ΒΟΥΒΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ

Στο τέλος ο αναγνώστης ανακαλύπτει έκπληκτος ότι αυτό το ευαίσθητο βιβλίο, που αφηγείται μια πολύ ανθρώπινη ιστορία, είναι βαθιά πολιτικό και έχει να κάνει με την ταραγμένη δεκαετία του ΄70 και την ιταλική τρομοκρατία. Υπάρχει βέβαια ένα πρόβλημα τεχνικής: η ανατροπή στο τέλος προκαλείται από ένα πρόσωπο που δεν μετέχει ενεργά στο υπόλοιπο βιβλίο. Υπάρχει και ένα πρόβλημα ουσίας: μια ανθρώπινη ιστορία γίνεται ξαφνικά διδακτική, ίσως και πολιτικά ορθή. Αν και είναι πολύ ενδιαφέρουσα η ανίχνευση μη πολιτικών κινήτρων και ξεκαθαρίσματος λογαριασμών σε μερικά δήθεν πολιτικά εγκλήματα της εποχής. Όπως και να έχει, οι λογοτεχνικές αρετές του Βελτρόνι είναι αναμφισβήτητες. Τα μέιλ που στέλνει στον ήρωα ο γιος του, είναι βαθύτατα συγκινητικά και αποκαλύπτουν ότι ο συγγραφέας μπορεί να γράφει με πολλούς τρόπους. Εξαιρετικό είναι και ένα άλλο εύρημα: ο ήρωας, εκμεταλλευόμενος μια περίοδο που έμεινε μόνος, επιστρέφει στην ερειπωμένη πια εξοχική οικία των παιδικών του χρόνων. Κόβει τα αγριόχορτα, συμμαζεύει το σπίτι και σε μια στιγμή τρέλας σχηματίζει στο παλιό- και κομμένο- τηλέφωνο από βακελίτη τον αριθμό του τότε οικογενειακού σπιτιού της πόλης. Το τηλέφωνο χτυπάει και απαντά ένας έφηβος, που δεν είναι άλλος από τον… εαυτό του. Συνομιλώντας απευθείας με τον εφηβικό εαυτό του, συνομιλεί απευθείας με το ίδιο του το τραύμα (αλληγορία, ίσως, και για τα τραύματα της Αριστεράς), σαν τις βουβές συζητήσεις στον καθρέφτη, στα μυθιστορήματα του Καλβίνο.

Ο Ίταλο Καλβίνο άλλωστε δίνει και παίρνει στο μυθιστόρημα, είναι ο συγγραφέας που θαυμάζει ο Βελτρόνι, όπως και ο Ρεϊμόν Κενό.

Όσο για το αν με τα δύο πεζά του ο Βελτρόνι θέλησε να ενισχύσει την αναμφισβήτητη δημοφιλία του, ποιος ξέρει; Ο ίδιος έχει πει, σε όχι πολύ παλιά συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ότι δεν σκέφτηκε ποτέ τον αντίκτυπο.

Στο τέλος τέλος, τι σημασία έχει; Τον τελευταίο λόγο τον έχει πάντα το κείμενο.