκια των σπιτιών. Αυτή η περιοχή έχει φθηνά ενοίκια, γι΄ αυτό την προτιμούν οι Πολωνοί μετανάστες. Εδώ όμως κατοικούν αρκετοί Βρετανοί πολίτες, οι γονείς των οποίων έφθασαν εδώ κάποτε ως μετανάστες» συνεχίζει ο Νικόλα Μάι. «Υπάρχουν βέβαια στο Λονδίνο οι slums και οι εξαθλιωμένοι. Αλλά το Λονδίνο είναι κυρίως η πόλη της μείξης. Δίπλα σε έναν δρόμο όπου κατοικούν φτωχοί, βρίσκεις έναν άλλο όπου κατοικούν μεσοαστοί ή πλούσιοι»…

Τα απαγορευμένα τσιγάρα.
Αν ο Ρeter Αckroyd έγραφε σήμερα το βιβλίο του για το Λονδίνο, ενδεχομένως να είχε προσθέσει και ένα κεφάλαιο για τους καπνιστές. Τους βλέπεις, συχνά, στις εισόδους των εστιατορίων, των καφετεριών και των pubs, να στέκονται στο κρύο και τη βροχή του Λονδίνου, με ομπρέλες στο χέρι ή κάτω από στέγες. Συνήθως έχουν το ύφος των ανθρώπων που έχουν βυθιστεί σε βαθύ στοχασμό. Από πέρσι απαγορεύεται το κάπνισα στους εσωτερικούς χώρους. Οι καπνιστές έχουν να επιλέξουν: να αντέχουν το κρύο και τη βροχή ή να κόψουν το τσιγάρο. Στη στάση Ηolland Ρark, στο ασανσέρ του Μετρό, διαβάζω μια διαφήμιση που καλεί τους καπνιστές που βαρέθηκαν το κρύο και έχουν ετοιμαστεί ψυχικά να κόψουν το τσιγάρο, να τηλεφωνήσουν για δωρεάν συμβουλές και ψυχολογική υποστήριξη. Καλύτερα να το κόψεις παρά να αρπάξεις πούντα…

Το ύποπτο σακίδιο. Πάνω από αυτή την άνετη, πολύχρωμη, άυπνη πόλη πλανάται ένα φάντασμα: το φάντασμα ενός ύποπτου ταξιδιωτικού σακιδίου. Το μαθαίνεις από τα μεγάφωνα όταν κυκλοφορείς στο Μετρό: «Αγαπητοί επιβάτες, εάν παρατηρήσετε κάποιο ύποπτο σακίδιο ειδοποιήστε μας αμέσως». Το διαβάζεις στις «ρεκλάμες» της Μetropolitan Ρolice: «Εάν δείτε κάτι ύποπτο στη συμπεριφορά κάποιου, τηλεφωνήστε μας». Το καταλαβαίνεις από τις κάμερες που σε παρακολουθούν παντού και πάντοτε. Η σκιά των βομβιστικών επιθέσεων που άφησαν πίσω τους 52 νεκρούς και 700 τραυματίες, τον Ιούλιο του 2005, είναι ακόμα βαριά. Στην «Ιndependent» διαβάζω ένα αφιέρωμα στην «κουλτούρα της αυτοκτονίας», στους καμικάζι, από το Ιράκ έως το Λονδίνο. Στην τηλεόραση, η κύρια είδηση αφορά έναν άγνωστο άνδρα που εντοπίστηκε να τρέχει στον διάδρομο προσγείωσης του Χίθροου, κρατώντας στο χέρι ένα ύποπτο σακίδιο. Μετά μαθεύτηκε ότι ο άγνωστος δεν είχε καμία σχέση με την τρομοκρατία. Πιθανότατα να έπασχε από κάποια ψυχική διαταραχή. Τι ειρωνεία. Το ταξιδιωτικό σακίδιο, το σύμβολο του ταξιδιού και της απόδρασης προς το άγνωστο που τόσο αγαπούν οι Άγγλοι, σήμερα εγείρει τον φόβο του ολέθρου στη μητρόπολη του καπιταλισμού….